Danıştay 2. Daire Başkanlığı

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/2786 E.  ,  2023/5438 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Aydın İl Emniyet Müdürlüğü terörle mücadele şube müdürlüğünde (B) grubu komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı, 2015 yılı terfi döneminde komiser rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı maaş farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle dava açmıştır. ... İdare Mahkemesinin … günlü; E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş; anılan karar Danıştay İkinci Dairesinin 28/04/2022 günlü; E:2021/1453, K:2022/2392 sayılı kararıyla bozulmuş; davalı idarenin karar düzeltme yoluna başvurması üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 02/03/2023 günlü; E:2022/4401, K:2023/892 sayılı kararıyla karar düzeltme istemi reddedilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararıyla; kıdem sıralamasında 239. sırada yer alan davacının, başarı/ödül sayısının 33, performans puanının 4.80, yazılı sınav notunun 65, sözlü sınav notunun 50, kurs sınav notunun ise 95 olduğu, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı işlemiyle görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirlenen sürede bitirmemek suçundan iki kez 3 günlük aylık kesimi cezasıyla tecziyesine karar verildiği, listede liyakat kriterleri yönünden davacıdan daha düşük puana sahip, daha az başarı/ödül sayısı olan ve aynı zamanda disiplin cezası almış sıralamada daha aşağı sıralarda olan bir çok personel terfi ettirilirken, davacı hakkında "terfi etmez" kararı verildiği anlaşılmakta olup, davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, davacı yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanmadığı sonucuna varıldığından, davacının, … günlü, … sayılı Merkez Değerlendirme Kurul Kararı gereğince Komiser rütbesine terfi ettirilmemesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (19/10/2015) tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Emniyet Teşkilatında rütbe terfi işlemlerinin 04/04/2015 günlü, 29316 sayı ile Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik 55. maddesi ve Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapıldığı, anılan Yönetmelik ile 3201 sayılı Kanun'da yer alan “liyakat” ilke ve esasları doğrultusunda personelin bir üst rütbeye terfi durumunun liyakate göre değerlendirildiği; davacının durumunun Yönetmelik'in 4. maddesinin (h) bendinde “Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliği” şeklinde yer alan “liyakat” tanımına uygun olarak, aynı Yönetmelik'in 20. maddesindeki belirtilen hususlarla birlikte değerlendirilerek terfi etmez kararı verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının gerekçe değiştirerek onanması; kısmen kabulü ile parasal hakların kabulüne yönelik kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY : 2015 yılı Merkez Değerlendirme Kurulunda komiser yardımcısı rütbesinden komiser rütbesine 546 personelin terfi durumu görüşülmüş ve yapılan değerlendirme sonucunda 246 personelin terfi ettirilmesine, 298 personelin terfi ettirilmemesine ve ayrıca 2 personel hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. Listenin 239. sırasında yer alan davacı hakkında "terfi etmez" kararı verilmiştir.

Davacı tarafından, bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı maaş farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmedilmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT:

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinde "...Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Bu maddeye dayanılarak hazırlanan ve 10/05/2015 günlü, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde "liyakat", personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliği olarak tanımlanmış; "Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının değerlendirme ve karar usulü" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurulları, terfi edecek personel hakkında;

a)Bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerini,

b)Mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerini,

c)Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen cezalarını,

ç)Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, verilen disiplin cezalarını,

d)Hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerini,

e)Bu Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarını dikkate alarak belirleyecekleri liyakat koşullarına göre değerlendirerek, edinecekleri kanaate göre oyçokluğu ile karar verirler. (2) Birinci fıkranın (d) bendi kapsamında yapılacak değerlendirmede; soruşturma açılmasına neden olan ihbar ve şikâyetlerin personeli mağdur etmek amacıyla yapıldığı yönünde Kurul üyelerinde kanaat oluşması halinde, yapılan soruşturma ve kovuşturmalar dikkate alınmaz. (3) Liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında; terfi edeceği rütbede boş kadro bulunması halinde “Terfi eder.”, boş kadro bulunmaması halinde “Kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez.” kararı verilir. Bir üst rütbeye terfi etmek için yetersiz görülen personel hakkında ise “Terfi etmez.” kararı verilir." hükmüne; "Kurullara hazırlık ve toplanma zamanı" başlıklı 21. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük Personel Dairesi Başkanlığı tarafından;

a)Yıl içinde terfi edecek polis amirlerinin sicili, adı, soyadı, rütbesi, grubu, bulundukları rütbedeki bekleme süreleri, bulunduğu rütbe ve üst rütbeye terfi tarihleri, performans değerlendirme puanlarının ortalaması, bulunduğu rütbedeki cezaları, başarı ve üstün başarı belgeleri, rütbede değerlendirilmeyecek süre ve sebepleri, yazılı ve sözlü sınav sonuçları, yöneticilik ile ilgili hizmetiçi eğitim başarı durumları ve liyakate esas alınacak diğer bilgi ve belgeler ilgili değerlendirme kuruluna sunulur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A) Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesi: Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik kurallarının birlikte değerlendirilmesinden; polis amirlerinin üst rütbeye terfi ettirilip ettirilemeyeceği konusundaki temel ölçütün liyakat olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, rütbelere terfi ettirilecek personelden; liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında kadro bulunması halinde "terfi eder" kararı, kadro bulunmaması halinde "kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez" kararı, bir üst rütbeye terfi etmek için liyakat yönünden yeterli görülmeyen personel hakkında ise “terfi etmez” kararı verilmesi gerekmektedir.

Personelin liyakat koşullarına göre değerlendirilmelerinde ise; bulunduğu rütbedeki sicil veya performans değerlendirme notunun, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerinin, mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerinin, bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen cezaları ile disiplin cezalarının, hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerinin ve Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarının bir bütün halinde dikkate alınması gerekmektedir.

UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin sayılı dosyasında … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla beraatine hükmedilmiş ve 10/10/2019 tarihinde de anılan karar kesinleşmiş ise de, davacı, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı sebebiyle 679 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirlerin Alınması Hakkında Dair Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmış; anılan işleme karşı açtığı dava sonucunda ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin E:… sayılı dosyasında henüz bir karar verilmediği anlaşılmıştır.

Davalı idarenin, ilgili personelin bir üst rütbeye terfi ettirilmesi konusunda takdir yetkisi bulunduğu açık ise de; bu yetkinin, mevzuatta öngörülen ölçütler gözetilerek kullanılması, belirtilen ölçütlerin terfi işlemlerinde uygulanması sırasında da eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın sağlanması, hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın yapılıp yapılmadığının ise ancak, söz konusu ölçütlerin, terfi işlemlerinde nasıl dikkate alındığının idarece açıklanması sonucunda anlaşılabileceği açıktır.

Belli bir tarihe kadar bulunduğu rütbedeki zorunlu çalışma süresini tamamlayan ve terfi incelemesine tabi tutulan personelin yer aldığı liste incelendiğinde; listede yer almasına rağmen terfi ettirilmediği için bu işlemi dava konusu eden davacıya göre, örneğin "daha çok sayıda" ve/veya "daha ağır" disiplin cezası aldığı ve daha az sayıda başarı belgesi ve ödül ile daha düşük performans değerlendirme puanına sahip bir veya birden fazla personelin rütbe terfii yapılırken, davacının rütbe terfii yaptırılmaması, eşit ve objektif bir uygulama olarak kabul edilemez. Aynı durumun -belirtilen hususların varlığına bağlı olarak- davacının terfi ettirilmesi işlemi için de geçerli olduğu tartışmasızdır.

Olayda; dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla Merkez Değerlendirme Kurulu kararında yer verilen gerekçeler, uyuşmazlık konusu terfi döneminde terfiyi hak eden ve terfi ettirilen personele ilişkin liste ile bu listede yer alan personelin sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturma bilgileri gözönünde bulundurulduğunda; davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday davacı yönünden eşit, objektif ve istikrarlı bir şekilde uygulanmadığı anlaşılmakta ise de, gelinen aşamada meydana gelen yeni hukuki durumlar itibarıyla davacının 679 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirlerin Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmasına sebep olarak gösterilen fiillerin işlem tarihinden önceki dönemleri kapsayabileceği ve bu hususun 2015 yılı terfi dönemindeki liyakat durumunu etkileyebileceğinin dikkate alınması gerektiği açıktır.

Bu durumda; mevcut listedeki personelin rütbe terfiine ilişkin olarak yukarıda değinilen hususlar da gözönünde bulundurulmak suretiyle davacının durumunun davalı idare tarafından liyakat yönünden "yeniden" değerlendirilmesi gerektiği açık olduğundan, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. Ayrıca, verilen bu karar davacının doğrudan bir üst rütbeye terfi ettirilmesi sonucunu da doğurmayacaktır. B) Mahkeme kararının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (19/10/2015) tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesi:

İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı ile ilgili olarak yukarıda yer verilen gerekçemizin, davacının doğrudan terfi ettirilmesi sonucunu doğurmadığı, tespit edilen hususlara göre durumunun yeniden değerlendirilmesine yönelik olduğu ve davacının terfi edip etmeyeceğinin bu değerlendirme sonucunda belirleneceği dikkate alındığında, bu aşamada davacının parasal ve özlük haklarının kabulü yönünde karar verilmesi mümkün değildir. Bu itibarla, Mahkeme kararının anılan kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİ ile ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

2.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN KABULÜ ile anılan kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (19/10/2015) tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin hüküm fıkrasının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3.Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4.2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere 21/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.