16. Hukuk Dairesi

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... adlı sinema eserlerinin,mali hak sahibi olduğunu, eserlerin davalıya ait "..." adlı, https://.../" URL adresli çevrimiçi platform ve "... " adlı cep telefonu uygulaması marifetiyle, davalının üyelerinin erişimine sunularak izinsiz ve hukuka aykırı kullanıldığını, FSEK madde 66 ve madde 68 uyarınca şimdilik 1000- TL maddi tazminatın 3 katının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi, tecavüzün meni, ref’i, eserlerin yayından kaldırılması ve umuma iletimin durdurulması, FSEK 77 uyarınca,"... TV" adlı cep telefonu uygulaması ve "..." adlı, https://.../" URL adresli çevrimiçi platformdaki eserlere, başta dava dilekçesinde yer alan URL adresleri olmak üzere, dava konusu eserlere ilişkin tüm bağlantılara erişimin engellenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, müvekkili şirketin medya hizmet sağlayıcısı olduğu, 01.06.2017 tarihinde dava dışı ve işbu davaya konu eserlere ait mali hakları haiz ... A.Ş. ile Dijital Haklara İlişkin Lisans Sözleşmesi akdedildiği, müvekkil ile... arasında akdolunan sözleşmenin Lisans Hükümleri başlıklı 5. Maddesinin 2. bendi aynen “... basit lisans vermesine engel herhangi bir durumun olmadığını/olmayacağını; aksi takdirde üçüncü kişilere karşı tek muhatabın kendisi olacağını ve üçüncü kişilerin Doğuş ve/veya Platform'a yönlendirebileceği talepleri üstleneceğini; ... ve/veya Platform'un uğrayacağı maddi ve manevi, müspet ve menfi her türlü zararı ayrıca bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın, ...'un ilk talebi üzerine derhal, nakden ve defaten karşılayacağını kabul, beyan ve taahhüt etmiştir” şeklinde olduğu, ilgili madde uyarınca müvekkilin pasif husumet ehliyeti olmadığı, dava dışı ... doğmuş ve doğacak tüm sorumluluğu ikrar ederek kendisinin 3. kişi taleplerinde taraf olduğunu kabul ettiği dikkate alındığında, huzurunuzda görülmekte olan davanın dava dışı ...'ya HMK 61. madde uyarınca ivedilikle ihbarı ile müvekkil ... A.Ş. yönünden pasif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih ve 2020/270 Esas - 2022/142 Karar sayılı kararıyla; "... Davacı yan ...’nün de dikkate alınmasını yeniden bir inceleme yapılmasını talep etmişse de , TÜRK FİLMLERİ SÖZLÜĞÜ tek başına mali hakların ve eser işletme belgelerinin denetimi için bir kılavuz olamayacağı, oyuncu. Yapımcı yılı, sinemanın konusu gibi genel ifadeler için yol gösterici olabileceği bilindiğinden, FSEK 48,49,63,52, TMK 640 Maddeler eser işletme belgeleri ile birlikte incelendiğinde davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı( davacının mali hakları usulen devraldığını ispat edemediği, davacının mirasçılarla arasında akdedilen ilgili eserlere ait mali haklar devir sözleşmesinin, miras ortaklığından iktisap edildiği iddiasına temel oluşturan söz konusu sözleşmenin de oy birliğine sahip olunmaması sebebiyle tüm mirasçılarla yapılmamış olması nedeniyle geçersiz olduğu, davacıya bir hak bahşetmediği anlaşılmıştır) gözetilerek davanın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; "Dosyanın sinema eserleri konusunda uzman ve yeni oluşturulacak olan bir bilirkişi heyetine tevdi edilmesi taleplerimiz, raporlardaki çelişkili, eksik ve hatalı hususlara ilişkin itirazlarımızın değerlendirilmediği kök raporun tekrarı niteliğindeki ek rapora itirazlarımız ile sair itirazlarımızın incelenmemesi, kararın kaldırılmasını gerektirdiğini,Müvekkilin; dava konusu eserlerin mali hak sahibi olmadığı yönündeki mahkeme hükmünün son derece hatalı olduğunu, müvekkilin dava konusu eserleri; yapımcısı ... olan filmler açısından, ... mirasçılarıyla, yapımcısı ... olan filmler açısından ise ... mirasçısıyla akdetmiş olduğu usul ve yasaya uygun olarak sözleşmeler ile iktisap ettiğini, Müteveffa ... ölümünden sonra, yasal mirasçısı ... tarafından yapılan başvuru neticesinde İstanbul 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2010/604 E. - 2010/1120 K. Sayılı dosyasından alınan 30.09.2010 tarihli mirasçılık belgesi, müvekkil ... ibraz edilmiş -dosyaya mübrez- ve bu doğrultuda ... ile müvekkil arasında, mali hak devir sözleşmeleri akdedildiğini, Netice itibariyle, müvekkil; ... ve ... ile akdetmiş olduğu 13 Mart 2008 tarihli ve işbu sözleşmeyi tasdik eder nitelikteki Üsküdar .... Noterliği'nin 16 Haziran 2008 tarihli ve ... Yevmiye Numaralı sözleşme ile dava konusu sinema eserlerinin tüm mali haklarını devraldığını, dava dışı ..., mali hak devir sözleşmesini, kendi adına asaleten kardeşi ... adına vekaleten imzaladığını, Ortada geçersiz bir sözleşme ve devir var ise o da mirasçılardan ..., dava konusu eserleri müvekkile devrettikten sonra, müvekkil dışındaki 3. kişilerle hukuksuz bir şekilde akdetmiş olduğu mali hak devir sözleşmesi olduğunu, Davalı dosyaya sunduğu sözleşmeler ile eserlerin mali haklarını; ... lisanslamış olduğunu, ... da mali hakları ... adlı şirketten tarihsiz bir sözleşme ile almış olduğunu, ... unvanlı şirketin ise eserleri ... adlı şahıstan aldığı, ... ise mirasçılardan .... ile devir sözleşmesi akdettiğini ve iktisapların işbu devir silsilesine dayandığını iddia ve beyan etmiş ise de; işbu devir silsilesinde akdedilen sözleşmelerin hukuken hiçbir geçerliliği bulunmadığını , ... ile ... arasında akdedildiği iddia edilen sözleşmenin, müvekkil ile Naciye Meral Meral'in akdetmiş olduğu devir sözleşmesinden (13 Mart 2008) sonra, 15 Haziran 2008 tarihinde akdedilmiş olduğunu, ...; müvekkil ile mali hak devir sözleşmesi akdettikten ve mali hakları devrettikten sonra, ... ile 2. bir devir sözleşmesi akdetmeye çalışmış olup -yani mali hakları 2. kez satmaya çalışmış- işbu 2. devrin geçersiz olduğunu, Mirasçılardan ... tarafından akdedildiği iddia edilen işbu sözleşmenin geçersizliği karşısında, ... herhangi bir hak iktisap etmemiş, dolayısıyla da devir silsilesinde, ...'ya, ...'dan da davalı ... herhangi bir hak devri gerçekleşmediğini, davalının lisans haklarını iktisap etmediğini, Davalı yanın iddia ettiği devir silsilesi kapsamında; mirasçı ... ile yapılan sözleşmelerle, usul ve yasaya uygun iktisapların gerçekleşmiş olduğunun bir an için doğru olduğunun kabulü halinde dahi, mirasçı ... ile ... isimli şahıs arasında, herhangi bir devir sözleşmesi akdedilmediği gerçeği karşısında, davalı yanın geçerli bir iktisabından bahsedilemeyeceğini, özetle davalının iddia ettiği devir silsilesinde, mirasçılardan ... ile akdedilmiş bir devir sözleşmesi bulunmadığını, Öte yandan davalı tarafından, eserlerin mali haklarını lisansladığını iddia ettiği ... adlı şirket ile akdedildiği iddia edilen sözleşmenin, tarihsiz bir sözleşme olduğunu, işbu sözleşme her zaman akdedilebilecek nitelikte olup, sözleşmenin sonradan düzenlendiği izlenimi doğduğunu,Müvekkilin, yine dava konusu "..." adlı eserlerin tüm mali haklarını, müteveffa dava dışı ... yasal mirasçısı olan dava dışı ... ile akdetmiş olduğu Beyoğlu ... Noterliği'nin 12 Aralık 2007 tarih ve ... Yevmiye Numaralı sözleşmesi ile devir almış ve eserlerin mali hak sahibi haline geldiğini, bu nedenle yapımcısının ... olduğu dava konusu eserler açısından da, müvekkilin hak sahibi olmadığı yönündeki kanaat hatalı olduğunu, Öte yandan, dava konusu eserlerden, ... adlı esere ilişkin hükümlerin de usule ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, dava konusu 1989 yapımı ... adlı eserin yapımcısı da, ... olup, bilirkişilerin dosyadaki eser işletme belgesini yanlış ve eksik yorumlamak suretiyle, yapımcıyı, ... adındaki 3. Bir şirket olarak kabul etmeleri, işbu yöndeki itirazlarımızın bilirkişilerce incelenmemesi ve Mahkeme ilamında da, bu yönde, eksik ve hatalı hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, Bilirkişilerin, filmin afişinde ... ibaresinin tespit edildiğini zikrettikten sonra, eser işletme belgesinde başkaca bir isme rastlamaları nedeniyle, hak sahipliği açısından öncelikle itibar edilmesi gereken film afişini ikinci plana atması kabul edilemeyeceğini, Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/10809 E. - 2018/7309 K. Sayılı kararında, salt beyan üzerine düzenlenen Eser İşletme Belgeleri’nin; hak sahipliğinin ispatı açısından yetersiz olduğunu ortaya koyduğunu, Netice itibariyle, "..." adlı filmin yapımcısı da "..." olduğunu, bu husus afiş ve sair belgelerle son derece açık olsa da, SESAM TÜRK FİLMLERİ SÖZLÜĞÜ kayıtlarından alınan film künyesine, dilekçemizin ekinde ve de aşağıda tekraren yer verildiğini,

Bilirkişi heyetinin davaya konu edilmeyen "..." adlı filme ilişkin kanaat bildirdiğini, salt bu husus dahi incelemenin, titizlikle yapılmadığını gösterdiğini, Mahkemece, "Sesam Türk Filmleri Sözlüğü'nün dikkate alınarak, yeniden bir inceleme yapılmasını talep ettiğimiz, ancak Türk Filmleri Sözlüğü'nün tek başına mali hakların ve eser işletme belgelerinin denetimi için bir kılavuz olamayacağı, oyuncu-yapımcı-yılı-sinemanın konusu gibi genel ifadeler için yol gösterici olabileceği" ifadelerine yer verilmesinin hatalı olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

Dava, eser sahipliğine dayalı tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ile maddi tazminat istemlerine yöneliktir.

İlk derece mahkemesi tarafından, "Davanın Reddine." karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı, davaya konu sinema eserlerinin mali hak sahibi olduğunu, eserlerin davalıya ait "..." adlı, https://.../" url adresli çevrimiçi platform ve "... " adlı cep telefonu uygulaması marifetiyle erişimine sunularak izinsiz ve hukuka aykırı kullanıldığını beyanla tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile FSEK 66 ve 68.maddeler uyarınca maddi tazminat isteminde bulunmuştur. Davalı ise, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirketin medya hizmet sağlayıcısı olduğunu, davaya konu eserlere ait mali hakları haiz dava dışı ... A.Ş. ile Dijital Haklara İlişkin Lisans Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme uyarınca kendilerinin pasif husumet ehliyetinin de olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları ile; dava konusu filmlerin FSEK 5.maddesi anlamında sinema eseri oldukları, dava konusu sinema filmlerin 1973-1989 yılları arasında yapılmış olduğundan FSEK 8.maddesinin ilk hali dikkate alınarak filmi imal ettiren yapımcının eser sahibi sayılacağı, buna göre "..." isimli filmlerin yapımcısının ... film olduğu; "..." isimli filmlerin yapımcısının ... olduğu; "..." isimli filmin yapımcısının ... .Tic.AŞ olduğu, ancak filmin afişinde ise “...” ibaresine yer verildiği, davacının davaya konu filmler üzerinde hak sahibi olabilmesi için filmlere ilişkin olarak FSEK 63 ve TMK 640 dikkate alındığında tüm mirasçılarla devir sözleşmesi yapmasının gerektiği, ancak dosyada mübrez 13.03.2008 ve 16.06.2008 tarihli sözleşmeye göre ... ’in yapımcısı olduğu filmlere ilişkin devir sözleşmesinde ... ’ın 3 mirasçısı olduğu halde mirasçılardan ...’ın imzasının bulunmadığı; yine dosyada mübrez 12.12.2007 tarihli sözleşmeye göre ...’in yapımcısı olduğu filmlere ilişkin devir sözleşmesinde ... mirasçılarından ... ve ... ’un imzaları bulunmadığı, devirlerin tüm mirasçılarla birlikte yapılması gerektiğinden devirlerin geçersiz olduğu ve davacının davaya konu filmler üzerinde hak sahibi olmadığı anlaşıldığından, mahkemece davacının aktif husumetinin yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.