17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin yurt içinde ve dışında yük taşımacılığı alanında faaliyet gösterdiğini, davalının alıcısı olduğu ... ve ... no.lu konteyner muhtevası yüklerin 11.05.20211 tarih ve ... no.lu konşimento tahtında varış ihbarının davalıya yapıldığını, konteynerlerin davalı tarafından teslim alınmadığını ve boşaltılarak iade edilmediğini, davalının yükün mahrecine iadesine de yanaşmadığını, oluşan demuraj bedeli için müvekkili tarafından davalı adına toplam tutarı 28.110 USD olan 4 adet fatura tanzim edildiğini (4.000 +11.310+7.000 + 5.800 ) tanzim edilen faturalara davalı tarafından itiraz edilmediğini, süresinden sonra iade faturası kesildiğini, fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine müvekkili tarafından davalıya 22.10.2021 tarihinde ihtarname gönderildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından davalı adına 20.01.2022 tarihinde yeni ihtarname gönderilerek 28.110 USD bedele ilave olarak oluşacak borçların 3 gün içinde ödenmesinin, davalı tarafından müvekkile depo edilen 16.000 USD'nın borçtan mahsup edileceğinin bildirildiğini, yüklerin halen teslim alınmadığını, tahakkuk eden demuraj bedelinin ödenmediğini, davalı tarafından depo edilen 16.000 USD'nın 28.110 USD'dan mahsup edildiğini kalan 12.110 USD için huzurdaki davanın açıldığını belirterek davanın kabulüne, şimdilik 12.110 USD alacağın fatura tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin plastik atık ithal ettiğini, müvekkili şirket tarafından satın alınan malzemelerin satın alındığı dönemde ithalat yasağı bulunmadığını, satın alınan malzemelerin taşındığı sırada ilgili malzemeler için ithalat yasağı getirildiğini, bu yüzden ... liman sahasına taşınan malzemelerin teslim alınamadığını, borcun ifası bakımından hukuki imkansızlık bulunduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce Mali Müşavir bilirkişi ...'dan aldırılan raporda özetle; Davacının dosyaya sunmuş olduğu 20.10.2021 tarihli fatura ile hangi tarihe kadar demuraj tahakkuk ettirdiğinin belli olmadığı, dava konusu 2 konteyner için 17.05.2021 ile son fatura tarihi olan 20.10.2021 tarihine kadar 33.910,00 Usd demuraj bedeli oluştuğu, davacının, davalıdan 20.10.2021 tarihine kadar 33.910,00 Usd demuraj alacağının bulunduğu, davacının 4 adet fatura ile (4.000 +11.310+7.000 + 5.800 ) toplam 28.110 Usd talebi olduğu, davacının, davalıdan depo edilen 16.000 USD'nin 28.110 USD'den mahsup edilmesiyle 12.110 USD bakiye demuraj alacağının bulunduğu belirtilmiştir.

Dava; konteyner bekleme ücreti (demuraj) için düzenlenen fatura alacağının tahsili isteğine ilişkindir.

Göndereni... Ltd., alıcısı davalı ...San. ve Tic. A.Ş. olan konşimento ile ... ve ... nolu 2 adet 40 feet ... konteyner muhtevası hurda plastik emtiasının ... isimli gemi le Haifa limanından, ... limanına taşındığı, konişmentoya göre davalının gönderilen, davacının taşıyan fiili taşıyan, konumunda oldukları, buna göre tarafların husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde davalının alıcısı olduğu ... ve ... no.lu konteyner muhtevası yüklerin davalı tarafından teslim alınmadığını ve boşaltılarak iade edilmediğini, davalının yükün mahrecine iadesine de yanaşmadığını, oluşan demuraj bedeli için davalı adına toplam tutarı 28.110 USD olan 4 adet fatura tanzim edildiğini (4.000 +11.310+7.000 + 5.800 ), davalı tarafından depo edilen 16.000 USD'nın borçtan mahsup edilerek kalan 12.110 USD tahsilini talep etmiştir.

Davalı taraf ise malzemelerin satın alındığı dönemde ithalat yasağı bulunmadığını, satın alınan malzemelerin taşındığı sırada ilgili malzemeler için ithalat yasağı getirildiğini, bu yüzden ... liman sahasına taşınan malzemelerin teslim alınamadığını, borcun ifası bakımından hukuki imkansızlık bulunduğunu ileri sürmüştür.

Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu alınan bilirkişi raporunda tarafların hesap bakiyeleri karşılaştırıldığında, hesap bakiyeleri arasında 24.117,90 USD fark bulunduğu, bu farkın 24.110 USD kısmının, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen, davalı tarafından iade edilen ve davacı tarafından tekrar tanzim edilen son olarak davalının kayıtlarında yer almayan 5.800 USD, 11.310 USD , 7.000 USD tutarlı demuraj faturaları ile önceki hesaplardan kalan küsurat farklarından kaynaklandığı, tarafların bakiyeleri içerisinde davalı tarafından davacıya verilen 16.000 USD depo bedeli mahsubunun yer aldığı belirmiştir. Buna göre davalının demuraj açıklamalı faturalar nedeniyle sorumlu olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen navlun faturasının dava dışı satıcı adına düzenlendiği, ayrıca konişmentoda freight prepaid kaydının bulunduğu, buna göre navlun sözleşmesinin dava dışı satıcı ile kurulmuş olduğu, davalının gönderilen konumunda olduğu anlaşılmaktadır.

TTK'nın 1203.maddesine göre taşıma senedi uyarınca gönderilen tarafından eşyanın teslimi istendiğinde, bu istemin dayanağı olan sözleşmenin veya konişmentonun hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar ile kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da ödeyip, üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmesi gerekmektedir. Dosyaya celpedilen gümrük belgeleri ve yük teslim talimat formuna göre davalı tarafça yükün tesliminin istendiği anlaşılmaktadır. Dava konusu konişmentoda demuraja ilişkin düzenleme bulunmakta olup davalıya bu şekilde demuraj tarifesinin bildirildiği, mail yazışmaları ile varış ihbarının yapıldığı anlaşıldığından davalının demuraj bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı vekili ithalat yasağı nedeniyle yükün teslim alınamadığını ileri sürmüş ise de gönderilenin, ihbarın kendisine ulaşmasından itibaren gecikmeksizin konteynerin içindeki yükü teslim almak ve konteyner yükünü boşaltarak ilgilisine iade etmek zorunda olduğu, varma limanında emtiaya ilişkin yasal prosedürdeki sorunlar nedeniyle meydana gelen gecikmenin davalının sorumluluk alanında olduğu, bu haliyle varma limanında gönderilenden kaynaklanan demuraj ücretinden davalının sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiştir.

Dosyaya sunulan mail yazışmalarından konteynerlerin 17.05.2021 tarihinde limana geldiği ve 14 gün serbest süre olduğunun bildirildiği görülmektedir. ... Gümrük Müdürlüğü'nden celp edilen evraklardan da konteynerlerin 17.05.2021 tarihinde varış yaptığı görülmektedir. Dava tarihi itibariyle yükün çekilmediği anlaşılmakla bilirkişi raporunda son fatura tarihi 20.10.2021 tarihi ne kadar konşimento üzerindeki demuraj tarifesi dikkate alınarak 2 konteyner için 17.05.2021 ile son fatura tarihi 20.10.2021 tarihine kadar 33.910,00 Usd demuraj bedeli oluştuğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre davaya konu 4 adet fatura (4.000 +11.310+7.000 + 5.800 ) toplamı 28.110 Usd den davalı tarafından depo edilen 16.000 USD'nin mahsubu ile bakiye 12.110 USD ve davalı tarafa gönderilen ihtarnamenin tebliği ile ihtarnamede verilen süre dikkate alınarak tespit edilen temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.