14. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ... Sigorta A.Ş nin ... sayılı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ona tekaddüm eden ICC (A) Klozu hükümlerine göre düzenlenmiş ... sayılı spesifik poliçe kapsamında, ... A.Ş. adına sigortalı 11 kap (2 kap paletli 9 kap ahşap sandık olarak) 71.720 adet, 7500 kg elektronik devrelerde kullanılan trafo emtiasının, davalı forwarder/akdi taşıyıcının taşıma taahhüdü altında ... sayılı ... tanzim tarihli konişmento tahtında ... adlı gemiyle Çin'den Ambarlı Kumport Limanı'na oradan da alıcının adresine teslim edilmek üzere tam ve hasarsız teslim edildiğini; konteynerin başka firmalara ait yükler ile birlikte, taşıyıcı tarafından parsiyel yüklendiğini; taşındığını; Kumport Limanı'nda tahliye edilen emtialardan 2 palet üründe, başka firmaya ait ahşap sandık konulması sebebiyle ezilmek suretiyle 9 kap sandıklı üründen 2'sinin yoğun ıslanma suretiyle kaşarlandığının tespit edildiğini, hasara ilişkin liman ve gümrük görevlileri tarafından Rezerve Zaptı düzenlendiğini, hasar ihbarını müteakip gerek davalı taşıyıcı gerekse müvekkil emtia sigortacısı tarafından ekspertiz çalışması yapıldığını; yapılan ekspertiz, hasar tespit çalışmasında; ayrıntısı ekspertiz raporunda yazılı olduğu üzere bir kısım emtiada ezilme, ıslanma sonrası oksitlenme suretiyle tam hasar, bir kısım emtiada ıslanma sonrası oksitlenme suretiyle kısmi hasar meydana geldiğini; tam zıya bedeli, kısmi hasarlı ürünlerde hasarın tespiti, giderilmesi, elleçlenmesi, ambalajlanması, depolama vd. masraflarından hurda bedeli ve poliçe muafiyeti düşülmek suretiyle tespit edilen 17.434,60 TL hasar tutarının 22.11.2017 tarihinde sigortalıya tediye edildiğini; Nakliye Sigortası Genel Şartları ve TTK'nın 1472. maddesinin amir hükmüne göre hasar bedelini ödedikten sonra sigortalısının haklarına kanunen halef olmakla aktif husumet ehliyetini kazandığını; konteynerin başka firmalara ait yükler ile birlikte taşıyıcı tarafından parsiyel yüklendiğini, taşındığını; hasarın meydana gelmesinden davalı taşıma işini organize eden taşıma işleri komisyoncusunun (forwarder) aynı zamanda TTK. md 921, 926, 928 hükümleri uyarınca akdi taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu; hasara ilişkin liman ve gümrük görevlileri tarafından Rezerve Zaptı düzenlendiğini, sigortalısı tarafından hasar ihbarında bulunulduğunu, hasar ihbarını müteakip davalı taşıyıcı gerekse kendisi tarafından ekspertiz çalışması yapıldığını iddia ederek sigortalısına ödenen 17.434,60 TL sigorta tazminatının 22.11.2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte, dava vekalet ücreti, yargılama harç ve masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı ... Liman Hiz. Ltd. Şti.(kısaca "..."), "...

Tic. A.Ş.'nin Çin'de yerleşik ...Ltd Şirketi'nden satın aldığı ... nolu konteyner muhteviyatı 11 kap (11 koli) elektronik devrelerde kullanılacak transformatör emtiasının Çin'in Tianjin Limanı'ndan İstanbul'a donatan ... Ltd. tarafından ... Gemisi'nin ... sayılı seferiyle taşındığını; konteynerin parsiyel olarak yüklendiğini; davacı tarafın yükün alıcısının (ithalatçısı) sigortacısı olduğunu; konteynerin 23.09.2017 günü Kumport Limanı'nda tahliye edildiğini ve alıcının 25.09.2017 günü yükü teslim aldığını; davacının yükte hasar olduğundan bahisle 22.11.2017 günü alıcıya 17.434,60 TL ödendiğini belirttiğini; taşıyanların yabancı menşeli donatan ... Ltd. ile yabancı taşıyan ... olduğunı; kendisinin taşıyan olmadığını; husumet itirazı olduğunu; taşımanın yapıldığı gemi ve konteynerin taşımaya uygun olduğunu; konteynerde hasara neden olacak delik, çatlak vb. hasar bulunmadığını; dava konusu transformatör emtiasının mukavva kutular halinde 9 adet ahşap sandık içerisinde ve 2 palet olarak 11 kap (koli) olarak taşıyana teslim edildiğini; yükün ambalajının yükleten tarafından yapıldığını; ambalajın deniz taşımacılığına uygun olması gerektiğini ancak ahşap sandık ve paketlerin ısıl işlem gördüğüne dair üzerlerinde IPPC-ISPM 15 standardına ait damgalar bulunmadığını; ahşap kasalara ait plakalar üzerindeki yoğun küflenme ve nemlenmenin ahşap ambalaj materyalinin yüksek nem içerdiğini gösterdiğini; ahşap sandık ve paletlerin içeriğindeki nemi nakliye esnasındaki sıcaklık değişimlerinin etkisiyle kusması sebebiyle emtiada nemlenme ve küflenme olduğunu; hasarın bu nedenle meydana geldiğini; başka ifadeyle hasara sebebiyet veren nemlenmenin nakliyecinin kusurundan veya konteynerin taşımaya uygun olmamasından değil, ambalajın yetersizliğinden kaynaklandığını; TTK.'nın 1182/g maddesi ve konişmentoda atıf yapılan Lahey/Visby Kuralları'nın 4.2./g maddesi gereğince zararın ambalaj yetersizliğinden meydana gelmesi halinde taşıyan ve adamlarının kusursuz sayılması gerektiğini;

TTK'nın 1179/2. maddesi ve konişmentoda atıf yapılan Lahey/Visby Kuralları'nın 4.2/g maddesine göre taşıyanın, kendisi ve adamlarının kast veya ihmalinden doğmayan zararlardan sorumlu olmadığını; TTK. m. 1186'ya göre eşyama uğradığı veya eşyaya ilişkin her türlü zıya veya hasar nedeniyle taşıyanın koli veya ünite başına 666,67 özel çekme hakkını karşılayan tutarı aşan zarar için sorun olmadığını; buna göre sorumluluk şartlarının oluştuğu durumlarda dahi Türk Hukuku açısından deniz taşıyıcısının sorumluluğunun sınırlı olduğunu; alıcının yüklenmeden önce eşyanın değerini bildirerek eşyanın değeri üzerinden navlun ödemediğini; eşyanın değerinin konşimentoya yazılmadığını; hasar iddiasının 2 adet sandıktaki (kolideki) yüke ait olduğunu; davacının koli başına 666,67 SDR'ı aşan taleplerinin yasaya aykırı olduğunu; deniz taşımasını tamamlayıp yükü alıcıya teslim ettiğini; taşıma akdi ve taşıyanın sorumluluğunun sona erdiğini; davanın TTK m, 1188/1 ve 2 gereği yasal hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle süre yönünden reddi gerektiğini; davacı tarafın delil listesi ekindeki renkli fotoğrafların ibraz edilmediğini; %5'e kadar küçültüldüğünü; 3,5 cmx3 cm ebadından fotokopilerinin ibraz edildiğini; fotoğrafların asıllarının renkli fotokopilerinin tebliğ edilmesi gerektiğini; deniz taşıması fiili taşıyan ... Ltd. tarafından yapıldığından aleyhine hüküm kurulması halinde fiili taşıyana rücu edileceği" savunmasında bulunarak "davanın reddine, masraflar ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, davanın yabancı menşeli fiili taşıyana izafeten Türkiye acentesi olan ... A.Ş.'ye ihbarına karar verilmesini" talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliller ile dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde, dava konusu elektronik devrelerde kullanılan trafo emtiasının, FOB tipi teslim şekliyle 39.109,60 USD bedel üzerinden dava dışı satıcı ... Ltd. Şirketi tarafından dava dışı sigortalı alıcı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye satıldığı, FOB tipi teslim şeklinde satıcının sorumluluğunun malların belirlenen tarihte ve yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklemek olduğu, malların geminin küpeştesini geçmesiyle birlikte hasarın alıcıya intikal edeceği, navlun sözleşmesini akdetmek ve malların nakliye rizikolarına karşı sigortalatmak görevinin alıcının sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla, dava dışı sigortalı alıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu ve bu çerçevede geçerli sigorta sözleşmesi uyarınca ödeme yapan davacı sigorta şirketinin aktif husumet ehliyeti bulunduğu sonucuna varılmıştır. TTK. 1138/1. Maddesi gereğince taşıyan, deniz yoluyla eşya taşıma taahhüdünde bulunan kişi olup, taşıyan sıfatına haiz olmak için taşımanın üstlenilmesi gerekli ve yeterlidir. Taşıma sözleşmesi herhangi bir şekle tâbi olmadığından, taşıma taahhüdünün mevcudiyeti ve taşıma sözleşmesinin kurulmuş olduğu çeşitli delillerle ortaya konulabilir. Taşıma işleri komisyoncusu ise, TTK. 917/1. maddede eşya taşıtmayı üstlenen kişi olarak tanımlanmıştır. TTK. 921 madde gereğince ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa taşıma işleri komisyoncusu taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Ayrıca Yargıtay çeşitli kararlarında navlun faturası düzenlenmiş olması halinde, faturayı düzenleyenin taşıyan sayılacağına hükmedilmiştir. Dosyada bulunan ve dava dışı ... tarafından düzenlenmiş bulunan 07.08.2017 tarih ve ... numaralı ara konişmentoda, yükletenin Çin'de yerleşik satıcı "...", gönderilenin ve ihbar adresinin dava dışı sigortalı alıcı "...", yükleme limanının "Tianjiıı, Çin"; boşaltma limanının "Kumport, Ambarlı"; teslim yerinin "Ambarlı"; gemi adının "..." sefer no. "041 W"; yükün tanımının "11 palet 7500 kg trafo emtiası"; konteyner numarasının "..." (mühür no:...) olarak gösterildiği, konişmentoda ayrıca "malların teslimi için ... Liman Hizmetleri şirketine başvurunuz" kaydının yer aldığı, dosyada mevcut ve dava dışı ... tarafından düzenlenmiş bulunan 07.08.2017 tarih ve ... numaralı konişmentoda ise, yükletenin Çin'de yerleşik "...", gönderilen ve ihbar adresinin davalı "..." yükleme limanının "Xingang"; boşaltma limanının "İstanbul"; teslim yerinin "Kumport"; gemi adının "..." sefer no: 041 W; yükün tanımının "64 parça kırkambar yükü; konteyner numarasının "..." (mühür no:...) olarak gösterildiği, davalı ... tarafından dava dışı ... adına düzenlenmiş 25.09.2017 tarihli KDV dahil toplam 176,60 USD bedelli fatura içeriğinin navlun ücreti, tahliye ve ordino ücretinden oluştuğu, fiili taşıyan ... tarafından davalı ... adına düzenlenmiş olan 25.09.2017 tarihli navlun faturasında ise navlun bedelinin 1.350 USD olarak gösterildiği, ISPS güvenlik ücreti, liman güvenlik ücreti, ordino, liman içi hizmetler ve THC kalemleri ile KDV dahil toplam bedelin 1.645,80 USD den oluştuğu, dolayısıyla davalı tarafından düzenlenen 176,60 USD bedelli faturanın komisyon ücretine ilişkin olduğu, dava dışı ... tarafindan düzenlenen konişmentoda yer alan "malların teslimi için ... Liman Hizmetleri şirketine başvurunuz" kaydı ile ... tarafindan düzenlenen ana konişmentoda davalının gönderilen/ihbar adresi olarak gösterilmiş olması ve davalının düzenlediği faturanın komisyon ücretine ilişkin bulunması karşısında, davalının dava konusu taşımada forwarder - taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hareket ettiği sonucuna varılmış, taşıma işleri komisyoncusunun sorumluluğu TTK. 928/1. Maddede "Taşıma işleri komisyoncusu, zilyetliğinde bulunan eşyanın ziyaından ve hasarından sorumludur. 876 ilâ 878 inci, 880 ve 881 inci maddeler ile, 882 nci maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları ve 883 üncü, 885 ilâ 887 nci maddeler kıyas yoluyla uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir. TTK. 928/1. maddede yollama yapılan TTK.

876.madde uyarınca zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. TTK .

878.maddede ise, "Özel Hâller" başlığı altında bazı sorumsuzluk sebepleri düzenlenmiştir. TTK 878/1. maddesinde zıya, hasar veya teslimdeki gecikme, sayılan hâllerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Hükmünün yer aldığı, TTK 878/1. Maddede sayılan taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran hallerden birinin de 4. Bentde yer alan "gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama" olduğu, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, herhangi bir zararın hâl ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda, o zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır. Hükmünün yer aldığı, dosyada mevcut 30.11.2017 tarihli ekspertiz raporunda, Transformatör emtiasına ait ambalajı oluşturan ahşap sandık ve paletlerin ışıl işlem görmüş ISPM15 damgalı paletler olmaması nedeniyle içeriğindeki nemi nakliye esnasındaki sıcaklık değişimlerinin etkisiyle kusmasından dolayı nemlenme ve küflenme oluşması suretiyle hasarın meydana geldiğinin belirtildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da, ekspertiz raporunda varılan sonucun zararın sebebini tespit bakımından yerinde olduğu kanaatine varıldığı görülmekle, TTK. 928/1. maddede yollama yapılan TTK. 878/1. madde uyarınca davalı taşıma işleri komisyoncusunun gönderen tarafından yapılan ambalajın yetersizliğinden ileri gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı... " gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kararın maddi hukuka ve usul hukukuna aykırı olduğunu, davalı taşıyıcının zarardan sorumlu olduğunu, hükme esas alınan bilrikişi raporunun eksik ve hatalı olup bunun sonucunda sunulan delilleri yeterli değerlendirilmediğini,

Müvekkil Şirkete ... sayılı Nakliyat Emtea Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ona tekaddüm eden ICC ( A ) Klozu hükümlerine göre düzenlendiğini, ... sayılı spesifik poliçe kapsamında, ... A.Ş. Adına sigortalı 11 kap ( 2 kap paletli 9 kap ahşap sandık olarak ) 71.720 adet 7500kg elektronik devrelerde kullanılan trafo emtiası, davalı forwarder/akdi taşıyıcının taşıma taahhüdü altında ... sayılı ... tanzim tarihli Konşimento tahtında ... adlı gemiyle Çin'den Ambarlı Kumport Limanı'na oradan da alıcının adresine teslim edilmek üzere tam ve hasarsız teslim edildiğini, Konteyner başka firmalara ait yükler ile birlikte, taşıyıcı tarafından parsiyel yüklendiğini / taşındığını, Kumport Limanında tahliye edilen emtialardan 2 palet üründe başka firmaya ait ahşap sandık konulması sebebiyle ezilmek suretiyle 9 kap sandıklı üründen 2'sinin yoğun ıslanma suretiyle hasarlandığı tespit edildiğini, hasara ilişkin liman ve Gümrük Görevlileri tarafından Rezerve Zaptı düzenlendiğini, hasar ihbarını müteakip gerek davalı taşıyıcı gerekse müvekkili emtia sigortacısı tarafından ekspertiz çalışması yapıldığını, yapılan ekspertiz/hasar tespit çalışmasında; ayrıntısı ekspertiz raporunda yazılı olduğu üzere bir kısım emtiada ezilmek - ıslanma sonrası oksitlenme suretiyle tam hasar, bir kısım emtiada ıslanma sonrası oksitlenme suretiyle kısmi hasar meydana geldiğini, hasarın meydana gelmesinden davalının, taşıma işini organize eden taşıma işleri komisyoncusu ( forwarder ) aynı zamanda TTK. Md.921,926,928 hükümleri uyarınca akdi taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu, Dosya kapsamında deliller üzerinden yapılan bilirkişi incelemesi eksik, hatalı ve yanlış tespit ve değerlendirme içermekte olduğu halde hükme esas alınarak dava konusu taşımada davalı taşıyanın sorumlu bulunmadığı; davanın reddine karar verilmesi hatalı ve yanlış olduğunu, bilirkişi raporu hüküm vermeye uygun olmadığını, dosya üzerinden hazırlanan bila tarihli bilirkişi raporuna 26.06.2020 tarihinde itiraz edildiğini, itiraz dilekçesinde arz edildiği üzere dava konusu taşımada hasar, iki ayrı sebepten kaynaklandığını, bilirkişi heyetinin itiraz ettikleri bu duruma ilişkin fotoğraf bulunmadığını ileri sürerek hasarın varlığını kabul etmediğini, bilirkişi heyetinin bu tespit ve değerlendirme hatalı ve yanlış olduğunu, kaldı ki bahsi geçen dosyaların delil listesi ekinde sunulduğunu ve UYAP sistemine tarandığını, bilirkişi heyetinin resmi hasar zabtı, fotoğraflar ve ekspertiz raporu ile tespit edilen hasarı en hafif ifade ile nazarı dikkatlerinden kaçması kabul edilemez olduğunu, kararın eksik inceleme sonucunda hazırlanmış ekspertiz raporu üzerine tesis edildiğinden, usule ve maddi hukuka aykı olduğunu, hatalı ve yanlış olduğunu, Hasarın bir kısmının ise ıslanmadan kaynaklandığını, ürünlerin ıslandığı, korezyona uğradığı eksper tarafından tespit edildiği gibi gene hasar zaptında da belirtildiğini, ISMP 15 işlemi görmüş ahşap paletlerde temel amacın ahşabın içindeki zararlı böceklerin ve lavraların arındırılması, hastalık yayılmasının önlenmesi olduğunu, ISPM 15 işlemine tabi ahşap paletlerin nem kusmayacağı veya böyle bir amaç ile bu işlemin yapılacağı iddia edilemez bir vakıa olduğunu, yapılan gümüş nitrat testinde tuzlu su izine rastlanmadığı ekspertiz raporunda yer verildiğini, hasarın sebebi emtianın ıslanması olduğunu, ahşap paletlerin sadece 2 si nem kusup diğer 7 tanesi nem kusmadı demek eşyanın tabiatına aykırı olduğunu, ıslanma taşıyanın sorumluluk kesitinde meydana geldiğini, Eksik hatalı ve yanlış tespit ve değerlendirmeler içeren bilirkişi raporuna göre tesis edilen kararın; maddi ve usul hukukuna aykırı olduğunu,; sunulan delillerin eksik ve yanlış incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu tesis edilmekle hatalı ve yanlış olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.