16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27.11.2017 tarihinde bisikleti ile yolculuk yapan müvekkilinin, ... Mahallesi ... Caddesi üzerinden ... istikametine doğru seyir halinde iken ... yanında bulunan ... Caddesi ile ... Sokağın kesiştiği kavşağa geldiği esnada müvekkili kırmızı ışıkta beklerken arkadan gelen ve plakası tespit edilemeyen bir araç süratli bir şekilde müvekkile çarpmasıyla trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkiline çarpan araç olay yerinden kaçtığını ve bu sebeple plakası tespit edilmediğini, Kazanın etkisiyle savrulan müvekkil yola düşmüş ve kafasını kaldırıma çarptığını, Müvekkili etraftaki insanların yardımlarıyla, olay yerine gelen ambulans ile ... ne kaldırıldığını, Müvekkilinin kaldırıldığı hastanede, kafatasında kırık meydana geldiği tespit edildiğini, bu sebeple müvekkili acil olarak ameliyata alındığını, Ameliyat sonrasında müvekkili 1 ay boyunca hastanede tedavi altına alındığını, Müvekkili kaza sebebiyle uzun süre hafıza kaybı yaşadığını, Uzunca süren tedavi süresince hiçbir şeyin farkında olmayan müvekkilinin az da olsa toparladığını, kendine geldiğinde sağ kulağının duymadığını fark ettiğini, Müvekkilinin, geçirdiği kazayı hatırlaması kazadan bir yıl kadar sonra olduğunu, Tüm bu sebepler birlikte düşünüldüğünde somut kazanın müvekkile maddi ve manevi olarak ne kadar zarar verdiğini, Kazaya ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2018/... soruşturma numarası ile tahkikat başlatıldığını, Müvekkilinin halen kazadan dolayı çalışamadığını ve geçimini sağlayamadığını,

Davalı taraf, bugüne değin müvekkiline maddi tazminat adı altında herhangi bir ödemede bulunmadığını, bu sebeple bu maddi tazminat davasını açma durumunda kaldığını, delillerinin toplanmasını, fazlaya ilişkin her türlü talep, dava ve yeni beyanlarda bulunma saklı kalmak kaydıyla; ... Basil Sebsebi'nin iş bu trafik kazasında yaralanması sebebiyle Şimdilik; Sürekli Sakatlık Tazminat Bedeli için 500,00 TL, Geçici Maluliyete İlişkin Tazminat Bedeli için 500,00 TL, Geçici Bakıcı Giderleri için 500,00 TL olmak üzere Şimdilik Toplam 1.500,00 TL Tazminat Bedelinin kaza tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesini, Yargılama masrafları ve Vekâlet ücretinin Davalı tarafa yüklenilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Davacı, Suriye vatandaşı olup 5718 sayılı möhuk’ un 48/2 maddesi uyarınca teminat yatırma muafiyetinin bulunup bulunmadığının araştırılmasını, teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa teminat yatırılmasını için davacı tarafa kesin süre verilmesini, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmamasını halinde ise davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkili kuruma eksik/geçersiz evrak ile müracaat yapıldığını tespit edildiğinden davanın usulden reddini, olayın trafik kazası olup olmadığını, trafik kazası ise plakası tespit edilemeyen aracın mevcudiyetini, tescile tabi olup olmadığını, zmms yaptırma yükümlülüğünün hususlarını somut delillerle ispat edilemediğinden davacı yanın talepleri reddedilmesini, davacının yaralanmasına neden olduğu iddia edilen aracın tescile tabi olup olmadığı hususunun da kuşkuya yer vermeyecek şekilde araştırılmasını, bilindiği üzere tescile tabi olmayan veya tescile tabi olsa da tescili yapılmayan araçların vermiş olduğu zararlardan dolayı ...’nın sorumluluğu bulunmayacağını, Kurumun sorumluluğu ancak ZMMS yaptırma yükümlülüğü bulunan tescilli bir araç olması halinde söz konusu olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve her durumda kaza tarihinde geçerli zorunlu sigorta poliçesinin teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, maluliyet tespitinin trafik sigortası genel şartları ile yönetmelik hükümlerine uygun yapılmasını ve kaza ile maluliyet arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı hususunun irdelenmesini talep ettiklerini, öte yandan raporda işitme engeli nedeniyle davacının işitme kaybı dışında da bir engeli bulunmamakla birlikte mevcut maluliyetinin kaza ile arasında illiyeti ispat edilmediğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri talebinin teminat harici olması nedeniyle davanın bu yönden de reddini, usule ilişkin itirazlarının kabulünü, davanın müvekkili kurum bakımından husumet yokluğu nedeniyle dava şartı eksikliğinden reddini, tüm taleplerin reddini, aksi halde dahi, kusur ve tazminat miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını, müterafik kusur indirimi yapılmasını, faiz talebinin reddini ve her halde yasal faiz uygulanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... Cumhuriyet Başsavcılığına ait 2018/... sayılı soruşturma dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... Eğitim ve Araştırma Hastanesine yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ...na yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... ne yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Dava ; 27/11/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ğ 115. maddeleri gereğince yabancılık teminatı kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle bu noktalarda incelenmiştir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 88. maddesinde, uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler, karşılıklılık şartından muaf tutulmuştur. Aynı Kanun'un 61, 62 ve 63. maddelerindeki hükümler dikkate alındığında, uluslararası koruma çeşitlerinin "mülteci", "şartlı mülteci" ve "ikincil koruma" statüleri olarak tanımlandığı görülmektedir.

Davacının Suriye uyruklu yabancı şahıs olduğu dikkate alınarak ilgili yazışmalar yapılmış ve davacının teminattan muaf olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yabancılık teminatının yatırılması için davacıya 27/09/2024 tarihli ara karar ile kesin süre verildiği, davacının ara karardan rücu edilmesini talep ettiği ancak mahkememizce 10/10/2024 tarihli ara karar ile bu talebin reddedildiği ve davacının ilgili teminatı yatırmadığı görülmüştür. Gerek 6458 sayılı Kanun'da gerekse Geçici Koruma Yönetmeliği'nde, geçici koruma sağlananların teminat gösterme yükümlülüğünden ya da karşılıklılık şartından muaf olduklarına dair bir düzenleme yoktur.

Mahkememizce İl Göç İdaresi Başkanlığına müzekkere yazılmış ve davacının geçici koruma statüsünde olduğu şeklinde cevap verilmiş dolayısıyla davacının "mülteci" statüsünde olmadığı anlaşılmıştır. Yani davacının "şartlı mülteci" veya "ikinci koruma" statüsünde olmadığı, 6458 sayılı Kanun'un 88. maddesinin uygulanmasının da mümkün olmadığı ve davacının teminattan muaf olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle geçici koruma sağlananlar, teminat gösterme yükümlülüğünden ve karşılıklılık şartından muaf olmadığından davacı tarafından açılan davanın HMK 84, 85, 87 maddeleri ve HMK 114/1-ğ uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. ( Emsal İlam: İstanbul BAM 22. Hukuk Dairesi'nin 2022/2188 Esas, 2023/2422 Karar, Kayseri BAM 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/1305 Esas, 2024/1062 Karar nolu ilamı) H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;

1.Davacı tarafından açılan davanın HMK 84, 85, 87 maddeleri ve HMK 114/1-ğ uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,

2.Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafça yatırılan peşin harç 35,90 TL tamamlama harcı 255,11 TL olmak üzere toplam 291,01 TL harcın mahsubu ile arda kalan 136,59 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3.Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

4.Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

5.Davacı tarafça ve davalı tarafça kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

6.Davalı kendini vekille temsil etmiş olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereği hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7.Yargılama giderlerinden sayılan 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, verilen karara ilişkin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/11/2024 Katip ...