10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi 2024/168 E. , 2024/2537 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adıyaman 1. İş Mahkemesi
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... eşinin davalı iş yerinde 30.11.2012 - 04.04.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. Davalı davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı eşi ...'nın davalı nezdinde 30.11.2012 - 04.04.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdine tabi şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
B. İstinaf Sebepleri:
1.Feri müdahil kurum vekilinin İstinaf Sebepleri Dinlenen tanıkların taraflı beyan verdiklerini, usul ve kanuna aykırı verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile müteveffanın davalı iş yerinde 28.02.2012-30.11.2012 ve 04.04.2013 - 02.05.2013 tarihleri arasında çalışmalarının Kuruma bildirildiği, yapılan araştırma ve dinlenen tanıkların davalı iş yerinde müteveffanın çalıştığını teyit ettikleri, gerek bordro gerekse komşu iş yeri tanıklarının beyanları esas alınarak davanın kabulüne karar verildiği ve verilen karar yerinde olduğu anlaşılmakla istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili;
istinaf sebeplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının ... eşinin davalı iş yerinde 30.11.2012 - 04.04.2013 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ncı maddesi hükümlerdir.
Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İlgili kanunlarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.
3.Değerlendirme
Dava hizmet tespiti davası olup, davacının eşinin davalıya ait iş yerinden 28.02.2012 tarihinde işe girişinin bildirildiği, 30.11.2012 tarihine kadar tam olarak bildirimlerinin yapıldığı, bu tarihten sonra 04.04.2013 tarihinde yeniden işe giriş bildirgesi verildiği, ölüm tarihi olan 02.05.2013 tarihine kadar yine bildirim yapıldığı anlaşılmış olup dinlenen davacı tanıklarından birinin davacının ... eşinin ara vermesini doğruladığı, diğer tanıklara ise davacının ... eşinin bu iş yerinde sürekli çalışıp çalışmadığının ve ara verme hususundaki beyanlarının sorulmadığı anlaşılmakla tanıklar yeniden dinlenmek suretiyle ve dinlenmeyen bordro tanıkları da dinlenerek davacının ... eşinin ara verip vermediği, çalışmasının sürekli olup olmadığı hususu tereddütsüz bir şekilde ortaya konularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.03.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.