ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili, ...tarihinde müvekkilinin ...plakalı araç ile Diyarbakır İli Bağlar İlçesi ...yolu üzerinden ...AVM istikametine sol şeritten seyir halinde iken ...Mağazası karşısına geldiği esnada davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ve diğer davalı Belediye'ye ait ...plaka sayılı aracın trafik kurallarına aykırı park edilmiş olması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre ...plakalı aracın asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı oluştuğunu ve aracın serviste kaldığı süre boyunca davacıya ait aracın kazadan dolayı değer kaybettiğini ve aracın serviste kaldığı süre boyunca müvekkilinin aracı kullanılamadığını, ...tarihinde sigortaya PTT KEP üzerinden yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik ...TL araç mahrumiyet bedeli davalı Belediyeden, ...TL değer kaybının ise davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini istemiş, ...tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, araç mahrumiyet bedeli yönünden talep sonucunu ...TL'na, değer kaybı yönünden ise ...TL'na yükselterek, araç mahrumiyet bedelinin davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığından, değer kaybının ise her iki davalıdan, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davacı tarafça, ...plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla müvekkil şirket nezdinde KTK Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı beyan edilerek müvekkil şirket aleyhine işbu tazminat talebi ileri sürülmüş ise de; dava konusu ...plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde kaza tarihini kapsayan herhangi bir Trafik Sigorta Poliçesinin bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirket aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini savunmuş, ...tarihli dilekçe ile, cevap dilekçesinde sehven ...plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde poliçesi bulunmadığı belirtilmişse de, daha sonra yapılan araştırmalarda ...nolu ...vadeli ...plakalı araca ait ZMMS sigorta poliçesi bulunduğunun tespit edildiğini, davacı tarafın aracını kendi kasko sigortacısı olan Neova ...Sigorta A.Ş.'ye yaptırdığını,

...Sigorta A.Ş.'nin müvekkil şirkete rücu etmesi üzerine müvekkil şirket tarafından teminat limitinin tamamı olan ...TL'nın ...tarihinde ...Sigorta A.Ş.'ye ödendiğini, sigorta şirketleri arasındaki rücu protokolü gereği rücu ödemelerinin her ayın son haftasında toplu olarak yapılmakta olduğunu, toplu ödeme listesi, toplu ödeme dekontu ve hasar dosyasının yazı ekinde sunulduğunu, araç hasar ve değer kaybı ödemeleri aynı teminat limiti olan araç başına maddi teminat limitinden karşılanmakta olduğunu, kaza tarihindeki teminat limiti olan ...TL'nın rücu ödemesinin davadan önce yapıldığını, teminat limiti dolduğundan müvekkili şirket yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı vekili, davacı tarafından kazayla ilgili olarak tutulan tutanağa ve alınan kusur raporuna göre idarenin kusurlu bulunduğu iddia edilmiş ise de, müvekkili idareye bu raporun sunulmadığını, tutanak ve rapordaki tespitlere itiraz ettiklerini, kusur durumunun mahkemece tespititin gerektiğini, öte yandan ekte sunulan Zabıta Dairesi Başkanlığı yazısında ve kaza anını gösterir CD'de davacı tarafın aracının aşırı hızli bir şekilde (...) km aralığında) hareket ettiği, hatalı şerit değiştirdiği ve kurum aracına çarpıp 40 metre sürüklenmesine sebep olduğunun belirtildiğini, bu nedenle kaza nedeniyle müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, ...ve ...plaka sayılı araçların trafik tescil bilgileri, ...plaka sayılı aracın tramer kayıtları ile UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası celp edilerek dosyaya kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklı ZMMS sigorta şirketi ile işletene yöneltilmiş değer kaybı istemi ile işletene yöneltilmiş araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir. ...plaka sayılı aracın ......tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin ...TL olarak belirlendiği, kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza sonrası davacıya ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen ...A.Ş.'ye hitaben düzenlenen ...tarihli ekspertiz raporunda, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin, yedek parça ve işçilikte iskonto uygulanmak suretiyle ...TL olarak belirlendiği, dava açılmadan önce davacı tarafından ...tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve diğer davalı Belediye'ye ait araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile davacıya ait aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceğine, edebilecekse miktarına ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı işleten, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağı, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası ve İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporundan; ...günü, saat ... sıralarında davacı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otomobil ile Şanlıurfa yolu üzerinden ...AVM istikametine doğru sol şerit üzerinde seyir halinde iken kaza mahalline geldiği sırada idaresindeki aracın ön kısımları ile, orta refüjde bayraklama yapmak üzere sol şerit üzerinde dörtlü ikaz lambaları açık halde duraklamakta olan sürücülüğünü ...yaptığı davalı Belediyeye ait ...plaka sayılı kamyonetin arka kısımlarına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kaza nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu, ...tarihinde, olay tarihinde şüpheli ...sevk ve idaresinde bulunan ...plaka sayılı aracı ile seyir halinde iken alt geçidi geçtikten sonra müştekinin Urfa Yolu üzerinde bulunan yıpranan, yırtılan ve kopan Türk Bayrakları ile Cumhurbaşkanının posterlerini değişimi için park etmiş olduğu ...plaka sayılı araca çarptığı ancak müştekinin bu kazada yaralanmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan bilirkişi raporunda, davacı sürücü ...sevk ve idaresindeki otomobil ile gece vakti yerleşim yeri içerisindeki aydınlatma bulunan cadde sınıfı yolda seyir halinde iken yola gereken dikkatini vermesi, seyrini görüş alanını kontrol altında bulundurur vaziyette sürdürmesi ve ön ilerisinde dörtlü ikaz ışıkları yanar şekilde ve sol şerit üzerinde bulunan kamyoneti zamanında fark ederek bu noktaya zamanında etkin ve uygun tedbir alarak yaklaşması gerekirken anılan bu hususa riayet etmeksizin kaza noktasına dikkatsiz ve kontrolsüz bir vaziyette yaklaşıp, anılan kamyonete tedbirsizce çarpması sonucu sebebiyet verdiği olayda %85 oranında kusurlu olduğu, orta refüj üzerinde bayraklama çalışması yaptığı sırada ...plakalı aracın sol şerit üzerinde durakladığı sırada her ne kadar dörtlü ikaz ışıklarını açık ise de, mahaldeki hız limiti itibarı ile yol üzerinde yeterli mesafeden daraltarak gerekli-yeterli önlemlerin alınmadığı anlaşıldığından, bu önlemleri almayan ilgili kişi, kurum veya kuruluşun %15 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacının %85 oranında, davalı sigortalı araç sürücüsünün ise %15 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin ...tarihli ve ...E.... K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta ...TL değer kaybı meydana geldiği, davacıya ait aracın makul onarım süresinin 18 gün olduğu ve aynı ve benzer nitelikteki bir aracın günlük kiralama bedelinin ...TL olduğu, buna göre araç mahrumiyet bedelinin () TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Davaya konu kazada davacının %85 kusurlu olmasına göre, bilirkişi raporu ile hesaplanan değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinden davacının kusur oranına isabet eden miktarlar mahsup edildiğinde, değer kaybı ...TL, araç mahrumiyet bedeli ise ...TL olarak hesaplanmıştır. Davalı sigorta şirketi vekili tarafından dosyaya sunulan dekont ve ödeme yeri listesi incelendiğinde, ...işlem tarihli dekont ile dava dışı ...Sigorta A.Ş.'ye hasar rücu ödemesi açıklaması ile ...TL gönderildiği, aynı dilekçenin ekinde sunulan ödeme listesi incelendiğinde, dava dışı ...Sigorta A.Ş. tarafından davaya konu kaza nedeniyle davacının aracının onarımına ilişkin açılan ...nolu hasar dosyasının da yer aldığı, ilgili hasar dosyasına ilişkin kısımda ...TL'nın yazılı olduğu, davacı vekili tarafından ...tarihli beyan dilekçesinin ekinde sunulan ZMMS sigorta poliçesi incelendiğinde, kaza başına maddi tazminat üst limitinin ...TL olarak yazılı olduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti bulunmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Diğer davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ise, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinden kendi kusuruna isabet eden ...TL değer kaybı ile ...TL araç mahrumiyet bedelini ödemekle yükümlüdür. Bu davalı yönünden belirtilen miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olması karşısında, kabul edilen alacağın tamamına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davalı Diyarbakır Büyükşehir Bedediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın KABULÜNE, ...TL değer kaybı ile ...TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplamda ...TL'nın kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Diyarbakır Büyükşehir Bedediye Başkanlığından tahsili ile davacıya verilmesine,

2.Davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE,

3.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.009,79 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harç ve ıslah harcı olarak yatırılan 250,00 TL'nın mahsubu sonucu bakiye kalan 579,89‬ TL harcın davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4.Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ve 1790,90 TL peşin harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 250,00 TL'nın toplamı olan 609,80 TL'nın davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından 578,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 1.250,00 TL bilirkişi ücreti ve 2.345,00 TL Adli Tıp Kurumu rapor bedeli olarak sarf edilen toplamda 4.173‬,00 TL yargılama giderinin davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 14.782,50 TL vekalet ücretinin davalı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından tahsili ile davacıya verilmesine,

7.Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 12.757,50 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı sigorta şirketine verilmesine,

8.Arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı ve davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9.Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.