17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... Sigorta A.Ş. borcundan dolayı davalı ... Limited aleyhine, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının işbu icra dosyasına yapmış olduğu haksız itirazında takibe ve borca itirazda bulunduğunu, konşimentonun "... ... Limited" kaydı ile imzalandığını, ve navlun faturasının ise ... Limited tarafından düzenlendiğinin belli olduğunu, davalı ... Limited'in davada pasif husumet ehliyeti bulunduğunu, dava dışı "sigortalı" ... (DE) .... ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile müvekkil ...

Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olduğunu, dava dışı "sigorta ettiren" ... İNŞAAT VE SAN. A.Ş.’nin ... no.’lu Abonman Poliçesi dahilinde, sigortalı sıfatıyla .... (DE) ... adlı firma, Bahamalar’daki Amerikan Konsolusluğu inşaatında kullanılmak üzere, 08.09.2021 tarih ve ... numaralı fatura muhteviyatı Kaplama Taşı yapı malzemesi emtiasını, SGM Granitos e Marmores, Ida adlı firmadan satın aldığını, alıcı ile satıcı arasında FOB satış usulüne göre satış yapıldığın anlaşıldığının, satış şeklinin FOB olması sonucu, emtianın taşıma sırasında karşılaşabileceği tüm riskler sigortalı alıcı ... üzerinde olduğundan, nakliyat sigortası tanzim edilmesi hususunda alıcının SİGORTALANABİLİR MENFAATİ bulunduğunu, konu uyuşmazlık hakkında ise müvekkil şirket sigortalısı dava dışı .... ile mutabık kalınan FOB teslim şekli gereği olarak sigortalanabilir menfaati bulunmakta olup, müvekkil şirket nezdinde tanzim edilen sigorta sözleşmesi geçerli olduğunu, satımı konusunda anlaşılmış olan: 4 adet konteyner, 101 sandık kaplama taş cinsi yapı malzemesinin Portekiz menşeli emtianın Portekiz'den Bahamalar'a kadar olan transit nakliyesi için ... ... ile anlaşıldığını, emtia ... numaralı 4 konteynere istiflendikten sonra M/V ... isimli gemiye yüklendiğini, emtianın konteynerlere yükleme ve sabitleme işlemi de ... firması tarafından yapıldığını, davaya konu olayda multimodal taşıma söz konusu olduğunu, konteynerlerin Bahamalar’da bulunan şantiye sahasına varışını müteakip kapıları açılarak yapılan kontrollerde emtianın hasarlı olduğu tespit edildiğini, ve durum sigortalı yetkililerine bildirildiğini, durumdan haberdar olan sigortalı yetkilileri meydana gelen hasarın tespit ve tazmini için müvekkil şirkete ihbarda bulunduğunu, araçların şantiye sahasına ulaştığı (UOSD formuna göre) 23.11.2021 tarihinde malın teslimi esnasında hasarlar tespit edilerek sigortalı teknik yetkilileri tarafında da UOSD protokolü adlı form ile kayıt altına alındığını, emtiaların gemiye yüklenmesi esnasında herhangi bir hasar tespit edilmemiş olup, ayrıca konşimentodaki yükleme operasyonları ile hasara ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığını, İncelenen ekli konşimento üzerine ve başkaca hiçbir transport evrakına şerh düşülmediği görülmüş olup, bu kayıtlara istinaden, söz konusu hasarın karayolu ile şantiye arasındaki dahili nakliyesi esnasında gerçekleşmiş olabileceği düşünüldüğünü, söz konusu hasarın oluşmasında kusuru bulunduğundan dolayı müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak davalının işbu icra dosyasına yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazı sonucu takip durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava harcının eksik yatırıldığını, davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, hasarın varış ülkesindeki iç kara nakliyesi esnasında meydana geldiğini, süresinde hasar ihbarının yapılmadığını, iddia olunan hasarın fark edildiği tarih ile ekspertiz talep edilen tarih arasında uzun süreç bulunduğunu, yüklerin akıbeti hakkında bilgi bulunmadığını, hasar hesabının hatalı yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizin 01/11/2022 tarihli celsesinde; birleşen dava ile eldeki davanın farklı taşıma ilişkileri ve nakliyat sigorta poliçelerinden kaynaklanması nedeniyle birleşen 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı dosyanın HMK'nun 167. Maddesi uyarınca tefriki ile ayrı esasa kaydına karar verilmiştir. Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın taşıma sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan yapı malzemeleri emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekili tarafından konişmentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle Milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Uyuşmazlık yabancılık unsuru taşıdığından yetki itirazının MÖHUK kurallarına göre belirleneceği, MÖHUK 47.maddesinde, "yer itibariyle yetkinin kamu düzeni veya münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 26.maddedesinde sözleşmeden doğan taleplerde Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi'nde yetkili olacağının belirtildiği, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun taşıyanın yabancı acentesi tarafından imzalandığı, navlun faturasının da yine yabancı acente tarafından taşıyan adına acente kaydı ile düzenlendiği, Türk acentenin taşıma sözleşmesini yaptığına ya da taşımayı üstlendiğine dair delil bulunmadığı, bu nedenle münhasır yetkiden bahsedilemeyeceği,

TTK'nun 1237.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, dava dışı sigortalının taşıtan ve gönderilen konumunda olduğu, buna göre konişmentodaki yetki şartının sigortalı ve davacı yönünden bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.