16. Hukuk Dairesi

DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin uzun yıllardır tıbbi ürünler sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu, ...Şti.'nin de kurucu ortağı olduğunu, ... nezdinde 2008/34156 sayı ile tescilli "..." ibareli markanın müvekkili adına tescilli olduğunu, müvekkilinin tescil kapsamında "cerrahi, tıbbi, diş hekimliği alet, cihaz ve mobilyaları ameliyathane giysileri ve steril örtüler" emtialarında söz konusu markasını kullandığını, işbu davaya konu "..." ürün tasarımının ... nezdinde ... sayı ile müvekkili adına tescilli olduğunu, bu manada söz konusu tasarımların "..." markası altında piyasaya satıldığını, müvekkilinin ürettiği maskeye rağbetin pandemi nedeniyle oldukça arttığını, ancak hal böyle iken, müvekkilinin uzun yıllar satışını gerçekleştirdiği tasarımın davalı tarafından taklit edildiğinin tespit edildiğini, bu hususun tespiti amacıyla Mahkememizin 2020/306 D.İş sayılı dosyasında delil tespiti ikame edildiğini, davalının bu eylemlerinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, müvekkili adına tescilli tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, giderilmesini, men ve ref'ini, şimdilik 100.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile, 50.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini, Mahkememizin 2020/306 D.İş sayılı dosyasında yapılan yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

ISLAH: Davacı vekili, 21/09/2022 tarihli talep artırım dilekçesi ile, 100.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 250.000,00 TL tutarında artırarak, harcını yatırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin kırk yıldır ilaç ve medikal sektöründe faaliyet gösteren, sektörünün önde gelen grup şirketleri ile tanınırlığı yüksek bir firma olduğunu, müvekkili tarafından satılan maskelerin ... menşeli bir şirket tarafından tasarlanıp üretildiğini, müvekkiline ait çocuk maskelerinin gerek üzerilerindeki şekiller, desenler ve renklerle farklı ve bambaşka bir tasarım olduğunu, maskenin alt ve üst kısımlarındaki şekil yapısıyla ve dikiş farklılıklarının mevcut olduğunu, müvekkili şirketin ilgili çocuk maskelerinin üretim ve tasarımında hiçbir katkı ve ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin "..." ürünleri ile davacının hijyen maskesi arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin birbirinden farklı olduğunu ve huzurdaki davanın haksız kazanç elde etme amacıyla açıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 08/11/2022 tarihli 2021/41 E. - 2022/227 K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı deliller, ...kayıtları ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafa ait 28.02.2007 başvuru tarihli 2007/00787 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafça yurt dışından ithal edilip piyasaya arz edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı eyleminin 6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi kapsamında davacının tasarım tescilinden doğan haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla, davacının tasarım tescilinden doğan haklara tecavüze ilişkin talebi yönünden davanın kabulüne, Davacı aynı eylem nedeniyle ayrıca haksız rekabet yönünden de karar verilmesini istemiş ise de, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/5189 E, 2022/1852 Karar sayılı, 14.03.2022 Tarihli kararında açıklandığı üzere; somut uyuşmazlıkta, davacının haksız rekabet iddiasının tasarım hakkına dayandığı, bu durumda TTK 55/1-a-4 maddesi gereğince aynı zamanda haksız rekabetin oluştuğundan söz edilemeyeceği kanaatine varılmakla haksız rekabet isteminin reddine, Davacının tasarım tescilinden doğan haklara tecavüz nedeniyle olan maddi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; davacının SMK 151/2 maddesindeki tercihine göre davalı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede genel giderler hesaba katılmaksızın kazanç elde etmediği, zarar ettiği bilirkişi raporunda belirtilmiş olmakla, TBK 50 ve 51 maddelerinin verdiği yetkiyle en azından davacının siparişleri olumsuz etkilenmesi mümkün olduğundan, tasarımın niteliği de gözetilerek davacı yararına 15.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Davalının tecavüz teşkil eden eylemi aynı zamanda davacının tasarım tescilinden doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği ve süresi, tasarım tescilinin özelliği, tarafların ekonomik durumu ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu itibarla davanın kısmen kabulüne dair;

1.Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli 2007/00787 tescil nolu tasarım tescili koruma kapsamında çocuk maskesi ithal edip, piyasaya sunmasının davacının bu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, giderilmesine, bu kapsamda davalı tarafça tecavüz teşkil eden ürünlerin üretilmesinin, satışının, piyasaya sunulmasının ve ticari amaçla bulundurulmasının önlenmesine ve her yerde toplatılarak imhasına, yine bu ürünlerin görsellerinin yer aldığı, tanıtımlarının yapıldığı, broşür, katalog ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak imhasına, yine tecavüz teşkil eden ürünlerin davalı tarafça internet ortamında her türlü satışının ve pazarlamasının önlenmesine, 2-Takdiren 15.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihiden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine, 4-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıya ait olmak üzere hüküm özetinin ülke çapında yayın yapan bir gazete ile ilanına, 5-Davacının haksız rekabete ilişkin talebi yönünden davanın REDDİNE, " karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF BAŞVURULARI:

Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; haksız rekabet iddialarının, davalının müvekkilinin tescilli tasarım hakkına tecavüz eyleminin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine dayanmakta olup, ... kapsamında ayrıca değerlendirilmesi talep edilen ayrı bir haksız rekabet fiiline yönelik bir iddialarının bulunmadığını, davalının müvekkilinin tasarım hakkına tecavüzünün aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, Mahkemenin gerekçesine katılmalarının mümkün olmadığını, davalının müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz ettiğinin tespit edilmesinin zorunlu sonucunun o eylemin haksız rekabet de teşkil etmesi olduğunu, Sınai mülkiyet haklarının "malları, iş ürünleri, faaliyetleri" kapsamında olduğunun açık olduğunu, başkasına ait tasarımın kullanılmasının dürüst rekabet kurallarını ihlal ettiğini açık olduğunu,Hem ..., hem de haksız rekabet nedeniyle tazminat taleplerinin bulunmadığını, ... kapsamında tazminat talep ettiklerini, Davalının tescilli tasarımdan kaynaklanan haklara tecavüz etmesinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil etmesi nedeniyle Mahkemece haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması, giderilmesi talepleri yönünden davanın reddine karar verilmesinin ve davalı lehine 15.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya ve usule aykırı aykırı olduğunu, hem esasa ilişkin, hem de vekalet ücretine ilişkin hatalı, hukuka, yasaya ve usule aykırı kararın kaldırılması gerektiğini, Yerel mahkemenin takdir ettiği maddi ve manevi tazminat tutarlarının somut olay adaletine ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Müvekkilinin talep ettiği gibi SMK'nun 151/2-b maddesi uyarınca yapılan incelemede davalının 2019 yılı için 94.2287 ürün satışından 125.575,00 TL, 2020 yılı için 380.644 adet ürün için 204.247,00 TL brüt satış karı elde ettiğinin tespit edildiğini, Bilirkişinin pazarlama giderlerini elde edilen brüt kardan mahsup etmesinin doğru olmadığını, davalının tasarımın müvekkiline ait olduğunu bildiği ve kendisine ihtarnameler gönderildiği halde ürünün bizzat ve online satışına devam ettiğini, müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını, kusurlu olduğunu, davalının ürün için pazarlama gideri yaptığını ispat edemediğini,

Bilirkişi tarafından pazarlama ve dağıtım giderlerinin net olarak tespitinin mümkün olmadığı belirtilmesine rağmen, %20 ve %30 gibi afaki oranlar belirleyerek hesaplama yapmasının kabul edilemeyeceğini, Yerel mahkemenin maddi ve manevi tazminatları hakkaniyete ve somut olay adaletine tamamen aykırı olarak takdir ederek, adeta davalının ödüllendirildiğini, Maddi ve manevi tazminat yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, Davalının maske satışında kar amacı gütmediğine ve Covid 19 salgını nedeniyle ... talimatlarına uygun hareket ettiklerine dair savunmalarına itibar edilemeyeceğini belirterek, haksız rekabet yönünden ret kararının ve davalı lehine vekalet ücretine dair hükmün bozulup ortadan kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat yönünden kısmen kabul kararının tam kabul olarak düzeltilmesini, buna bağlı vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin de lehlerine düzeltilmesini, aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkili şirketin tescilli "..." maske markası ile satılan çocuk maskesinin davacının tasarımı ile benzer olmadığını,Bu ürünlerin Çin'de "... Ltd" isimli firma tarafından üretildiğini ve müvekkilinin bu maskelerin üretiminde ve tasarımında hiçbir katkısının bulunmadığını, Davacının maske tasarımının SMK kapsamında korunamayacağını, daha önce kamuya sunulmamış, yeni ve ayırt edicilik özelliğine sahip tasarımların korunabileceği, ayırt edicilik incelenirken tasarımcının seçenek özgürlüğünün de dikkate alınması gerektiğini,Maske ürününün işlevi nedeniyle tasarımcının seçenek özgürlüğünün çok dar olduğunu, davacının tasarım haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin söz konusu olmadığını, Müvekkilinin ürünlerinde zorunlu maske unsurları dışında kullanılan desenlerin davacının tasarımından farklı olduklarını, Bilirkişinin Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/36 D.İş sayılı dosyasına sunduğu ek raporunda; grafik desen ile kat ve kenar şekillerine ilişkin hususların tasarımlar arasında farklılık yarattığını açıkça ifade ettiğini Mahkeme kararında hangi hususların benzerlik yarattığının açıklanmadığını, gelişigüzel gerekçeyle karar verildiğini,Yerel Mahkemece karar verilirken Covid 19 ve buna bağlı olarak Sağlık Bakanlığı'nın maske tedariki için seferberlik boyutunda çaba gösterilmesi talimatlarının göz ardı edildiğini, Davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin TBK'nun 72. maddesinde belirlenen iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, Dava dilekçesindeki açıklamalara göre, davacı tarafın davaya konu maskelerden İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/77 Esas sayılı dosyasının 22/04/2029 tarihli kararından çok önce haberdar olduğunun anlaşıldığını, zamanaşımı itirazları yönünden bu dosya incelenmeden karar verildiğini, Yerel mahkemenin tamamen hatalı ve şahsi varsayımla davacı lehine tazminata hükmettiğini,

Davacı tarafın zarara uğradığını ispatlaması gerektiğini, varsayıma dayanılarak tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,Müvekkilinin davacıya yönelik haksız bir eylemi ve haksız rekabeti mevcut olmadığı halde davacı lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu,Yerel mahkemenin davanın kısmen kabulü kararı hukuka aykırı olduğundan, müvekkili aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin de hatalı olduğunu belirterek, kanuna ve hukuka aykırı Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 08/11/2022 tarihli, 2021/41 Esas, 2022/227 Karar sayılı kısmen kabul olunan kısmının kaldırılmasına ve bu doğrultuda istinaf başvurularının kabulüne, her halükarda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; ... tescil numaralı tasarımın 28/02/2007 tarihinden itibaren 10 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu ve davacı tarafça 07/10/2021 tarihinde tescil belgesinin yenilendiği anlaşılmıştır. Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/306 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... tarafından ... San. Ve Tic. A.Ş. Aleyhine, ... tescil numaralı tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüz edildiği iddiasıyla 14/09/2020 tarihinde delil tespiti ve ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/306 D.İş sayılı dosyasında endüstri ürünleri tasarımcısı bilirkişi ...'den alınan 07/10/2020 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; "...Aleyhine tespit talep edilen iş yerinde, tespite konu maskelerin depolama, paketleme ve satışının yapıldığı, Aleyhine tespit istenen tarafa ait maskelerin,...İnternet adresleri üzerinden sergileme ve satışının yapıldığı, Keşif gerçekleştirildiği esnada aleyhine tespit istenen .... Bağcılar/İSTANBUL adresindeki iş yerinde ... numaralı tescilli tasarımın karşılığı, 5'li paketlenmiş, 2 adet tespite konu (Kız-Erkek) maske ambalajı bulunduğu,Tespit talep eden tarafa ait 28/02/2007 başvuru tarihli ... numaralı tescilli maske tasarımı ile aleyhine tespit talep edilen tarafa ait tespite konu maskeler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları sonuç ve kanaatine vardığı..." yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Aynı bilirkişiden alınan 02/12/2020 tarihli ek bilirkişi raporu incelendiğinde; "...Tespit talep eden tarafa ait 28.02.2007 başvuru tarihli ... numaralı tescilli maske tasarımı ile aleyhine tespit talep edilen tarafa ait tespite konu maskeler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu sebeple; davacı adına tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini ve bu itibarla kök rapordaki görüşümüzü değiştirmemizi gerektiren bir hususun mevcut olmadığı sonuç ve kanaatine vardığı..." yönünde görüş bildirdiği anlaşılmıştır.Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/306 D.İş sayılı dosyasında bilgisayar mühendisi bilirkişi ... alınan 23/12/2020 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; "...Tedbir talebine konu 4 adet link üzerinde satın Mahkemenizin vermiş olduğunuz yetki çerçeveside incelemeler yapılmıştır. Buna göre;...internet adresinde yapılan incelemede; İncelenen ... adresinde tedbir talebine konu tasarım ürün dışında başka ürünlerin de gösterildiği, söz konusu intrenet adresinin yalnızca aleyhinde tespit talep edilen şirket tarafından kullanıldığı, 2... internet adresinde yapılan incelemede; İncelenen ... adresinde tedbir talebine konu tasarım ürün dışında başka ürünlerin de gösterildiği, söz konusu intrenet adresinin yalnızca aleyhinde tespit talep edilen şirket tarafından kullanılmadığı, 3).... internet adresinde yapılan incelemede; İncelenen ... adresinde tedbir talebine konu tasarım ürün dışında başka ürünlerin de gösterildiği, söz konusu intrenet adresinin yalnızca aleyhinde tespit talep edilen şirket tarafından kullanılmadığı, 4)... internet adresinde yapılan incelemede İncelenen ... adresinde tedbir talebine konu tasarım ürünün gösterildiği, söz konusu intrenet adresinin yalnızca aleyhinde tespit talep edilen şirket tarafından kullanıldığı, sonuçlarına ulaşılmıştır. Aleyhinde tespit edilen tarafın itirazlardan tedbir talep edilen tarafın itirazlarından tedbir talep eden linklerin içeriği yönüyle olanları raporumda incelenmiş, diğer itiraz maddelerinin önceki bilirkişi raporuna yönelik tasarım alanına ynelik olduğu görülmüş olup, söz konusu itirazlar üzerinde uzmanlık alanım dışı olması kaynaklı yorum yapılamamıştır..." yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince bilirkişi heyetinden alınan 16/12/2021 havale tarihli raporda; "...davacı tarafa ait 28.02.2007 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı yanın kullanımlarının “haksız rekabet iddiaları bakımından inceleme ve değerlendirmelerimiz” kısmında detaylı olarak açıklanan sebeplerle davacı yan ile haksız rekabet teşkil etmediği, davalı tarafın incelenen ticari defterlerinin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı tarafın dava konusu tasarımlara ait ürünleri 08.01.2019 tarihinden itibaren...den ithal ettiği ve "..." ürün açıklaması ile piyasada satışa sunduğu, davalı tarafın dava konusu tasarımları ithal etmeye başladığı 08.01.2019 tarihinden, dava tarihine kadar olan döneme kadar dava konusu tasarımlara ait ürün satışlarından, genel yönetim giderleri hesaba katılmadan yapılan hesaba göre, 483.064,00 TL zarar ettiğinin hesap edildiği, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu" belirtilmiştir. İtiraz üzerine aynı heyetten alınan 20/05/2022 havale tarihli ek raporda; "...davacı tarafın itirazları kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda, kök raporda yapılan hesaplamaları değiştirecek bir husus bulunmadığı, davalı tarafın dava konusu ürünlere ilişkin stoklarına ilk giriş tarihinden, dava tarihine kadar olan dönem içerisinde ki satışlarından zarar ettiğinin hesap edildiği, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, haksız rekabete ilişkin olarak kök raporda yer verilen görüşleri değiştirmeyi gerektirir herhangi bir durumun mevcut olmadığı, davacı tarafa ait 28.02.2007 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları" belirtilmiştir.

G E R E K Ç E:Dava, tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması ile maddi ve manevi tazminat davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, karara karşı her iki taraf vekili de istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde; gerek Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/306 D.İş sayılı dosyasında, gerekse asıl davada uzman bilirkişilerden alınan bilirkişi raporları ile, davalının satışını yaptığı maskelerin tasarımları ile davacı adına tescilli ... tescil numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarının tespit edildiği, bilirkişi raporlarında görsellere ve ayrıntılı incelemelere yer verildiğinden raporların denetime uygun oldukları, bilirkişiler tarafından tasarımcının seçenek özgürlüğünün de değerlendirildiği, her iki ürünün "... oldukları, ... numaralı tasarım tescilinde yer alan maske kapalı halde iken, görünüşe göre sol tarafta yer alan kenarın dışa doğru geniş radyuslu eğrisel çizgide olduğu, iki yana açılan simetrik yapıdaki kenarları merkezde içe doğru daire biçiminde boşluğa sahip olduğu, maskenin üst yüzeyinde dikey bir çizginin yer aldığı, bu çizginin iki yanında yer alan yüzey dokularının farklı olduğu, maskenin üst ve alt kenar çizgilerinin ön kenar ile uyumlu biçimde iç bükey yapıda olup, önden arkaya simetrik biçimde daralan yapıda olduğu, maskenin simetrik iki parçasının arkasında maskeye iki noktadan bağlı lastiğin yer aldığı, karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün öğelerin benzer oran, biçim ve yüzey yapısında oldukları, tasarımlar arasında bulunan farkın yüzey deseni olup, bu farkın tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığının tespit edildiği, bu ürünler ...’de faaliyet gösteren bir firmada üretilmiş olsalar dahi, davalının ürünleri ithal ederek Türkiye’de satışa sunmasının SMK’nun 81/1-a maddesi uyarınca davacının tasarım haklarına tecavüz teşkil ettiği, Covid 19 salgını nedeniyle maske ihtiyacının yoğunlaşmasının davalıyı sorumluluktan kurtarmayacağı, delil tespiti ile davalının davaya konu ürünlerin satışına 2020 yılında devam ettiğinin tespit edilmiş olması karşısında, devam eden tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerinin zamanaşımına uğramadığı, davacının tasarım haklarına tecavüz edilmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edebileceği, davacının tasarımının tescilli olması nedeniyle yenilik özelliğini bulunmadığına dair savunmanın dinlenemeyeceği, bu nedenlerle mahkemece davacının tasarım haklarına tecavüz edildiğinin tespitine ve tecavüzün önlenmesine, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin haksız rekabete ilişkin istinaf talepleri incelendiğinde; davacı aynı tasarım hakkına tecavüz edilmesi nedeniyle ayrıca haksız rekabet yönünden de karar verilmesini istemiş ise de, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/5189 Esas, 2022/1852 Karar sayılı, 14.03.2022 Tarihli kararında açıklandığı üzere; somut uyuşmazlıkta, davacının haksız rekabet iddiasının tasarım hakkına dayandığı, bu durumda TTK 55/1-a-4 maddesi gereğince aynı zamanda haksız rekabetin oluştuğundan söz edilemeyeceği kanaatine varılmakla haksız rekabete ilişkin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarına ilişkin istinaf taleplerinin incelenmesinde; maddi tazminatın SMK’nun 151/2-b maddesi uyarınca davalının elde ettiği net kazanç üzerinden hesaplanmasının talep edildiği, muhasip bilirkişiden alınan kök ve ek raporlarda davalının davaya konu maskelerin satışından 2019 yılında 125.575,00 TL, 2020 yılında ise 204.247,00 TL gelir elde ettiğinin hesaplandığı, pazarlama satış ve dağıtım giderlerinin bu gelirden mahsup edilmesi sonucunda davalının zarar ettiğine dair görüş bildirildiği görülmüştür. Ancak davalının elde ettiği gelirden pazarlama, satış ve dağıtım giderlerinin mahsup edilmesi doğru olmamıştır.

Bilirkişi raporu incelendiğinde; davalı tarafın, dava konusu tasarımlara ait ürünlerden, 2019 yılında 94.287 adet, 2020 yılında ise 380.644 adet ürün ithal ettiği ve piyasada satışa sunduğu, 2019 yılı ortalama birim satış fiyatı 3,84 TL., ortalama alış fiyatının 2,40 TL. olduğu, 2020 yılında ise ortalama birim satış fiyatının 9,25 TL., ortalama alış fiyatının 8,39 TL. olduğu, 2019 yılında birim başına brüt satış kazancının 1,44 TL., 2020 yılında bu tutarın 0,86 TL. olduğu tespit edilmiştir. Buna göre davalının 2019 yılındaki karının 135.773,28 TL, 2020 yılı karının 327.353,84 TL olduğu, buna göre toplam karının ise 463.127,12 TL olduğunun anlaşıldığı, buna göre davacı tarafça ıslahla talep edilen 250.000,00 TL maddi tazminatın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yapılan hesaplamalar ve dosya kapsamına uygun olmayacak şekilde yalnızca 15.000,00 TL maddi tazminata ve tecavüzün devam ettiği süreye, davalının kusur derecesine ve elde ettiği net kara göre daha fazla manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, mevcut dosya kapsamına göre yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden, kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının davacı adına tescilli ... tescil numaralı tasarım tescilinin koruma kapsamında kalan çocuk maskesi ithal edip, piyasaya sunmasının davacının bu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, giderilmesine, bu kapsamda davalı tarafça tecavüz teşkil eden ürünlerin üretilmesinin, satışının, piyasaya sunulmasının ve ticari amaçla bulundurulmasının önlenmesine ve her yerde toplatılarak imhasına, yine bu ürünlerin görsellerinin yer aldığı, tanıtımlarının yapıldığı, broşür, katalog ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak imhasına, yine tecavüz teşkil eden ürünlerin davalı tarafça internet ortamında her türlü satışının ve pazarlamasının önlenmesine, 250.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, takdiren 30.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebinin reddine, davacının haksız rekabete ilişkin davasının reddine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıya ait olmak üzere hüküm özetinin ülke çapında yayın yapan bir gazete ile ilanına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1.Davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf isteminin esastan KABULÜNE, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 08/11/2022 tarihli 2021/41 E. - 2022/227 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, -Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, -Davalının davacı adına tescilli ... tescil numaralı tasarım tescilinin koruma kapsamında kalan çocuk maskesi ithal edip, piyasaya sunmasının davacının bu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, giderilmesine, -Bu kapsamda davalı tarafça tecavüz teşkil eden ürünlerin üretilmesinin, satışının, piyasaya sunulmasının ve ticari amaçla bulundurulmasının önlenmesine ve her yerde toplatılarak imhasına, yine bu ürünlerin görsellerinin yer aldığı, tanıtımlarının yapıldığı, broşür, katalog ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak imhasına, yine tecavüz teşkil eden ürünlerin davalı tarafça internet ortamında her türlü satışının ve pazarlamasının önlenmesine, - 250.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihiden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Takdiren 30.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebinin reddine, -Davacının haksız rekabete ilişkin davasının REDDİNE, -Karar kesinleştiğinde masrafı davalıya ait olmak üzere hüküm özetinin ülke çapında yayın yapan bir gazete ile ilanına, 3-İlk derece yargılaması yönünden; a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 2.561,63 TL harç ile 2.562,00 TL tamamlama harcının toplamı 5.123,63 TL harcın alınması gereken 19.126,80 TL harçtan mahsubu ile 14.003,17 TL davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası nedeniyle hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 39.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,ç-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen haksız rekabet davası nedeniyle hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,e- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası nedeniyle hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,f-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru, 2.561,63 TL peşin ve 2.562,00 TL ıslah olmak üzere toplam 5.182,93 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, g-Davacı tarafından yapılan 138,60 TL tebligat - tezkere masrafı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve Mahkememizin 2020/306 D.İş sayılı dosyasında yapılan 2.278,60 TL olmak üzere toplam 5.417,20 TL yargılama giderinin, davanın kabul - red oranına göre 4.604,62 TL.'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf yargılaması yönünden; a-Davalı vekilinin istinaf talebi yerinde görülmediğinden davalı yandan alınması gereken 19.126,80 TL nispi harçtan peşin alınan 1.300,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.426,80 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, b-Davacı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,c-İstinaf yargılaması sırasında davacı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 81,50 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 302,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 26/09/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.