7. Hukuk Dairesi
7. Hukuk Dairesi 2024/2674 E. , 2024/4184 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 10320 ada 2 parsel sayılı taşınmazın davacıya ait olduğunu, imar uygulaması sonucu taşınmaz üzerinde davalı ... Belediyesi lehine 15.04.1997 tarihli 204.750.000,00 ETL (204.75TL) miktarlı "0" dereceli ve "0" faizli 1 yıl süreli ipotek bulunduğunu, davacının ipotek bedelini kanuni faizi ile birlikte İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2014/1360 Esas sayılı dosyasına yatırdığını, ancak bu bedelin davalı tarafından alınmadığını ve ipoteğin kaldırılmadığını belirterek, taşınmaz kaydındaki ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ipotek bedelini faizi ile birlikte icra dairesine yatırmış olduğunu ancak İcra ve İflas Kanunu'nun 153 üncü maddesine dayanarak yatırılmış olan ipotek bedeli tahsil edilerek ipoteğin fekkinin istenemeyeceğini, davacıya fazla hisse verildiğini ifade ederek, güncel arsa bedelinin belirlenmesini ve gerekli işlemlerin yapılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 05.04.2016 tarihli ve 2014/317 Esas, 2019/3574 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin 05.04.2016 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 17.04.2019 tarihli ve 2016/10740 Esas, 2019/3574 Karar sayılı kararıyla "Mahkemece yapılması gereken iş, 6100 sayılı HMK'nin 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılarak ve imar uygulama cetvelleri incelenerek, davalı taşınmazından imar uygulanması sebebiyle ne miktar yer alındığını tespit etmek gerekirse keşif de yapılarak bu miktarın dava tarihindeki değerini bilirkişilere hesaplatmak, bu bedeli davacıya depo ettirmek, depo edilirse şimdiki gibi davayı kabul etmek olmalıdır." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda imar uygulaması sonucu davalı taşınmazından alınan 39 metre karenin rayiç değeri olan 257.400,00 TL'nin depo edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 256.267,56 TL'nin kabul edilebilir bir miktar olmadığını, güncel arsa bedelinin belirlenmesi gerektiğini, İcra ve İflas Kanunu'nun 153 üncü maddesinin uygulanamayacağını ileri sürerek ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 16, 30 ve 32 nci maddeleri.
3.Değerlendirme Harç, kamu düzenine ilişkin olup temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re’sen gözetilmesi gereken hususlardandır. İpoteğin kaldırılmasına ilişkin istemler nispi harca tabi olup, davanın değeri ipotek miktarı olduğundan, bu bedel üzerinden nispi harç tamamlattırılmadan müteakip işlemler yapılamaz.
Somut olayda; dava değeri 205,00 TL olarak belirtilmiş, nispi harç bu bedel üzerinden alınmıştır. Mahkemece bozma sonrası yapılan araştırma ve bilirkişi incelemeleriyle, ipotek bedelinin 257.400,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça, 257.400,00 TL ipotek bedeli depo edilmiştir. Ancak 492 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi gereğince eksik harç yatırılmamıştır. Açıklanan nedenlerle harç noksanlığının tamamlattırılması, tamamlanmaması halinde 492 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi gereğince işlem yapılması gerekirken harç eksikliği tamamlanmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Kabule göre de; belirlenen ipotek bedeli olan 257.400,00 TL'nin tamamının davalıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken re'sen hükmün tamamlanmasına karar vermek suretiyle 256.267,56 TL'nin ödenmesine karar verilmesi de isabetsiz olmuştur. Mahkemece, değinilen hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Bozma nedenlerine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.