17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin dava dışı sigortalısı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait emtiaların ... isimli gemi ile Rusya-Türkiye taşıması işinin tamamlandığını ve ... Limanın da gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra gemiden tahliye işlemleri esnasında emtiaların düşürülmüş olması sebebiyle müvekkili sigortalısı şirketin zarara uğradığını, müvekkilinin sigortalısının zararını tanzim ettiğini, davalılardan ... Şti.nin asıl taşıyıcı şirket olduğunu,

... A.Ş.'nin ifa yardımcısı olduğunu, fiili olarak ta boşaltma işlemlerinin ... şirketi olduğunu, ... şirketinin sigortacısının da ... Sigorta olduğunu, davalıların meydana gelen hasardan sorumlu olduklarını, zararının tazmini için ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; iddia olunan hasarın nerede ve ne şekilde meydana geldiğinin malların dava dışı sigortalı ... tarafından teslim alındıktan 1 hafta sonra kendi tesislerinde tek taraflı olarak eksper raporu düzenlendiğini bu nedenle hasarın usulünce tespit edilmediğini, usulüne uygun bir ihbar yapılmadığını, malların bazılarının ambalajlarında sorun olduğu ve sair problemler olduğuna ilişkin konşimentoda açıkça şerh olduğunu beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzer kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş kazaları sonucu oluşabilecek hasarlar kapsamında davalılardan ... Sigorta tarafından sigortalı olduğunu bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu, somut olayda istif ve ambalaj hatası olduğunun açık olduğunu, istif ve ambalaj hatasında da "GÖNDERENİN" sorumlu olduğunun TTK kapsamında düzenlendiğini, oluşan hasarda müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin hasarın gerçekleştiği ... Limanında işletme şirketi olduğunu, herhangi bir taşıma ve tahliye faaliyeti göstermediğini bu nedenle müvekkili aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket sigortalısı ... in ... klozları çerçevesindeki sorumluluğu ile sınırlı olduğunu, ... yönünden ise ambalaj ve istif hatasından kaynaklanan hasarlardan sorumlu olamayacağından huzurdaki davacının müvekkili ve ... yönünden reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte ... yönünden, sigorta poliçesinde 1.250,00USD tenzili muafiyet şartı bulunduğunu, fotoğraflardan görüldüğü kadarı ile gönderene sac emtiasını taşımaya el verişli bir ahşap malzeme seçilmemiş olduğundan hasarın meydana geldiğinin anlaşıldığını, dolayısıyla hasarın tahliyeyi yapan kişilerdin kusurundan değil, gönderen tarafından seçilen yanlış malzeme ve istif hatası nedeni ile meydana geldiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, Tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasarın ne şekilde meydana geldiği, meydana gelen hasardan davalıların sorumluluğu ile sorumluluklarının miktarı ve hak düşürücü süre noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... Sigorta A.Ş. tarafından borçlular ... A.Ş., ... A.Ş., ... Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş. aleyhine 10/10/2019 tarihinde 319.044,34.TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, ödem emrinin borçlulara yukarıda yazıldıkları sıra ile 11/10/2019, 21/10/2019, 16/10/2019 ve 11/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin yukarıda yazıldıkları sıra ile 14/10/2019, 21/10/2019, 18/10/2019 ve 15/10/2019 tarihlerinde itirazları ile takibin durduğu, iş bu davanın 20/03/2020 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 26/11/2021 tarihli raporda; Dava dışı sigortalı alıcının dava konusu emtia üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu, Davacı ... Sigorta'nın sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediği; dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu ve aktif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, davalı ...'ın dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatım taşıdığının ispatlanamadığı; taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiği; bu sıfatla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalı ... ile davacının sigortalısı arasında doğrudan bir hukuki ilişki kurulduğunu ispatlayan herhangi bir belge dosyaya sunulmadığından 2. davalıdan ancak haksız fiil hükümlerine dayanılarak talepte bulunulabileceği, Dosya içeriğinden tahliyenin fiilen 3. davalı ... tarafından gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı; davacımn sigortalısı ... ile ... arasında doğrudan bir hukuki ilişki kurulduğunu ortaya koyan herhangi bir belge dosyaya sunulmadığından 3. davalı ... 'den ancak haksız fiil hükümlerine dayanılarak talepte bulunulabileceği, davalı ... Sigorta'nın cevap dilekçesindeki beyanları çerçevesinde, sağladığı teminatların kapsamı, dolayısıyla ... Sigorta'dan bir talepte bulunulup bulunulamayacağı ayrıca incelenmek kaydıyla, pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Davalılardan hiçbiri dava konusu taşıma bakımından akdi ve/veya fiili taşıyan sıfatını haiz olmadığından TTK m. 1185 hükmünün dava konusu olayda uygulanmasının söz konusu olmadığı; taşıma işleri komisyoncusu olan 1. davalı ... bakımından ise komisyoncunun sorumluluğunun düzenlendiği TTK m. 928/1'de atıf yapılan ve kıyasen uygulanacağı bildirilen taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin hükümler arasında zararın bildirimine ilişkin TTK m. 889 hükmü sayılmadığından ona karşı da bir bildirim yükümlülüğünün mevcut olmadığı, Kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin, hasarın ne şekilde gerçekleştiğine ilişkin teknik incelemesi neticesinde, dosyaya sunulan hasar ekspertiz raporunda varılan "'rulo sacları gemiden tahliye eden operatörün, ani bir şekilde rulo sacları kaldırması nedeniyle, rulo sacların altında bulunan ahşap sehpaların kırıldığı ve bu yüzden iki rulo sacın düşürüldüğü " yönündeki eksper görüşüne iştirak ettiği, davalı ... ve 3. davalı ... ile davacının haklarına halef olduğu sigortalısı ... arasında doğrudan bir hukuki ilişkinin mevcudiyeti ispatlanmış olmadığından 2. ve 3. davalıya ancak haksız fiil hükümlerine dayanılarak başvurulabileceği; TBK m. 49/1 uyarınca 2. ve 3. davalıdan tazminat talep edilip edilemeyeceği hususunda takdirin münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, davalı ... Sigorta tarafından dosyaya sunulan ... numaralı, 22/12/2018 başlangıç ve 22/12/2019 bitiş tarihli Liman İşletmecisi Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi'nin incelenmesinden, Sayın Mahkeme tarafından 3. davalı ...'nin meydana gelen zarardan sorumlu olduğu sonucuna varılması durumunda bu sorumluluğun 4. davalı tarafından sigorta himayesi altına alınmış olduğu ve TTK m. 1478 uyarınca zararın 4. davalıdan talep edilebileceği;

4.davalı 16/04/2020 havale tarihli dilekçesinde, 1. davalı ...'ın, nezdinde Nakliyat Komisyoncusu Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu beyan etmişse de buna ilişkin poliçe dosyaya sunulmadığından bir değerlendirme yapılmasının da mümkün olmadığı, Dava konusu olayda 2. davalı ... İle tahliye işini fiilen gerçekleştiren 3. davalı ...'nin, taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hareket eden 1. davalı ...'ın ifa yardımcıları olduğu;

1.davalının, 2. ve 3. davalının fiil ve ihmallerinden TTK m. 929 uyarınca sorumlu bulunduğu; TTK m. 928/1 uyarınca taşıma işleri komisyoncusunun, zilyetliğinde bulunan eşyanın ziyamdan ve hasarından sorumlu olduğu; buradaki zilyetliğin, doğrudan zilyetliği olduğu gibi dolaylı zilyetliği de kapsadığı; dolayısıyla 1. davalı ...'ın, eşya ifa yardımcılarının zilyetliğinde boşaltılırken hasara uğramasından kaynaklanan zararlardan sorumlu olduğu;

1.davalı ... TTK m. 878/1-b'de düzenlenen "gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama"nın zarara sebebiyet verdiğini ileri sürmüşse de, dosyaya sunulan ekspertiz raporunda "... yapmış olduğumuz incelemede, rulo sacların altına konulan ahşap sehpaların, taşıma için gayet sağlam ve yeterli olduğu görülmüştür..." denilmekte kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin teknik incelemesi neticesinde ekspertiz raporunda ulaşılan sonuca iştirak ettiği; bu çerçevede 1. davalı ...'ın zarardan sorumlu tutulamayacağını ortaya koyamadığı; dolayısıyla TTK m. 928/1 ve 929 uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu, Kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin teknik incelemesi neticesinde hesapladığı hasar tutarından sigorta sözleşmesine göre sigortacının ödediği %10 ilave bedel düşüldüğünde talep edilebilecek tutarın 17.115,03 TL olduğu;

1.davalı ...'ın sorumluluğunun, TTK m. 882/2-b uyarınca eşyanın değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu; Sayın Mahkeme tarafından 2. ve 3. davalının haksız fiille zarara sebep oldukları sonucuna varılması durumunda, gerek onların gerekse sorumluluk sigortacısının sorumluluk sınırlamalarından yararlanabilecekleri; dosyaya sunulan 5 numaralı çeki listesinden, hasara uğrayan ruloların toplam brüt ağırlığının 10.150 kg olduğunun anlaşıldığı; buna göre sorumluluğun üst sınırının 84.549 ÖÇH olup talep edilen meblağın sorumluluk sınırının altında kaldığı, şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Dava dilekçesi ,cevap dilekçeleri , bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak düşünüldüğünde ;

Dosyada bulunan ve dava dışı ... tarafından dava dışı sigortalı ... adına düzenlenmiş olan 30 Ocak 2019 tarih ve ... numaralı faturalardan, dava konusu çelik sac emtiasının "CFR Diliskelesi" kaydı ile, ... tarafından ...'a satıldığı, CFR satımın, mal bedeli ile navlun ücretinden ibaret bir bedel karşılığında yapılan satım olduğu, CFR tipi teslim şeklinde, mallar yükleme limanında gemi küpeştesini aştığı andan itibaren hasar alıcıya intikal ettiği, satıcıya düşen teslim borcunun ifa yeri malın yüklendiği yer olduğu bu nedenle, dava dışı sigortalı alıcının dava konusu emtia üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu anlaşılmıştır.

Tarafların husumet ehliyetleri yönünden yapılan incelemede ; dosyada bulunan 01/10/2018 başlangıç, 01/10/2019 bitiş tarihli ve ... numaralı abonman poliçesinden, sigortalı ... ait paket veya rulo halinde sac emtiasının aralarında Rusya'nın da bulunduğu, poliçede sayılan ülkelerden İstanbul, Kocaeli ve Bursa'ya kamyon, eemi ve trenle yapılacak taşımalarda nakliye rizikolarına karşı davacı ... Sigorta tarafından sigorta himayesi altına alındığı, söz konusu abonman poliçesine istinaden dava konusu taşıma için ... numaralı, 04/02/2019 başlangıç tarihli münferit poliçe düzenlendiği bu poliçede "yükleme, aktarma, boşaltma işlemlerinin tüzel kişiliği haiz uzman bir firma tarafından yapılmasının teminatın geçerliliği için şart olduğu"nun kararlaştırıldığı, dosya içeriğinden bu koşula riayet edildiğinin anlaşıldığı, ... Bankası'na ait 13/03/2019 işlem tarihli dekonttan, davacı ... Sigorta'mn dava dışı sigortalısı ...'a 21.019,94 TL ödeme bulunduğu görülmekle, dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu ve aktif husumet ehliyetini haiz bulunduğu kabul edilmiş, davaya konu konişmento 1nolu davalı ... tarafından düzenlenmemiş olup, bu davalının taşımayı üstlendiği, dolayısıyla akdi taşıyan sıfatım haiz olduğunu ortaya koyan başka bir belgenin de dosyada bulunmadığı, 1. davalı ... taşıma işleri komisyoncusu olduğunu beyan ettiği, davacının da dava dilekçesinde ...'m "asıl taşıyıcı konumunda olduğu"nu belirttiği görülmekle dava konusu taşıma bakımından taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiği, ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiş, 2 nolu davalı ... ile davacının sigortalısı arasında doğrudan bir hukuki ilişki kurulduğunun ispatına dair dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, dosyada bulunan faturanın ... tarafından ... adına düzenlendiği görülmekle 2 nolu davalının ancak haksız fiil hükümlerine dayanılarak talepte bulunulabileceği ,dolayısıyla iş bu davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilmiş, dosya içerisinde yer alan belgelerden tahliyenin fiilen 3 nolu davalı ... tarafından gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, 3 nolu davalı ... nin de aksi yönde bir savunmada bulunmadığı ancak davacının sigortalısı ... ile ... arasında doğrudan bir hukuki ilişki kurulduğunu ortaya koyan herhangi bir belgede bulunmadığından 3 nolu davalı ...'nin de ancak haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlu bulunduğu dolayısıyla iş bu davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilmiş, 3 nolu davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edildiğinden sigortacısı olan 4 nolu davalının da pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilmiştir. 3 kalem halinde ve 397 adet rulodan oluşan 0,5x1200 mm ebatlarında soğuk haddelenmiş çelik sac şeklindeki emtia Rusya'nın ... Limanından Türkiye'deki Diliskelesi Limanına doğru 5 numaralı ve 30/01/2019 tarihli konşimentoya bağlı olarak ... isimli gemi ile yola çıktığı, emtianın teslim şekli faturada ... olarak yani Navlun Ödenmiş Halde Teslim olduğu anlaşılmıştır.

Emtianın 06/02/2019 tarihinde gümrüğe gelişinin ardından ... Limanında tahliye işlemleri sırasında 2 rulo düşürülerek hasarlanmış, hasar ... Limanında tanzim edilen tutanakla kayıt altında alınmış ve akabinde alıcı tesisine taşınmış ve taşımayı gerçekleştiren araç sürücüleri tarafından 09/02/2019 tarihli ... ve ...'in imzalan altında 2 adet tutanak tanzim edildiği, hasarın hemen ertesinde gemi Kaptanı tarafından Protesto çekilerek tarafların bilgilendirildiği anlaşılmış, hasarın sebebine ilişkin olarak limanda düzenlenen tutanaklarda hasarın meydana gelmesinde, ruloların altlarında bulunan sehpaların kırılması nedeniyle düştüğü, sehpanın kırılması Rulo sacın yüksekten düşmesine neden olduğu belirtilmesine karşın, Ekspertiz raporunda rulo sacların altına konulan ahşap sehpaların, taşıma için gayet sağlam ve yeterli olduğu , hasarın, rulo sacları gemiden tahliye eden operatörün, ani bir şekilde rulo sacları kaldırması nedeniyle rulo sacların altında bulunan ahşap sehpaların kırıldığı ve bu yüzden iki rulo sacın düşürüldüğü hasarın böylelikle meydana geldiğinin belirtildiği , dosyamız kapsamında alınan bilirkişi raporunda rulo saçlarda hasarın saçların tahliye sırasında yüksekten düşmesi sonucu meydana geldiği görüşünün benimsendiği anlaşılmakla mahkememizce hasarın saçların tahliye sırasında yüksekten düşmesi sonucu meydana geldiği kabul edilmiş, davalılardan hiçbirinin dava konusu taşıma bakımından akdi ve/veya fiili taşıyan sıfatını haiz olmadığı dolayısıyla TTK m. 1185 hükmünün dava konusu olayda uygulanması olanağının bulunmadığı, taşıma işleri komisyoncusu olan 1. davalı ... bakımından ise TTK m. 928/1'de atıf yapılan ve kıyasen uygulanacağı bildirilen taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin hükümler arasında zararın bildirimine ilişkin TTK m. 889 hükmü sayılmadığından ona karşı da bir bildirim yükümlülüğünün de bulunmadığı, dosyaya sunulu ekspertiz raporu incelendiğinde ; hasara konu olan emtianın ... ve ... sarım numaralarına sahip rulolarda oluştuğu, sırasıyla 4.980 kg ve 4.990 kg ağırlıktaki ruloların büyük miktarda deforme oldukları ve bu deformasyonun tüm rulo boyunca oluştuğu, toplam hasarlanan emtianın 9.970 kg olduğunun belirtildiği ,dercedilen bilirkişi raporunda sigorta sözleşmesine göre sigortacının ödediği %10 ilave bedel düşüldüğünde talep edilebilecek tutarın 17.115,03 TL olduğunun belirtildiği anlaşılmakla tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;söz konusu hasarın saçların tahliye sırasında düşmesi sonucu meydana geldiği, talep edilebilecek hasar bedelinin 17.115,03 TL olduğu ve bundan da 1 nolu davalının taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.