13. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili bankanın Göztepe İstasyon Şubesi ile ... Tic.A.Ş. arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden adı geçen davalıya kredi tahsis edildiğini, Diğer davalıların bu kredi sözleşmesini müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarından kefil sıfatı ile sorumlulukları bulunduğunu, söz konusu kredi sözleşmesine istinaden davalı firma adına düzenlenmiş bulunan 07,03.2011 tarih ... Mektup No’lu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü lehine düzenlenmiş olan 850,000,TL bedelli (dava tarihi itibariyle mektuptan kaynaklanan risk tutarı toplamda 706.523,38.TL’dir) teminat mektubunun dava tarihi itibariyle müvekkil bankaya iade edilmediğini,davalı şirket ve diğer davalı kefillere mektup bedelinin depo edilmesi amaçlı olarak Beyoğlu ...*Noter]iği’nın 29.04.2015 tarih, ... yevmiye nolu İhtarname gönderdiğini ve Genel Kredi Sözleşmesine istinaden teminat mektuplarının iadesinin, aksi halde kanuni yollara başvurulacağını, faiz,masraf ve vekalet ücretine muhatap olunacağı ihtar edilmiş ancak davalı tarafından söz konusu bedellerin depo edilmediğini, davalıların teminat mektubu bedellerinin depo edilmesinden sorumlu tutulmasını gerek taraflar arasında imzalanan Genel Kredi S özleşmesi’nin 21 .maddesinden gerekse Yargıtay içtihatlarından kaynaklandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla meri teminat mektubundan kaynaklanan risk tutarı olan 706.523,3 8.TL bedelinin davalılar tarafından müvekkil banka nezninde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine karar verilmesini, dava sürecinde gayri nakit riskin nakde dönüşmesi halinde söz konusu bedelin bankanın ödeme tarihinden itibaren sözleşme ile belirlenmiş olan cari kısa vadeli kredilere uygulanan faiz oranının %50 fazlasının ilave edilmesi suretiyle hesap edilecek tutarda temerrüt faizi ve ferileri ile davalılardan tahsil edilmesini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. adına temsilen ...’nun cevap dilekçesinde özetle, Davacı banka; ...A.Ş. ile imzalanan genel kredi sözleşmesine istinaden kredi tahsis edildiğini, diğer davalıların ise bu kredi sözleşmesini müşterek borçlu müteselsil sıfatıyla imzaladıklarım, bu kredi sözleşmesine istinaden ... lebine 07.03.2011 tarih ve 850.000.TL bedelli teminat mektubu tanzim edildiğini, bu mektubun dava tarihi itibariyle iade edilmediğini. ... inşaat ile diğer davalılara teminat mektubunun depo edilmesi amacıyla Beyoğlu .... Noterliğinin 29.04.2015 tarih ve ... sayılı ihtarname gönderdiğini, buna rağmen bedellerin depo edilmediğini taraflar arasında akdedilen GKS’nin 21. Maddesi gereği davalıların teminat mektubu bedellerinin depo edilmesinden sorumlu tutulduğunu ileri sürmek suretiyle dava İkame etmiş olduğunu,maddi dayanaklar ve hukuki gerekçeler çerçevesinde davacı taleplerinin reddi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca davalılardan ....A.Ş. veya idarecisi ... ’nun depo karan istenen 2011 tarihli teminat mektubunun lehdarı olmadığım,depo talebine konu 07.03.2011 tarih ve 850.000.TL bedelli teminat mektubunun 2011 yılında ... Tic.Ltd.Şti, ile davacı arasında akdedilmiş genel kredi sözleşmesi uyarınca ... lehine düzenlenmiş olduğu, ... ve ...’nun davaya konu teminat mektubunun dayanağı 2011 tarihli bu GKS’nİn asıl borçlu ve /veya kefili sıfatı ile tarafı olmadıklarını, davacı İle ... arasında akdedildiği ifade olunan GKS ise bu tarihten sonraki tarihli (mayıs 2012) olup bu sözleşme uyarınca ... a hiçbir zaman nakdi veya gayrinakdi kredi tahsis edilmediği ve kullandırıl madiği teminat mektubu lehdarı ve mektup dayanağı GKS borçlusu ... ile davacı arasında sonradan akdedilmiş bir GKS’ye ... kefil olması tartışılacağı, sonraki tarihli GKS ile önceki tarihli teminat mektubundan doğabilecek bir borca kefalet edilemeyeceğinin açık olduğu, bu nedenle banka kayıtlan üzerinde yapılacak bir inceleme ile davaya konu teminat mektubunun hangi GKS’den kaynaklandığının tespiti suretiyle, davalıların sorumluluklarının kaynağı ve muhtevasının belirlenmesi gerekeceği, diğer taraftan risk doğmadan sadece sözleşme düzenlemelerine dayanılmak suretiyle mektubun depo edilmesi istenemeyeceği, 29.04.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamede davaya konu mektubun teminatı olarak l,000.000.TL bedelli temlik varlığının yer aldığı, mektup t850.000,TL olduğu halde davaya konu risk tutarının 706.523,3 8,TL olarak gösterildiği, aradaki 143,476,62.TL’nin temlik konusu teminattan tahsil edildiğinin anlaşıldığı , ancak temlik konusu teminatın ne kadarının tahsil edildiği konusunda bir bilgi olmadığını belirterek bu gerekçelerle davanın reddini talep etmişlerdir.Davalı ....Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle:Davacının beyanlarının çelişkili ve dayanaksız olduğunu,davacının sadece teminat mektubu suretiyle davalılara keşide ettiği ihtarnameyi dosyaya sunduğunu dava konusu hakkında öncelikle incelenmesi gereken Genel Kredi Sözleşmesinin sunulmadığını,Genel Kredi Sözleşmesi sunulmadığı için müvekkillerinin bu sözleşmeye taraf olup olmadıkları, taraf iseler hangi sıfatla bu sözleşmeye taraf oldukları üstlendikleri kefalet sının ve incelenmesi gereken sair birçok hususun müphem kaldığı, dava konusu Genel Kredi Sözleşmesinin İvedi olarak celbini talep ettiklerini,Genel Kredi sözleşmesinde yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olarak belirlenmiş ise Sayın Mahkemeden yetkisizlik karan verilmesini talep ile yetki itirazında bulunduklarını, teminat mektubunun Genel Kredi Sözleşmesinin asıl borçlusu olduğu iddia edilen ... İnşaat lehine değil, ... unvanlı üçüncü bir şirket lebine düzenlendiğini, dava konusu teminat mektubunun bizzat davacı banka ile teminat mektubu düzenlenen ... İnşaat arasında akdedilen bir kredi sözleşmesi gereğince düzenlenmiş olduğunu, teminat mektubu verilmesine dayanak kredi sözleşmesinde, müvekkillerimizin herhangi bıT sıfat ile imzalarının bulunup bulunmadığı, şayet imzalarının bulunması halinde borçlu mu kefil mi oldukları hususlarının kredi sözleşmesinin celbinden sonra mümkün olacağı, davacının müvekkillerimizin bu sözleşmede müşterek borçlu ve müteselsil kefil oldukları beyanı gerçeğe uygun olsa bile bu seferde kefaletin geçerlilik şartlarının taşıyıp taşımadığı, kefaletin üst limiti ve müteselsil olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi gerektiği.davalı ... ve diğer davalı kefillere mektup bedelinin depo edilmesi amaçlı olarak Beyoğlu ... Noterliği’nin 29,04,2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini ve teminat mektuplarının depo edilmesi, aksi halde kanuni yollara başvurulacağının ihtar edildiği, ancak ihtarnamede teminat mektubunun depo edilmesinin talep edilmediği, ... firmasına Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden kredi hesabının açıldığı ve kredi kullandırıldığı, Davalı şirketlerin ise müteselsil borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile ödenmemiş kredi borcunun tamamının ödenmesinden sorumlu oldukları belirtildiği, kredi borcunun ödenmesi ihtar edildiği, dolayısıyla teminat mektubu açısından bir talep ve İhtan içermeyen bu İhtarname üzerine huzurdaki davanın ikame edilmesinin haksız ve usule aykırı olduğu,davacı tarafından keşide edilen ihtarnamede kredi teminatı olarak L000.000TL bedelli teminat bulunduğu yer aldığı, teminat mektubunun 85Û.0Ö0.TL tutarında risk için düzenlenmiş olup davaya konu risk tutarının 706.523,38TL olduğu, aradaki farkın temlik konusu teminattan karşılanmasının ihtimal dahilinde olduğu, bu ihtimalde temlik konusu teminatın ne kadarının tahsil edildiğine ilişkin delillerin celbedilmesi ve temlik konusu alacağın tamamının tahsil edilip edilmediği, edildi ise akıbetinin araştırılması gerektiği,bankanın teminat mektubunun depo edilmesinin talep hakkını MK.m,2’ye uygun kullanması gerektiği, riskin gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit edilerek bankanın depo talebinin objektif iyiniyet kurallarına uygunluğunun değerlendirilmesi gerektiği, bu gerekçelerle İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazımın kabulünü, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesini, davacının banka teminat mektubundan kaynaklandığım iddia ettiği 706.523,38.TL’nin davacı bankanın faiz getirmeyen hesabına depo edilmesi talebinin reddini davacının dava sürecinde gayri nakdi riskin dönüşmesi halinde teminat mektubu bedelinin ödeme tarihinden itibaren cari kısa vadeli kredilere uygulanan faiz oranının %50 fazlasının ilave edilmesi suretiyle hesap edilecek tutarda faizi ve ferileri ile birlikte tahsili talebinin reddini talep etmektedir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 03/12/2020 tarih 2017/995 Esas - 2020/847 Karar sayılı kararında; Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, gayrinakdi riskin varlığı ve miktarı açısından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda rapor alınmıştır. Aldırılan 30/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda "Davacı vekilinden talep ettiğim ek belge ve bilgilerden mer’i olan teminat mektubunun ....A.Ş. firması hesaplarından kullandınmının yapıldığı, teminat mektubunun kısmi olarak nakde çevrildiği,Davalılar imzaladıkları Genel Kredi Sözleşmesine istinaden sözleşmeyi oluşturan tüm maddeleri kabul etmişlerdir. Kullandıkları gayrinakdi krediye İlişkin hükümlerin bu maddelerde detaylandınldığı, kısmi tazmin olduğu görülen teminat mektubu bedelinin davalılar tarafından davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesinin yerindeliği" görüşü bildirilmiştir.Davalılar tarafından yapılan itirazların değerlendirilmesi bakımından bilirkişiden ek rapor aldırılmış ; aldırılan 08/08/2018 tarihli ek raporda " Davalılar tarafından rapora karşı İleri sürülen beyan ve itirazların incelenmesi ve değerlendirilmesinden, Davalılann rapora karşı ileri sürdükleri itirazlann yerinde olmadığı, önceki bilirkişi raporumda yer alan değerlendirmelerle aynı doğrultuda olunduğu " görüşü bildirilmiştir.Taraflarca yapılan itirazların değerlendirilmesi için yeni bir bilirkişiden rapor alınmış,

10/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda " Davaya konu Teminat Mektubu; davalılar iddialarında olduğu gibi;Banka tarafından ... Itd Şti adına (ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerini yerine getirmek üzere teminat ) olmak üzere, 07.03.2011 tarihinde ... no ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığına hitaben verildiği,ANCAK;850.000,-TL lık Teminat Mektubu Riskinin ... Tic Itd Şti tarafından (davacı Bankanında onayı ve tarafların mutabakatı ile) 20.02. 2012 tarihli BORCUN NAKLİ SÖZLEŞMESİ ile ... AŞ ne aktarıldığı,Davaya konu bu mektup riski (borcu) Bankanın da onayı ile; BORCUN NAKLİ SÖZLEŞMESİ İle ... Tîc Itd Şti tarafından ... Tic AŞ ne İstanbul devredilmiş olup; Mektup ile ilgili bu borç ... Tic AŞ borçları arasına intikal ettirilmiş ve davalılar da - kaynağına ve nedenine bakılmak sızın- ... Tic AŞ nin (doğmuş ve doğacak tüm borçlarının da kefili olmakla) davalı kefil borçluların itirazlarının yerinde olmadığı, Davalılar; Banka ile ... Tic AŞ arasında akdedilen 2.000.OOO,-TL lık sözleşmenin kefili olmakla - davaya konu bu borçtan da kefalet limitleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olmaları gerektiği,Davaya konu meri Teminat Mektubunun asıl bedeli 850.OOO,-TL olmakla birlikte; 143.476,62 TL lık kısmı muhatabı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından nakte dönüştürülerek tazmin edildiği görülmekle; Dava tarihî itibariyle meri olan Teminat Mektubu miktarının (850.000,-TL - 143.476,62 TL = ) 706.523,38 TL olduğu,Davacı Bankanın 02.09.2015 dava tarihi itibariyle, davalılardan 706.523,38TL lık Meri Teminat Mektubunun bedelinin Bankada Faiz Getir meyen bir hesapta DEPO edilmesini Sözleşmenin (VIII / 8.4/ g-Maddesi ) kapsamında isteyebileceği, Dava tarihi itibariyle meri olan Teminat Mektubu Miktarı 706.523,38 TL olmakla birlikte;Bu mektubun,12.713,98 TL lık Kısmının 25.11.2015 tarihinde, 62.162,40 TL lık Kısmının 12.05.2016 tarihinde, ve, 296.887,50 TL lık kısmının 09.05.2018 tarihinde Mektup Muhatabı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından nakte çevrilerek Tazmin edildiği görülmekle;Son kısmi Tazmin 09.05.2018 ve Rapor Tarihimiz itibariyle kalan (Meri) Teminat Mektubu miktarı;(706.523,38 TL - 371.763,88 TL=) Ş$İ?9$Bİİ Olarak belirlenmiş olup;09.05.2018 tarihinden itibaren davacı Bankanın;Meri Olan 334.759,50 TL lık Teminat Mektubunun bedelinin Bankada Faiz Getirmeyen bir hesapta Depo edilmesini davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği,Toplam 371.763,88 TL lık kısmının; Yukarıda belirtilen tarihler itibariyle tazmin olunan 371.763,88 TL nın ise; tazmin tarihlerinden itibaren işleyecek (Sözleşmenin X/10.02 maddesinde belirtilen; "en yüksek kredi Faiz Oranının %50 fazlası” olan) temerrüt faizi ile birlikte tahsilini davalılardan isteyebileceği " görüşü bildirilmiştir.Davalılar vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından aldırılan 06/12/2019 tarihli raporda "Davalılar tarafından rapora karşı ileri sürülen beyan ve itirazların incelenmesi ve değerlendirilmesinden, Davalıların rapora karşı ileri sürdükleri itirazların yerinde olmadığı, davacının dava tarihi itibariyle meri olan teminat mektubu bedeli 706.523.38-TL‘yi bankada faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesini sözleşmenin (VIII /8.4/g maddesi) kapsamında davalılardan isteyebileceği " görüşü bildirilmiştir.Davalılar vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından aldırılan 15/06/2020 tarihli raporda "Tarafımıza tevdi olunan görev doğrultusunda yapılan inceleme tespit ve değerlendirmeler sonucunda;Davaya konu Teminat Mektubu; davalıların iddialarında olduğu gibi; Banka tarafından ... Tic Itd Şti adına (ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerini yerine getirmek üzere teminat ) olmak üzere, 07.03.2011 tarihinde 2520TM182 no ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığına hitaben verildiği,ANCAK;850.000,-TL lık Teminat Mektubu Riskinin ... Tic ltd Şti tarafından (davacı Bankanında onayı ve tarafların mutabakatı ile) ">n öa mn tarihli BORCUN NAKLİ SÖZLEŞMESİ ile ... Tic AŞ ne aktarıldığı,Davalılar; Banka ile ... AŞ arasında akdedilen 23.U3.2ui2 tarıhiı 2.000.000.00 TL lık GENEL KREDİ SÖZLEŞMESİ’nin kefili olmakla - davaya konu bu borçtan da kefalet limitleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olmaları gerektiği,Davaya konu meri Teminat Mektubunun asıl bedeli 850.000,-TL olmakla birlikte; 143.476,62 TL lık kısmı muhatabı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından nakte dönüştürülerek tazmin edildiği görülmekle;Dava tarihi itibariyle meri olan Teminat Mektubu miktarının (850.000,-TL - 143.476,62 TL =)706.523,38TL olduğu,Davacı Bankanın 02.09.2015 dava tarihi itibariyle, davalı asıl borçlu ....AŞ.den 706.323,38 TL lık Meri Teminat Mektubunun bedelinin Bankada Faiz Getir meyen bir hesapta DEPO edilmesini Sözleşmenin (VIII / 8.4/ g-Maddesi ) kapsamında isteyebileceği,Davalı kefiller yönünden; Taraflar arasında imzalanan sözleşmede kefiller yönünden teminat mektubu DEPO TALEBİNE İLKİŞKİN net bir ifadeye rastlanılamadığı, Kefilin gayrinakdi kredilerin deposundan sorumlu tutulabilmesi için açık ve net bir şekilde sorumluluk içeren düzenleme bulunmaması nedeniyle aşağıdaki Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacı bankanın teminat mektubu talebinin yerinde olmadığı,Ancak sayın mahkemenizce davacı bankanın talebinin kabul görmemesi halinde davacı bankanın 706.523,38-TL teminat mektubu depo talebinde bulunabileceği,Dava tarihi itibariyle meri olan Teminat Mektubu Miktarı 706.523,38 TL olmakla birlikte;Bu mektubun, DAVA TARİHİNDEN SONRA 12.713,98 TL lık Kısmının 25.11.2015 tarihinde,62.162,40 TL lık Kısmının 12.05.2016 tarihinde, ve 296,887,50 TL lık kısmının 09.05.2018 tarihinde Toplam ...371.763,88 TL lık kısmının;Mektup Muhatabı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından nakte çevrilerek Tazmin edildiği görülmekle;Son kısmi Tazmin 09.05.2018 ve Rapor Tarihimiz itibariyle kalan (Meri) Teminat Mektubu miktan;(706.523,38 TL - 371.763,88 TL=) 334.759,50 TL Olarak belirlenmiş olup;15.06.2020 tarihinden itibaren davacı Bankanın;Meri Olan 334.759,50 TL lık Teminat Mektubunun bedelinin Bankada Faiz Getirmeyen bir hesapta Depo edilmesini davalı asıl borçlu ....AŞ.den talep edebileceği,Yukarıda belirtilen tarihler itibariyle tazmin olunan 371.763,88 TL nın ise; tazmin tarihlerinden itibaren işleyecek (Sözleşmenin X/10.02 maddesinde belirtilen; “en yüksek kredi Faiz Oranının %50 fazlası” olan) temerrüt faizi ile birlikte tahsilini davalıdan isteyebileceği " görüşü bildirilmiştir.Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde açılan dava, teminat mektubundan kaynaklı gayrinakdi riskin depo edilmesi talebine ilişkindir. Davacı banka ile tefrik edilen dosyadaki davalı ...Tic. Ltd. Şti. Arasında 30.03.2010 tarihli genel kredi sözleşme imzalanmış, bu sözleşmeye istinaden davacı banka tarafından 07/03/2011 tarihli ... mektup no ve 850.000,00 TL bedelli teminat mektubu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'na hitaben verilmiştir. Daha sonra bu gayrinakdi risk borcu 20.06.2012 tarihinde ... Tic. Ltd. Şti.'den ... Tic. Ltd. Şti'ne riskin tamamı ve tüm ferileri ile birlikte borcun nakli sözleşmesiyle devredilmiştir. Davacı bankanın onay ve bilgisi dahilinde bu sözleşme imzalanmıştır. Davacı banka ile .... Ltd. Şti. Arasında 23/05/2012 tarihinde genel kredi sözleşmesi imzalanmış ve diğer davalılar da sözleşmeyi müşterek borçlu/müteselsil kefil olarak imzalamışlardır. GKS'nin Mektup bedelinin depo edilmesi başlıklı (VIII/8.4/9) Madde'de düzenlenen hüküm gereğince teminat mektubu muhteviyatının anapara, faiz, komisyon, gider vergisi ve diğer masrafları ile birlikte faiz getirmeyen bir hesaba bloke edilmesini müşterisinden talep edebileceğinden davacı banka'nın davalı asıl borçlu ... İnş. Mim. San ve Tic. Ltd. Şti.'den teminat mektubunun nakde dönüşmeyen kısmını faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesini talep edebileceği fakat diğer davalı müteselsil kefiller yönünden sözleşmede depo talebine yönelik açık ve net bir şekilde sorumluluk içeren bir düzenlemeye yer verilmediği, yargıtay içtihatlarına göre böyle bir düzenleme olmaksızın teminat mektubu talebinin müteselsil kefil olan davalılara yönetilemeyeceği, bu nedenle ... Ltd. Şti., ... ve ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davalı asıl borçlu ... Tic. Ltd. Şti yönünden ise nakde dönüşmeyen teminat mektubu riskinin 334.759,50 TL olarak hesaplandığı, bu bedelin davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesi gerektiği, tazmin edilen ve nakde dönüşen teminat mektubu bedelinin ise 371.763,88 TL olduğu, bu bedelin ödeme tarihlerinden işleyecek en yüksek kredi faiz oranının %50 fazlası temerrüt faizi ile birlikte davalı .... Ltd. Şti'den tahsiline ve bu davalı yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile, "A)Davalılar .... Ltd. Şti , ... hakkında açılan davanın REDDİNE,B) Davalı ... Tic.A.Ş. Hakkında açılan davanın KABULÜNE, 334.759,50-TL teminat mektubu bedelinin Denizbank nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta davalı tarafından depo edilmesine, 371.763,88-TL nakde dönüşen teminat mektubu bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek kredi faiz oranının % 50 fazlası olan temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline," karar verilmiş ve karara karşı davacı ve davalı ...TİC. A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle, kararın müvekkili banka aleyhine olan kısmının usul ve yasaya aykırı olduğunu,Müvekkili bankanın Göztepe İstasyon Şubesi ile ... TİC. A.Ş. arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden adı geçen davalıya kredi tahsis edildiğini; diğer davalıların, bu kredi sözleşmesini müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarından kefil sıfatıyla sorumlulukları bulunmakta olduğunu, Söz konusu kredi sözleşmesine istinaden davalı/akit firma lehine düzenlenmiş olan 07.03.2011 tarih, ... Mektup No'lu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü lehine düzenlenmiş olan 850.000.00-TL. bedelli (dava tarihi itibariyle mektuptan kaynaklı risk tutarı toplamda 706.523.38-TL'dir.) teminat mektubu dava tarihi itibariyle müvekkili bankaya iade edilmediğini, Davalı şirket ve diğer davalılar, kefillere mektup bedelinin depo edilmesi amaçlı olarak Beyoğlu 48. Noterliği'nin 29.04.2015 tarih, 66506 yevmiye nolu ihtarname gönderildiğini ve Genel Kredi Sözleşmesine istinaden teminat mektuplarının bedellerinin iadesini, aksi halde kanuni yollara başvurulacağı, faiz, masraf ve vekâlet ücretine muhatap olunacağı ihtar edildiğini ancak davalı tarafından söz konusu bedellerin depo edilmediğini, Davalıların teminat mektubu bedellerinin depo edilmesinden sorumlu tutulması; gerek taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi'nin 21. maddesinden gerekse de Yargıtay içtihatlarından kaynaklanmakta olduğunu, buna göre imzalanan Genel Kredi Sözleşmesinin 21. Maddesinde; "Banka, sebep göstermek zorunda olmaksızın, a) Üç günlük süre içinde mevcut kefillerin değiştirilmesini veya yeni kefil ve teminat gösterilmesini, b) Ve/veya ödemeye davet edilmemiş ve komisyon Müşteri tarafından düzenli olarak ödenmiş olsa dahi, göreceği lüzum üzerine, teminat mektubu ve kontrgaranti muhteviyatının o tarihteki ana para, faiz, komisyon gider vergisi ve diğer masrafları ile birlikte nakden ve defaten, faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmek üzere 3 gün içinde Banka’ya depo edilmesini talep etmeye; bu talebin yerine getirilmemesi halinde ihtiyati haciz ve diğer kanun yollarına başvurmaya yetkili olduğunu Müşteri şimdiden kabul eder.” düzenlemesi bulunduğunu, genel Kredi Sözleşmesinin borçlu ve kefillerce imza edilmesi ile bu hükmün kabul edildiğini, T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 27/06/2002 tarihli 2002/2697 E., 2002/6650 K. sayılı kararı ise; “……………, düzenlenen sözleşmede bankanın dilediği anda teminat mektuplarının iadesini veya bedelinin depo edilmesini isteme hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, anılan meblağda teminat mektubu bedelinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı bankada açılacak faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine ilişkin verilen kararda isabetsizlik yoktur.” şeklinde olduğunu,Açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydı ile Yerel Mahkeme Kararı'nın aleyhlerine olan kısmının bozulması için dairemize başvurma zorunluluğunun hasıl olduğunu, İleri sürerek, yukarıda açıklanan ve re’sen görülecek nedenlerle; yerel mahkemece tesis edilen kararının müvekkil banka aleyhine olan kısımlarının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne davamızın kabulüne, karardaki banka lehine olan kısımların onanmasına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre itinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; genel kredi ve kefalet sözleşmelerine istinaden kredi lehdarına kullandırılan teminat mektubu tutarının davalılar tarafından depo edilmesi, yargılama sırasında mektubun nakde dönüşecek kısımlarının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek kredi faiz oranının % 50 fazlası olan temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın, davalı kefiller .... Tic. Ltd. Şti , ... yönünden reddine, davalı ...Tic. A.Ş. yönünden kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalı ... İnşaat yetkilileri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İlk derece mahkemesi tarafından Davalı ... Tic. A.Ş.'ye eksik istinaf nispi karar harcı olan 6.304,00-TL'nin bir haftalık kesin süre içerisinde yatırılması, aksi halde istinaf başvurusundan vazgeçilmiş sayılacağı ihtarını içeren tebligat gönderilmiş, muhtıra davalı şirkete 28/06/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, verilen kesin süre içerisinde eksik harç yatırılmadığından, mahkemece 13/07/2021 tarihli istinaf başvurusu değerlendirme kararı ile,

HMK'nun 344/1 fıkrası uyarınca davalı şirketin istinaf kanun yoluna başvurma talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş, bu karar davalı şirkete 31/07/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle istinaf incelemesi davacı yanın istinaf başvurusu ile sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı yan; davalılardan ... Şirketi ile aralarındaki genel kredi sözleşmesine diğer davalıların müteselsil kefil olduklarını, bu sözleşme kapsamında 07/03/2011 tarihli, ... numaralı 850.000,00-TL bedelli kesin ve süresiz temnat mektubunun Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü'ne verildiğini, dava tarihi itibariyle bu teminat mektubunun tazmin edilmemiş risk tutarının 706.523.38-TL olduğunu, bu tutarın depo edilmesi için davalılara ihtarname gönderildiğini, buna rağmen gayrınakdi risk tutarının davacı banka nezdindeki hesaba depo edilmediğini ileri sürerek, 706.523.38-TL gayrınakdi alacağın davalılar tarafından davalı banka nezdindeki faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine, yargılama sırasında tazmin gerçekleşmesi halinde tazmin edilen tutarların genel kredi sözleşmesine göre ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek kredi faiz oranının % 50 fazlası olan temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Dosyaya mübrez deliller kapsamından; davacı ile hakkındaki dava iş bu dosyadan tefrik edilen .... Tic. Ltd. Şti arasında 30/03/2010 tarihli genel kredi sözleşmesi bağıtlandığı, ... Şirketi ile davalı ... Şirketi'nin adi ortak olarak Balıkesir ilinde bin yataklı yurt yapım işini Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'ndan ihale yolu ile aldıkları, genel kredi sözleşmesi kapsamında davacının, ... Şirketi'nin bu yurt yapım işinden doğacak borçlarının teminatını teşkil etmek üzere dava dışı Bakanlığa 07/03/2011 tarihli 850.000,00-TL limitli dava konusu teminat mektubunu verdiği, bilahare davalı ... dava dışı ... ve davacı banka arasında 20/06/2012 tarihinde yapılan borç nakli sözleşmesi ile, ... İnşaat'ın bu teminat mektubundan doğan borçlarının fer'ileri ile birlikte davalı ... Şirketi tarafından devralındığı, davalılardan ... ve hakkındaki dava tefrik edilen ... da ... Şirketi'nin devraldığı borca kefil oldukları, ayrıca davalı ... İnşaat Şirketi ile davacı arasında 23/05/2012 tarihli genel kredi sözleşmesi bağıtlandığı, diğer davalıların da bu sözleşmeye ayrı ayrı tanzim edilmiş kefaletnameler ile müteselsil kefil oldukları, 20/06/2012 tarihli borç nakli sözleşmesinin 2.2/v maddesinde, ... Şirketi'nin 23/05/2012 tarihli genel kredi sözleşmesinden doğacak borçları teminen verdiği tüm teminatların devralınan bu borç için de devam edeceğinin kararlaştırıldığı, borcun nakli sözleşmesi akabinde teminat mektubuna ilişkin kredi hesabının davalı ... İnşaat Şirketi'nin davacı banka nezdindeki kredi hesabına aktarıldığı, borç nakli sözleşmesinden önce ayrıca davalı ... İnşaat Şirketi'nin adi ortak olarak dahil olduğu Balıkesir ili bin yataklı yurt inşaası işinden doğan hakediş alacaklarının bir milyona kadar olan kısmını, davacı bankanın, ... Şirketi ve dava dışı ... Şirketi'nden olan ve doğacak her türlü kredi alacaklarının teminatı olarak davacı bankaya 30/05/2012 tarihli sözleşme ile temlik ettiği, nitekim Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na yazılan müzekkere cevabına ve gönderilen dekontlara göre; hakedişlerin 24/09/2012 ila 26/12/2012 tarihleri arasında beş seferde toplam 1.000.000,00-TL olmak üzere davacı bankaya ödendiği anlaşılmıştır. Dava konusu teminat mektubunun 143.476,62-TL'lik kısmının Bakanlığın tazmin talebine istinaden 16/05/2014 tarihinde tazmin edildiği, bunun üzerine davacı bankanın 29/05/2014 tarihinde davalı ... İnşaat Şirketinin kredi hesabını kat ettiği, tüm davalılara bakiye teminat mektubu riskini oluşturan 706.523,38-TL gayrınakdi alacağın ödenmesi ihtarını içerir ihtarname gönderdiği, ihtarnamelerin tamamının bila tebliğ iade edildikleri, akabinde iş bu davanın açıldığı, dava açıldıktan sonra teminat mektubunun 12.713,98 TL'lık kısmı 25/11/2015 tarihinde, 62.162,40-TL lık kısmı 12/05/2016 tarihinde ve 296.887,95 TL lık kısmı 09/05/2018 tarihinde olmak üzere toplam 371.763,88-TL'lık kısmının tazmin edildiği anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesi tarafından hükme esas alınan 15/06/2020 tarihli son bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda; davacı banka ile davalı ... İnşaat Şirketi arasındaki 23/05/2012 tarihli genel kredi sözleşmelerine diğer davalılar tarafından kefil olunmuş ise de, kefillerin gayrınakdi alacakların depo edilmesinden de sorumlu olduklarına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesi ile davalı kefiller yönünden davanın reddine, davalı ... İnşaat Şirketi bakımından ise dava konusu teminat mektubunun yargılama sırasında nakde çevrilen kısmının tazmin tarihlerinden itibaren faiz işletilmek suretiyle davalı ... İnşaat Şirketi'nden tahsiline, nakde çevrilmeyen kısmının davacı banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine karar verilmiştir.Davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebebi; davalı kefillerin genel kredi sözleşmesin uyarınca gayrınakdi alacakların depo edilmesinden de sorumlu oldukları yönündedir. Dosyaya mübrez davacı ile davalı ... Şirketi arasındaki genel kredi sözleşmesinin gayrınakdi kredilere ilişkin 8.04 maddesinin g bendinde, bankanın sebep göstermek zorunda olmaksızın; üç günlük süre içinde mevcut kefillerin değiştirilmesini veya yeni kefil ve teminat gösterilmesini, ve/veya ödemeye davet edilmemiş ve komisyon Müşteri tarafından düzenli olarak ödenmiş olsa dahi, göreceği lüzum üzerine, teminat mektubu ve kontrgaranti muhteviyatının o tarihteki ana para, faiz, komisyon gider vergisi ve diğer masrafları ile birlikte nakden ve defaten, faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmek üzere 3 gün içinde bankaya depo edilmesini talep etmeye; bu talebin yerine getirilmemesi halinde ihtiyati haciz ve diğer kanun yollarına başvurmaya yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Davacı banka vekilinin iddiasının aksine genel kredi sözleşmesinin bu hükmü kefillerin gayrınakdi alacakların depo edilmesinden sorumlu olduklarına ilişkin bir hüküm içermemektedir. Genel kredi sözleşmesinde kefillerin sorumluluğunun kapsamını düzenleyen başkaca bir hüküm de bulunmamaktadır. Davalı kefillerden ... Şirketi, ... tarafından 23/05/2012 tarihli genel kredi sözleşmesinden doğacak borçlara kefil olunduğuna ilişkin ayrıca kefalet sözleşmeleri imzalanmış olup, bu sözleşmelerin üçüncü maddesinde kefilin sorumluluğunun kapsamı düzenlenmiştir. Anılan hükümde kefillerin gayrınakdi alacakların depo edilmesinden sorumlu olacaklarına dair açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Yine kefillerden ...'nun davacı banka ile davalı ... ve ... arasındaki borcun nakli sözleşmesinde ... Şirketine kefil olduğu, bu sözleşmenin 2.3/ii bendinde, ... 23/05/2012 tarihli genel kredi sözleşmesine verdiği aynı tarihli kefaletnamenin iş bu borcun nakli sözleşmesi için de geçerli olduğunun kararlaştırıldığı, bunun haricinde kefaletin kapsamının ayrıca kararlaştırılmadığı ve kefilin devralınan gayrınakdi borcun depo talebinden de sorumlu olacağına ilişkin açık bir düzenlemeye gidilmediği görülmüştür. Her dava açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilir. Davalı kefillerin dava tarihi itibariyle, gerek genel kredi sözleşmesi gerekse kefalet sözleşmelerine göre gayrınakdi risklerin deposu sorumlulukları bulunmadığı, dava tarihinden sonra teminat mektubunun nakde çevrilen kısımları bakımından kefillerin kefalet sözleşmeleri çerçevesinde sorumlu tutulup tutulamayacakları hususunun ise iş bu davaya konu edilemeyecekleri, buna göre mahkemece davalı kefiller yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.