1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili Mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; 15/09/2023 tarihinde meydana gelen kazada müvekkili adına kayıtl.... plakalı araca davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı, daval..... sevk ve idaresindeki davalı....ye ait .... plakalı araç sürücüsünün çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının aracında maddi hasar meydana geldiğini ve değer kaybına uğradığını, tamir süresince davacının aracını kullanamadığını, davalıların davacının zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, dava öncesi sigorta şirketine başvurduklarını ancak ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden netice alınmadığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araçta oluşan şimdilik 100-TL değer kaybı tazminatının ve 100-TL ikame araç bedelinin davalı.... için poliçe teminat limitleriyle ve değer kaybı tazminatı ile sınırlı olmak kaydıyla sigorta şirketi için temerrüt tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili Mahkememize sunduğu ıslah dilekçesinde dava değerini ikame araç bedeli için 4.000-TL, değer kaybı için 20.833,33-TL'ye yükseltmiş, harç eksikliği ikmal edilmiştir. Dilekçenin davalı tarafa usulüne uygun tebliği sağlanmıştır.

Davalı ....vekili Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle, davacının dava öncesi usulüne uygun başvuru yapmadığını belirterek davanın usulden reddine karar verilmesini istemiştir. Davayı kabul anlamına gelmemek üzere Mahkememiz aksi kanaatte ise ikame araç bedelinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde olduğunu belirterek konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle kusur tespiti yaptırılmasını ve tazminat tutarının hesaplanmasını istemiştir. Davalı..... vekili Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkilinin kazada kusurunun bulunmadığını, kazanın davacının tam kusuruyla meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. ... vekili Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkilinin kazaya karışan aracı uzun süreli olarak 3. Kişiye kiraladığını, kira sözleşmesini cevap dilekçesi ekinde Mahkememize sunduklarını, Karayolları Trafik Kanunun 3.maddesine göre müvekkilinin işleten sıfatının kalktığını, davacının müvekkilinden tazminat talep edemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

YAPILAN YARGILAMA,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava temelinde haksız fiile dayanmakta olup kaza neticesinde uğranılan maddi zararın, kazaya sebebiyet veren aracın sigortacısından ve işleteninden tazminine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesine göre; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.''

Yukarıda anılan yasal düzenlemeye istinaden,

Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenmiş, davacının dava dilekçesinde bildirdiği deliller ilgili kurumlara müzekkere yazılmak suretiyle toplanmış, hasar dosyası celp edilerek dava dosyası arasına eklenmiş, ön inceleme duruşma günü tayin edilerek taraflar duruşmaya davet edilmiştir. Davaya konu kazaya karışan araçların trafik sicildeki ruhsat bilgileri ve tramer kayıtları müzekkere ile celp edilerek dava dosyası arasına eklenmiştir.

Davacının huzurdaki davayı açmadan önce usulüne uygun şekilde arabuluculuk yoluna başvurduğu, anlaşmaya varılamadığına dair son tutanağın aslının dosyaya sunulduğu, dava şartlarının sağlandığı, huzurdaki dava için Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu görülmekle, taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları tespit edilmiş, tarafların sulh olamaması üzerine ön inceleme duruşması tamamlanarak işin esasına girilmiştir.

Mahkememizce dosya re'sen seçilen kusur ve makine mühendisi bilirkişiden oluşan iki kişilik heyete tevdi edilerek rapor alınmıştır. Mahkememize sunulan raporda; -Kusur Bilirkişisi.... plakalı araç sürücüsünün ağır ihmal ve ihlali ile kazanın meydana geldiğini, bu araç sürücüsünün tam olduğu, davacının kazanın meydana gelmesinde kural ihlali ve ihmalinin bulunmadığu yönünde görüş ve tespit bildirilmiştir. -Makine mühendisi tarafından yapılan incelemeye göre; bilirkişi araçtaki hasarın ve değişen parçaların kazanın meydana gelişiyle uyumlu olduğu, araçta oluşan hasarın büyüklüğüne göre 20.833,33-TL objektif değer kaybı oluşacağı yönünde görüş ve tespit bildirmiştir. Ayrıca hasarın büyüklüğüne göre aracın makul tamir süresinin 10 gün olduğu, kaza tarihindeki piyasa koşullarına göre günlük kira bedeli 400-TL olup ikame araç bedelinin 10 gün için 4.000-TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve tespit bildirmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, denetime elverişli, dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınmıştır.

GEREKÇE VE KANAAT:

Bilindiği üzere trafik kazalarından doğan maddi zarardan sigortacı, işleten ve sürücü müteselsilen sorumludurlar. Gelinen aşamada davacının davaya konu kazada kusurunun bulunmadığı, kazanın davalı sürücünün tam kusuruyla meydana geldiği, davacının aracında hasar ve değer kaybı oluştuğu, tamir süresince davacının aracını kullanamadığı anlaşılmıştır. Dosyaya getirtilen tramer kayıtlarına göre davacının aracının başka kazası bulunmamaktadır. Davacı değer kaybını tüm davalılardan, ikame araç bedelini davalılar.... ve.... 'den talep etmiştir. Bilirkişi marifetiyle hesaplanan tutar poliçe limiti dahilinde kalmakta olup davacının tazminat talebi dosya kapsamıyla sigorta şirketi ve sürücü.... yönünden sübut bulmuştur. ....Yönünden değerlendirme yapıldığında, Karayolları Trafik Kanunu ''işleten'' sıfatını kullanmıştır.

Davalı taraf işleten sıfatının bulunmadığını iddia etmektedir. Anılan kanunun 3.maddesinde; '' İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.'' düzenlemesi yer alır. Görüldüğü üzere uzun süreli kiralama sözleşmelerinde işleten sıfatı kiracıya geçmektedir. Cevap dilekçesinin ekinde sunulan sözleşme ve diğer belgelere göre kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç 36 ay süreyle ihbar olunan.....ye kiralandığı, sözleşmenin damga vergisinin ödendiği anlaşılmıştır. 1 yol ve daha uzun süreli sözleşmeler uzun süreli kiralama sayılmakta olup Karayolları Trafik Kanunu'nun 3.maddesine göre bu davalı aracın maliki olsa da işleten sıfatını taşımaz. Dolayısıyla davaya konu hasardan sorumlu tutulamaz. Bu davalı yönünden dosya kapsamına göre davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin temerrüt faizine yönelik talebi değerlendirildiğinde ise; davalı.... haksız fiil hükümlerine göre kaza tarihinde temerrüde düşmüştür. Sigorta şirketi yönünden değerlendirme yapıldığında;

Davacı vekilinin temerrüt faizine yönelik talebi değerlendirildiğinde ise, dosyaya sunulu belgelere göre davacı tarafın davalı sigorta şirketine yaptığı başvuru 13/11/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davalı tarafın Karayolları Trafik Kanunun 99. Maddesi hükmü uyarınca 8 iş gününün bitimi ile 23/11/2023 tarihinde temerrüte düşmüştür.

Faiz türü olarak kazaya sebebiyet veren araç ticari araçlardan olup, poliçe ticari mahiyettedir. Buna göre davacı vekilinin avans faizi talebi sigorta şirketi yönünden haklı görülmüştür. Davalı.....ile sözleşme ilişkisi bulunmayıp bu davalı haksız fiil hükümlerine göre sorumludur. Buna göre bu davalı yönünden yasal faiz işletilmesi uygun görülmüştür.

Arabuluculuk ücretinin taraflara yüklenmesine gelince, yukarıda belirtildiği üzere davalı.... ve..... haksız fiil hükümlerine göre sorumludur. Dava yalnızca sigorta şirketi yönünden ticari mahiyette olup dava yığılması sebebiyle tüm davalılar yününden Mahkememizde görülmüştür. Arabuluculuk dava şartı yalnızca ticari davalar için getirilmiş olup bu davalılar yönünden dava şartı mahiyetinde değildir. Bu temel prensiplere göre arabuluculuk ücreti yalnızca sigorta şirketine yüklenmiştir. Dosya kapsamındaki tüm deliller, yukarıda anılan mevzuat hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın değer kaybı tazminatı için, davalılar.... ve .... yönünden kabulü ile 20.833,33-TL maddi tazminatın davalı....'den temerrüt tarihi olan 23/11/2023 tarihinden işleyecek avans faizi ile, diğer davalı....den kaza tarihinden (15/09/2023) tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davanın davalı.... yönünden reddine,

2.Davanın mahrumiyet bedeli için davalı....yönünden kabulü ile 4.000-TL maddi tazminatın davalı .....'den kaza tarihinden (15/09/2023) tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, davanın davalı ....yönünden reddine,

3.Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.696,36 -TL olduğundan peşin alınan 696,85‬-TL (peşin harç+ıslah harcı) 'nın harcın mahsubu ile bakiye 999,51-TL harcın davalılar.... ve .....'den tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

4.Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalı....den alınarak Hazine'ye irat kaydına,

5.Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 24.833,33-TL vekalet ücretinin davalılar... ve.....'den alınarak davacıya verilmesine,

6.Davalı ....i. duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya verilmesine,

7.Davacı tarafından yatırılan 1.006,10-TL harç toplamı ile 6.405,50-TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.411,60‬-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 7.381,95-TL'sinin davalılar ... ve...den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

8.Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davalılar .... vekili ile....vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2024 Katip....