17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili firma davalı ... Sigorta'ya 4 yıldır 'Nakliyat Aracısı Yasal Sorumluluk Sigortası yaptırdığını, en son yapılan poliçe 20/04/2021 tarihinde geçerli olduğunu, davalı ... Sigorta da aracı olarak hizmet verdiğini, 20/10/2020'de gelen hasar için ... no'lu hasar dosyası açıldığını, hasarın sebebinin çekilmeyen konteyner nedeniyle olduğunu, yükleyici ... Makina firması ile ilgili demuraj için davalı sigortacı'ya başvurulduğunu, toplam 7.000,00 USD olarak oluşan demurajın 2.500,00 USD tutarı muafiyet olup bakiyesi olan 4.500,00 USD'yi davalı sigortacı'dan talep edildiğini, zira poliçe gereği ödemesi gerektiğini, davalı sigortacı husule gelen hasar nedeniyle ödeme yapamayacağını, zira alınan eksper raporunda, meydana gelen demuraj masrafının alıcı tarafın emtiayı teslim almamasından kaynaklı olduğunu bildirdiğini, müvekkili sigortalının faaliyet gösterdiği sektörün en önemli riskini oluşturan malın teslim alınmaması zararlarının teminat dışı bırakılmasının kabul edilemeyeceğini, davalı sigortacı, ret gerekçesini genel ifadelerle değil açık bir şekilde poliçeye ve/veya mevzuata dayandırması da gerekli olduğu halde bu yönde bir bildirim de olmadığını, müvekkili sigortalı, davalı sigortacının mümessili olan acente aracılığıyla poliçesini akdettirildiğini, poliçelendirme aşamasındaki sigorta ettiren ve sigortacının yükümlülükleri poliçenin geçerliliğinin asli unsurları olduğunu, mevzuatında ortaya koyduğu üzere, sigortacının müvekkili hasarını tazminden kaçınmasının haklı bir nedeni olmadığını, davalı ... A.Ş'de bu süreçte aracı olarak yer almasına karşın, ne yazık ki mağduriyetinin giderilmesi adına müvekkiline gerekli desteği sağlanamadığını, sözleşmesel ilişkinin sadece sözleşme bağıtlanana dek değil sonrasında da devam ettiğini, taraflar arasında arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı tarafın kusurları oranında 4.500,00 USD ödemesine ve yargılama giderinin davalı tarafa kusurları oranında yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; zararın dava dilekçesinde belirtildiği üzere 20.10.2020 tarihinde meydana gelmediğini, 20.10.2020 tarihinde müvekkil şirkete ihbar edildiğini, zararın 16.07.2019 tarihli faturaya konu demuraj alacağına ilişkin olması nedeniyle TTK 1246/1 kapsamında 1 yıllık süre içerisinde talep edilmesi gerektiğini, davacının ise işbu davayı 16.07.2020 tarihinde açması gerekirken 28.04.2022 tarihinde açtığını, davanın TTK 1246 kapsamında zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın, sigorta poliçesinden kaynaklı tazminat talebine ilişkin olduğu ve 1 yıllık sürenin uygulanmayacağının değerlendirilmesi halinde ise TTK 1420 hükmünün dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafından dava dışı ... ... Ltd. Şti aleyhine yükün sigortalının faaliyeti nedeniyle zamanında teslim edilememesinden kayaklı zararlar poliçe kapsamında teminat altına alındığı, teminat altına alınmayan husus ise yük ilgililerinin hatalı bildirimi ve talimatı veya kusuru nedeniyle meydana gelebilecek olan zararlar olduğunu, 16.07.2019 tarihli hasar nedeniyle müvekkil şirkete 20.10.2020 tarihinde gerçekleştirilen hasar başvurusu üzerine ihbar tarihinde yürürlükte bulunan poliçe üzerinden ... numaralı hasar dosyası açıldığını, hasar nedeniyle müvekkil şirket tarafından ekspertiz incelemesi talep edilmiştir. Gerçekleştirilen ekspertiz incelemesinde yürütülen araştırmada sevkiyatın 06.09.2018 tarihinde gerçekleşmiş olduğunu, konu sevkiyatı kapsayan ...-7 numaralı 20.04.2018 - 2019 tarihli poliçeye göre teminat limitinin 50.000,00.-USD olduğunu ve emtia fatura bedelinin ise 10.000,00.-USD olduğunun anlaşıldığını, ..., Limanı /İstanbul'a varış yapan konteynerin, liman sahasına alındığını ve gerekli işlemlerin tamamlanması neticesinde " ... " adlı gemiye yüklenmek suretiyle Karachi /Pakistan'a sevk edildiğini, gemi 01.10.2018 tarihinde Karachi Limanı /Pakistan'a varış yaptığını ve gerekli işlemlerin tamamlanması neticesinde konteyner gemiden tahliye edilerek liman sahasına alındığını,

Karachi Limanı / Pakistan'a varış yapan ürün alıcı firma tarafından çekilmediğini, satıcı firma ürünün mahrece iadesi ile ilgili gerekli çalışmayı yapmadığını ve neticesinde ürünün konteyner içerisinde limanda beklemesinden kaynaklı liman ve demuraj masrafı söz konusu olduğunu, demuraj masraflarıyla ilgili 17.750,00.-USD fatura tanzim edildiğini ancak yapılan görüşmeler neticesinde bu tutar 7.020,00.-USD'ye indirildiğini, sevkiyata konu üründe sigortalı forwarder firmanın operasyonel hatasından demuraj masrafının, sigortalıdan bağımsız olarak satıcı firma ile alıcı firma arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olduğunun anlaşıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 04/04/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca bilirkişilerden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi raporunda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2020 ve 2021 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davacı şirketin 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Ltd.Şti.'nin deniz taşımacılığı ile ilgili oluşan demuraj masrafından kaynaklı düzenlenen faturanın 7.020,00 USD'lik kısmını kabul ettiği ve davacı şirketin 12.05.2021 tarihinde dava dışı ... A.Ş.'ye kabul ettiği 7.020,00 USD'yi havale göndererek ödeme yapmasından dolayı davacı şirketin demuraj masrafından kaynaklı olarak dava dışı ... A.Ş.'ye herhangi bir borcunun bulunmadığı, davacının akdi taşıyan/taşıma işleri organizatörü sıfatı ile fiili taşıyana karşı katlandığı 7.020,00 USD demurajdan muafiyet düşüldükten sonra kalan 4.500 USD kısmını davalılara yansıtttığı, ancak davalıların sigorta poliçesi kapsamında demuraj ödeme riskinin de yer aldığı hususunun sabit olmadığı, aksine istisnalar arasında "müşteri adına" ödeme mahiyetinde olan demuraj ödemesinin davalılara yansıtılamayacağı belirtilmiştir.

Dava; alıcısı tarafından çekilmeyen yük nedeniyle oluşan demuraj bedelinin nakliyat komisyoncusu sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde çekilmeyen yük nedeniyle oluşan zararın tazmini için nakliyat aracısı yasal sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davalı sigortacı ... ... ... Sigorta Şirketine başvurulduğunu, ancak ödeme yapılmadığını ileri sürerek 4.500,00 USD nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili davacının demuraj bedelini talep ettiğini, alıcı firma tarafından yükün çekilmemesinden kaynaklanan demuraj ücretinin teminat dışı olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Dava konusu yükün ... sayılı konişmento tahtında İstanbul Limanından Karachi Limanına taşındığı, yükün alıcısı tarafından teslim alınmadığı, fiili taşıyan ... ... ... tarafından 17.750,00 USD demuraj faturası tanzim edildiği, görüşmeler sonrası 7.020,00 USD ye indirildiği, davacının bu bedeli dava dışı ... A.Ş.'ye ödediği, davacının taşıma işleri komisyoncusu olarak kendi akidi ... e ödemiş olduğu 7.020,00 USD demurajdan muafiyet düşüldükten sonra kalan 4.500 USD kısmını "Nakliyat Aracısı/komisyoncusu Yasal Sorumluluk Sigortası" kapsamında davalıdan talep ettiği anlaşılmaktadır. ... Ticaret Kanunu'nun 1420. Maddesinde "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar" düzenlemesi bulunmaktadır. Kural olarak demuraj ücreti alacağı, konteynerın boş olarak teslimi tarihinde muaccel hale gelip zamanaşımı da bu tarihte başlatmaktadır. Ancak eldeki davada davacı taraf taşıma işleri komisyoncusu olup dava konusu taşımayı organize ettiği, bunun için dava dışı ... ile anlaştığı, taşımanın fiilen ... ... ... tarafından yapıldığı görülmektedir.

Bilirkişi raporunda davacının davaya konu edilen demuraj ücretini dava dışı ... A.Ş.'ye 12.05.2021 tarihinde ödemiş olduğu tespit edilmekle davacının demuraj ücretini talep hakkı da bu tarihte doğmuştur. Buna göre davanın açıldığı 28/04/2022 tarihi itibariyle zamanaşımının dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmemiştir.

Dosyaya sunulan ... sayılı Nakliyat Aracısı/Komisyoncusu Yasal Sorumluluk Sigortası Poliçesine göre davacının müşterileri adına denizyolu havayolu ve demiryolu ile gerçekleştirilecek olan muhtelif emtia taşımalarına ilişkin taşıma aracılığı ve depolama faaliyetlerinden kaynaklanabilecek yasal sorumluluk risklerinin teminat alındığı görülmektedir. Davacının talebi üzerine ... numaralı hasar dosyası açılmış, düzenlenen ekspertiz incelemesinde sevkiyata konu üründe bir hasarın söz konusu olmadığı, demuraj masrafının, sigortalıdan bağımsız olarak satıcı firma ile alıcı firma arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanması nedeniyle tazminat talebinin olumsuz olarak değerlendirildiği belirtilmiştir.

Ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere davacının talebi emtia ile ilgili bir riske dayanmamaktadır. Poliçe özel şartlarında demuraj, detention, taşıyıcılar arasında iç ilişkide biribirine karşı sorumluluk risklerinin teminata alındığına dair bir özel kloza bulunmamaktadır. Poliçenin "Genel İstisnalar" başlıklı 18.maddesinde teslim süresi garantisi gibi sürelere bağlanan cezai şart ödemeleri, 24.maddesinde ise müşteri adına ödemesi veya tahsil etmesi istenen hesapların dışında kalan meblağları ödeyememesi ya da tahsil edememesinden kaynaklanan sorumluluk zararları teminat dışı tutulmuştur. Bu açıklamalara göre demuraj ücreti ödemesinden kaynaklı zararlar sigorta poliçesi kapsamına alınmadığı gibi açıkça teminat dışı bırakıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.