5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili 26/10/2021 Tarihli dava dilekçesinde; müvekkil davacı firma ile davalının kumaş satımı konusunda 01.03.2021 tarihinde kumaş sipariş formu imzalamak suretiyle anlaştığını, anlaşmaya göre davalı şirketin 6 hafta içerisinde formda yazılı kalitede kumaşları teslim etme yükümlülüğü altına girdiğini, aradan 5,5 aydan fazla bir süre geçmesine rağmen, davalı yanın sözleşmedeki metraj ve kalitede yazan ürünleri teslim etmediğini, davacı firmanın baskıları sonucunda numune adı altında sipariş formundaki kalite ile alakası olmayan bir örnek göndermekle yetinildiğini, 20.09.2021 tarihinde yaptırılan test sonucunda sipariş formunda talep edilen kalitedeki kumaş ile kendilerine numune adı altında gönderilen kumaş arasında kalite farkı olduğunun ... Test Hizmetleri A.Ş. 'nin test sonucu ile sabit olduğunu, davalı firmanın Denizli Noterliğinin 23.09.2021 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile test sonucunda ayıplı olarak üretildiğini öğrendikleri malları teslim etmek için sözleşmede gösterilen süresinin üzerinden 5.5 ay geçmesine rağmen tebliğ ettiğini, kendileri tarafından da Bakırköy ... Noterliğinin 06.10.2021 tarihli ihtarnamesi ile ihtara cevap verildiğini, bu ihtara göre söz konusu ürünlerin taraflar arasında yapılan sözleşmeye aykırı ürünler olduğunu, bu durumun tespiti yapıldığını, ayrıca ürünlerin sözleşmede belirlenen tarihlerde taraflarına teslim edilmediğini ve bu sebeplerle taraflar arasında yapılan sözleşmenin taraflarınca haklı nedenle feshedildiğini, söz konusu ürünlerin bedellerinin iadesi ile şirketlerine verilen zararın tahsili için yasal yollara başvurulacağının ihtaren bildirildiğini, müvekkil firmanın bu ticaret karşılığında davalıya 3 adet çek verdiğini, bu çeklerin vade tarihlerinde müvekkil firmaca mallar teslim edilmediği halde ödendiğini, taraflar arasındaki cari hesaba göre davacı firmanın, davalıdan 178.802,00 TL alacağı bulunduğunu, davalının kumaş sipariş formuna konu olan anlaşma uyarınca davacı firmaya kumaşı satmayı vaat ettiğini ancak bu vaadini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediğini, müvekkil firmanın da davalıdan alacağı bu kumaşları satmak için başka bir firmaya vaatte bulunduğunu, buna ilişkin ... firması ile yapılan kumaş alım sözleşmesinin ekte olduğunu, bu sözleşmeye göre müvekkil şirketin satış kaybının 58.000 TL olduğunu, uğradığı zararın 178.802,00 TL gönderilmeyen malların bedeli ile buna ek olarak davalının kumaşları göndermemesinden 3. Şahıs firmadan yoksun kalınan kar 58.000 TL olmak üzere toplam 236.802,00 TL olduğunu iddia ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından verilen yanıt ve karşı dava dilekçesi ile, davalı şirketin boyanmış kumaş satışına ilişkin ticari faaliyette bulunduğunu, davacı şirkete defalarca boyanmış pantolon kumaşı satışı yapıldığını, davacı şirketin davalı şirkete 01.03.2021 tarihli sipariş sözleşmesi ile 20.000 metre mavi renkli ve 19.03.2021 tarihli ikinci sözleşme ile aynı vasıfta beyaz renkli 3000 metre sipariş verdiğini, müvekkili şirketin alınan sipariş üzerine söz konusu kumaşların üretimi için şablon çalışma yaptığını ve onayına müteakip üretime geçtiğini, davalı şirketin 23.000 metre kumaş için iplik satın aldığını, bu ipliklerin siparişe uygun olarak dokunduğunu, siparişe uygun olarak ... Boya A.Ş.'ye boyatarak sözleşmede öngörülen sürede teslime hazır hale getirdiğini, davacı tarafın 3000 metre beyaz renkli pantolon kumaşı teslim olmasına rağmen üretimi tamamlanmış olan 20.000 metre mavi renkli kumaşı teslim almadığını, müvekkili firma tarafınca defalarca davaya konu edilen 20.000 metre mavi renkli kumaşın teslim alınarak bedellerinin ödenmesi konusunda talepte bulunduğunu ancak davacı tarafça çeşitli bahaneler ileri sürülerek teslim almaktan kaçınıldığını, davacı şirket ile 2021 yılının Haziran ayı sonuna kadar ticari ilişkilerinin kesintisiz devam ettiğini, kumaşların teslim alınmaması üzerine davacı şirket ile yapılan görüşmede siparişin hatalı verildiğinin ortaya çıktığını, davacı şirket tarafından davalı şirkete gönderilen numunenin yıkanmış kumaştan kesilerek gönderilmesine rağmen söz konusu numunenin yıkanmış kumaş olduğunu bildirmemesi nedeniyle müşterinin kumaş kesilip pantolon haline getirdikten sonra esnemediği gerekçesiyle almak istemediğinin bilgisinin verildiğini ,davacı müvekkil şirketin yetkililerinin müşteri de görüşmelerinin sürdüğünü malı kabul ettireceklerini, sabırlı davranmalarını istediklerini, davalı şirketin de aralarındaki ticari ilişki devam ettiğinden bekleme kararı aldıklarını, ancak davaya konu malın teslim alınmaması ve bedelinin ödenmemesi üzerine davacı şirkete karşı keşide ettikleri 23.09.2021 tarihli ihtamame ile malların teslim alınması ve bedellerinin ödenmesini talep ettiklerini, buna karşılık davacı şirket tarafından keşide edilen 06.10.2021 tarihli ihtarname ile dava konusu olan kumaşların sözleşmeye aykırı olarak üretildiğini ve sözleşmede belirtilen tarihlerde teslim edilmediği gerekçeleriyle sözleşmelerinin feshedildiğini bildirdiklerini, bunun üzerine Denizli ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş ve ... karar sayılı dosyası ile bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, bilirkişi tekstil mühendisi tarafından hazırlanan 08.11.2021 tarihli bilirkişi raporu ile davalı müvekkili şirket tarafından hazırlanan kumaşların sipariş sözleşmesine uygun olarak üretildiğini ve teslime hazır halde bekletildiğinin tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiş, karşı dava olarak karşı davacı şirketin sözleşmeye uygun olarak kumaşları ürettiği ve teslime hazır halde beklettiğini, karşı davalının temerrüdü nedeniyle teslim alınmadığını, karşı davacının zararının giderilmediğini, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda malın değerinin tespit tarihi itibariyle metresinin 53,00 TL olduğu belirtilmiş ise de, kumaşlar boyalı olduğu için işçi kıyafeti yapılmak üzere en yüksek 15,00 TL /metre fiyat verildiğini, TBK md. 125/3 uyarınca davalı müvekkili şirketin bir kusurunun bulunmadığından bu bedelle söz konusu kumaşın satılarak aradaki doğan zararın tazmininin gerektiğini, diğer tarafta kumaşların hali hazırda dava dışı ... boyahanesinde bekletilmesinden dolayı ayrıca ardiye ücreti ödenmesinin söz konusu olduğunu ,malların teslim alınmaması nedeni ile bu ücretin henüz belirlenemediğini, bu nedenlerle teslim alınmayan mallardan kaynaklanan zararın tazmini ve depolama maliyeti için şimdilik 1.000,00 TL 'lik kısmının karşı davalıdan ilk ihtarname uyarınca verilen sürenin bitiminden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsilinin talep ve dava edildiği görülmüştür.

Davalı karşı davacı şirket tarafından verilen karşı dava dilekçesi nedeni ile davalı karşı davacı şirkete arabuluculuk dava şartının yerine getirilip getirilmediği, getirilmiş ise arabuluculuk son tutanağının sunulması hususunda süre verildiği halde davalı karşı davacı tarafça karşı dava yönünden usulu eksikliğin giderilmesine ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığı, anlaşmazlık son tutanağının sunulmadığı görülmüştür.

Mahkememizce karşı davanın ayrıca incelenmesi için dava dosyamızdan ayrılmasına karar verilmiş, yargılamaya asıl dava yönünden devam edilmiştir.

Taraflar arasında mevcut olduğu kabul edilen ticari ilişkiye göre, davacı tarafından davalıya sipariş edilen kumaş kalitesi ve özelliklerinin sipariş edilen nitelikte olup olmadığı, davacı tarafça sipariş edilen nitelikte olmadığı iddia edilen ve davalıya sipariş edilen dava konusu ürünlerin davalıya siparişi sırasında niteliklerinin tam ve doğru şekilde davalıya bildirilip bildirilmediği, davalının bu sipariş üzerine aranılan ve istenen koşullarda üretim gerçekleştirip, gerçekleştirmediği, üretilen kumaşların davacı tarafından teslim alınıp alınmadığı, teslim alınmamış ise bu konuda haklı olup olmadığı, davacı tarafından yapıldığı beyan edilen ve davalı tarafça da bu konuda ihtilaf çıkarılmayan bedeller yönünden ürünlerin ayıplı olması halinde bu bedellerin iadesini isteme hakkının doğup doğmadığı, başkaca hangi hukuki yolların olabileceği, sonuç itibari ile davacının gerek sipariş edilen ürünlerin teslim alınmaması ve gerekse satışının gerçekleştirilmemesi nedeniyle doğan zararı var ise miktarının tespitinin asıl dava yönünden uyuşmazlığa konu olduğu anlaşılmıştır. Dava dilekçesine ekli ve kumaş satın alma sözleşmesi başlıklı belgenin dava dilekçesine ekli olarak dosyaya sunulduğu ayrıca davacı şirket tarafından davalı şirkete verilen siparişe ilişkin 01/03/2021 tarihli kumaş sipariş formunun dilekçeye eklendiği anlaşılmıştır.

Kumaş satın alma sözleşmesinin yapılan incelemesinde, satıcı firmanın davacı şirket olduğu, alıcı firmanın ise, dava dışı ... olduğu ve davacı şirketin 3. Şahıs firmaya kumaş satmayı üstlendiği anlaşılmıştır. Davacı şirket tarafından düzenlenen kumaş sipariş formunun yapılan incelemesinde ise, sipariş edilen kumaşa ilişkin bilgilerin bulunduğu ve kumaş tipi ve özellikleri kısmında "ipliği boyalı, orjinal, kalitemiz ... -145 cm ... enden ene "şeklinde belirtildiği, sipariş formunda kumaşın likra olması gerektiği hususunun gösterildiği, miktar olarak 20.000 Mt Net sipariş edildiği, bedelin bildirildiği ve verilen sürenin gösterildiği. Buna göre 6 hafta termin süresi verildiği görülmüştür. Denizli ... Sulh Mahkemesinin ... Değişik iş dosyasının fiziki olarak dosyamız arasına alındığı görülmüştür.

Davacı tarafça bildirilen tanıklar yönerge yolu ile dinlendiği görülmüştür.

Davacı tarafça numunelerin bulunduğu yerin bildirilmesi istenmiş, inceleme yapılmak üzere dosya tekstil mühendisi bilirkişiye tevdi ile numunelerin bulunduğu yer mahkemesi olan Bakırköy Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmiş olup, 1 tekstil mühendisi bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 23/11/2022 tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Raporun yapılan incelemesinde, davalının imal edip davacıya teslim etmiş olduğu likralı kumaş numunesinin esneme yeteneğinin bulunmaması ve sipariş formuna göre 145 cm eninde olması gerekirken 168 cm ende olduğundan ayıplı olduğu, likralı kumaşın esneme yeteneğinin bulunmaması ayıbının kumaşın elle çekilip bırakma testi yapılarak ve istenen ende olmaması ayıbının da kumaş eninin mezurayla ölçülerek anlaşılabilecek ayıplar olduğu, davacının gönderilen kumaş numunesini muayene ettiğinde likralı kumaşın esnememe ayıbı ve istenen ende olmaması ayıbının farkına vardığı ve davalının imal etmiş olduğu kumaşları kabul etmediği, kumaş sipariş formuna göre termin tarihinden önce davalı tarafından davacıya 20.000 metre kumaşın ayıpsız olarak teslim edilmediğinden davacı tarafından siparişin iptal edildiği, davalının 20.000 mt lacivert iplik boyalı likralı kumaşı davacıya ayıpsız olarak teslim edemediğinden davacının 58.000,00 TL kardan zararının oluştuğu, davacının teslim almadığı kumaşlar için toplam 178.802,00 TL tutarında 3 adet çekle ödeme yaptığını iddia ederek ödemiş olduğu bedeli talep ettiği, davacının çekle ödeme iddiasının açıklığa kavuşması için taraf defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılması gerektiği yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili ve davalı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Taraflar arasında mevcut sözleşme uyarınca davacı tarafça davalıya yapıldığı beyan edilen ödemeler ile davalı tarafça düzenlenen varsa faturalar ve kayıtların karşılaştırılması suretiyle davacı tarafça iddia edilen şekilde bir alacağın defterlerde kayıtlı olup olmadığının tespiti ile buna ilişkin ayrıntılı rapor düzenlenmek üzere dosya 1 SMMM bilirkişisine tevdi edilmek üzere Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine yönerge yolu ile gönderilmiştir.

28/11/2023 tarihli raporun incelenmesine, Taraflar arasındaki ihtilaf konusunun, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmeye göre belirlenen ürünlerin ayıplı olması sebebi ile davacının ayıplı ürünlerin siparişini iptal etmesi ve davacırın dava konusu ürünler için yapmış olduğu ön ödeme ve zararının toplamı olan 236.802,00 TL'nin davalıdan talebinden ibaret olduğu, davacının sunmuş olduğu 04/2021-06/2021-09/2021-12/2021 dönemlerine ait ait yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter berat'larırını süresinde oluşturulduğu, davacının incelenen 2021 yılı resmi defterlerinde dava konusu ürünler ile ilgili davalıya vermiş olduğu ... Bankası'ran 30.09.2021 vadeli ... seri numaralı 300.000,00 TL'lik çeki 09.04.2021 tarihinde ... yevmiye numarası ile resmi defterlerine kaydettiği, verilen çekin ödemesinin 30.09.2021 tarihinde ... Bankasından ödeme dekontunun görüldüğü, davacının davalı taraftan teslim aldığı 3.000 metre kumaşın 16.06.2021 tarih ... numaralı 105.512,00 TL'lik faturasını 16.06.2021 tarih ... yevmiye numarası ile resmi defterlerine kaydettiği, davalı cari hesabının 2021 yıl sonunda 178.802,55 TL borç bakiyesi olduğu, bilirkişi Tekstil Mühendisi ...'in raporunda dava konusu ürünlerin tarafların arasında yapılan sözleşmeye uygun olmadığının tespit edildiği, talep edilen 58.000,00 TL'lik zararın tazmininin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür. Raporun taraflara tebliğ edildiği, davalı vekilinin rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

İtiraz edilen hususlar dikkate alınarak davacı tarafından davalıya sipariş edilen kumaş özelliklerini gösterir kumaş satın alma sözleşmesi (dava dilekçesine ekli), 01/03/2021 tarihli kumaş sipariş formunda gösterilen özellikler ile Denizli ... sulh hukuk mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası içinde bulunan kumaş ve dosyaya sunulan 23/11/2022 tarihli bilirkişi raporuna ekli ve davalı şirket tarafından davacıya satıldığı beyan edilen kumaş numunesi üzerinde inceleme yapılmak üzere ve davacıya teslim edilen kumaş numunesi tespit dosyasında mevcut kumaş numunesi ile sipariş formunda belirtilen kumaş özelliklerinin karşılaştırılmasının ve buna göre sipariş formunda belirtilen özelliklere uygun olup olmadığının tespiti konusunda ayrıntılı rapor düzenlenmek üzere dosyanın 1 tekstil mühendisi bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişi 01/04/2024 tarihli raporunu dosyaya sunduğu görülmüştür.

Raporun yapılan incelemesinde, davalı ...Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Sayın Mahkemeye kapalı zarfla teslim edilen ipliği boyalı kumaş ile bilirkişi raporlarına ekli kumaşların , yapılarında ... ( ...) olmasına rağmen elastan içeren bir kumaş gibi davranmadıkları, esnemedikleri, bu durumun kumaşların üretim aşamasında terbiye proseslerinin gerektiği gibi yapılmamasına bağlı olarak ortaya çıktığı, kumaş yapılarının 01.03.2021 tarihli kumaş sipariş formuna uygun olmadığı, 01.03.2021 tarihli kumaş sipariş formunda mamul kumaş eninin 145 cm olarak bildirildiği, numune kumaşlardan sadece Denizli ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyasındaki kumaşın eninin tam en olduğu, bu kumaşta yapılan ölçümde kumaş eninin 166 cm olduğu tespit edildiği, buna göre kumaş eninin 01.03.2021 tarihli kumaş sipariş formuna uygun olmadığı yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Raporun taraflara tebliğ edildiği davalı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır.

Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı şirket ile davalı şirket arasında kumaş üretimi konusunda anlaşma olduğu, davacı tarafından davacı şirkete 01/03/2021 tarihinde 20.000 Metre kumaş sipariş edildiği ve kumaş siparişi nedeni ile davalı şirkete davalı şirkete 15/09/2021 keşide tarihli ve 20/09/2021 keşide tarihli ,30/09/2021 keşide tarihli 300.000,00 TL bedelli 3 adet çek teslim edildiği anlaşılmıştır. Davacı şirket tarafından ayrıca davalı şirkete sipariş edilen 3.000 metre miktarındaki kumaş yönünden taraflar arasında herhangi bir ihtilaf olmadığı, bu siparişe ilişkin davacı tarafından yapılan ödeme yönünden herhangi bir itirazın dosyaya sunulmadığı görülmüştür.

Davacı tarafça davalı şirkete sipariş edilen 20.000 metre miktarında olması istenilen kumaş cinsini gösterir sipariş formunda kumaşın lycra olarak tanımlanan esnek kumaş olmasının istendiği açıkça belirlenmiş olup, davalı tarafından davacı şirkete teslim için gönderilen ürünün bu özelliği taşımadığı, düzenlenen bilirkişi raporlarıyla tespit edilmiştir.

Davalı tarafından üretilen ürünün davacı şirket tarafından yaptırılan teknik inceleme ve mahkememiz nezdinde yaptırılan bilirkişi incelemelerine göre sipariş edilen ürün özelliklerini taşımadığı ve bu hali ile ürünün ayıplı olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça sipariş edilen ürün bedelinin teslimat gerçekleşmeden önce peşin olarak çek keşide edilmek sureti ile ödendiği, çeklerin davalı şirket tarafından tahsil edildiği, düzenlenen bilirkişi raporları ve çek tahsil belgeleri ile anlaşılmıştır. Davacı şirket tarafından sipariş edilen ürün özelliklerini taşımayan ürünün davacı tarafından teslim alınmasının kendisinden beklenmemesi gerektiğini, sözleşme gereğinin davalı şirket tarafından yerine getirilmemesi nedeni ile sözleşmenin feshinin kabul edilebilir olduğu anlaşılmıştır. Davalı şirketin ürettiği kumaşın davacı şirket tarafından bildirilen ende olmadığı gibi esnek olmadığının da tespiti sonucu davacının bu ürünü teslime zorlanabileceği herhangi bir hususun ve hukuki sebebin dosyamız yönünden gerçekleştiğini gösterir bir delilin tespit edilemediği görülmüştür.

Yapılan incelemeye göre davacı tarafından sipariş edilen 20.000 metre kumaşın belirlenen süre içinde ve ayıpsız olarak teslim edilmediği görülmekle davacı tarafın sözleşmeyi fesihte haklı olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça dayanılan sipariş formu ve dava dışı şirket ile yapılan sözleşme birlikte incelendiğinde, davacı tarafça davalıya sipariş edilen 20.000 metre lacivert iplik boyalı lycralı kumaşın KDV hariç 35,90 TL /mt birim fiyatı ile dava dışı şirkete satmak üzere anlaştığı, davalıya sipariş edilen ve sözleşmede gösterilen 20.000 metre lacivert iplik boyalı lycralı kumaşın dava dışı şirkete teslim edilememesi nedeni ile davacının bu satıştan elde edeceği kardan zararının 58.000,00 TL olduğu ve bu bedelin davalıdan talep edilebileceği anlaşılmıştır.

Kumaş bedelleri yönünden davacı tarafça davalıya teslim edilen 30/09/2021 keşide tarihli 300.000,00 TL bedelli çekin davalı tarafça tahsil edildiği görülmekle bu bedelin davalıya ödendiğinin kabulü gerektiği, davacı tarafından teslim alınan ve ihtilafa konu olmayan 3.000 Metre kumaş için davalı tarafından düzenlenen 16/06/2021 tarihli 150.512,00 TL fatura bedelinin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından davalıya çekle yapılan ödeme sonrası 178.802,55 TL borç bakiyesinin ticari defterlerinde de belirlendiği ve talep edilen bedelin bu miktarda olduğu, bu haliyle davalı tarafın tahsil ettiği, 178.802,55 TL bedeli davacıya iadesi gerektiği, davacı tarafça işbu bedellere işletilecek faizin dava tarihinden itibaren işletilmesi isteminde bulunulduğu görülmekle 58.000,00 TL satış kaybından kaynaklı zarar ve 178.802,00 TL mal bedeli olmak üzere toplam 236.802,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.