6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın ... İnşaat açısından kabulüne, diğer davalı ... açısından reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacının menfi tespit isteminin davalı ... yönünden reddine, davacının menfi tespit isteminin davalı ... İnşaat Taahhüt Emlak Nakliye Otomotiv Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...

11.İcra Müdürlüğü'nün 2019/14680 Esas sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan 105.000,00 TL bedelli bononun kat karşılığı inşaat sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin sözleşme ile aynı tarihte düzenlenen protokolden anlaşıldığını ancak bu bononun davalı yüklenici tarafından taraflar arasındaki protokole aykırı olarak davalı ...'ye temlik edildiğini, davalı müteahhit tarafından arsa sahiplerinden alınan tüm senetlerin aynı kişiye ciro edildiğini, davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, devirlerin kötü niyetli olarak yapıldığını ileri sürerek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli hâmil olduğunu, davalı müteahhitle davacı arasındaki sözleşmelerde taraf olmadığını, davalı yükleniciden başka bir taşınmazı satın aldığını ancak davalı tarafından tapu devri yapılmadığı için davaya konu senedin ödediği satış bedeli karşılığı olarak diğer senetlerle birlikte kendisine temlik edildiğini ve senet üzerinde teminat senedi olduğuna dair bir ibare de bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... İnşaat Taahhüt Emlak Nakliye Otomotiv Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kat karşılığı inşaat sözleşmesinin kendilerine vekaleten vekil vasıtasıyla düzenlendiğini, ancak vekile verilen vekaletnamede kambiyo senedi düzenlenmesi konusunda verilmiş bir yetki bulunmadığını, bu senetlerin davacıya ve diğer bir kısım arsa sahiplerine borç verilen para karşılığı alındığını ve müvekkili şirketin taşınmaz satışı nedeniyle diğer davalı ...'e borçlu olması sebebiyle davaya konu senedin davalı ...'ye ciro edildiğini, davacının iddia ettiği gibi teminat senedi vasfı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ... İnşaat Ltd. Şti. arasında ...

3.Noterliğinin 10.05.2017 tarih ve 8290 yevmiye no.lu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalandığı, dava konusu arsanın tüm maliklerine tam daire düşmemesi sebebiyle arsa sahipleri tarafından teminat amaçlı olarak değişik miktarlarda bonoların tanzim edilerek davalı şirkete verildiği, 10.05.2017 tarihli tutanakta dava konusu 105.000,00 TL bedelli senedin açıkça teminat senedi olduğu yazılmakla birlikte davalı tarafından bu anlaşmaya aykırı olarak senedin ...'ye ciro edildiği, ... tarafından bu bononun ...

11.İcra Müdürlüğü'nün 2019/14680 E. sayılı dosyasında takibe konu edildiği, davalı şirket açısından bononun teminat senedi olması sebebiyle inşaatın da tamamlanmadığı nazara alındığında davacının borçlu olmadığı, davalı ... açısından ise Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda davacı tarafından teklif edilen yeminin davalı tarafından 07.06.2022 tarihli celsede eda edildiği, bu doğrultuda davacı tarafından senedin kötü niyetli olarak iktisap edildiği iddiasının ispat edilmediği gerekçesiyle davalı ... açısından davanın reddine ...

11.İcra Müdürlüğü'nün 2019/14680 E. Sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan 105.000,00 TL bedelli bono sebebiyle davacının davalı ... İnşaat'a borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;davalının dosya kapsamında davalı şirketten ev aldığını belirttiğini, yemin beyanında ise ev ve araba sattığını ancak parasını alamadığını söylediğini, davalının yalan yemin ettiğinin açık olduğunu ve bu hususun dosya kapsamı ile de sabit olduğunu, yerel mahkemece yalan yere yemin etme suçundan suç duyurusunda bulunularak davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın ... yönünden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tanık ...'in çok sayıda kişiden bono alındığını ve bütün paydaşların senetlerinin davalı ...'ye ciro edildiğini beyan ettiğini, hal böyle iken iddia edilen borç için çok sayıda bono ciro edilmiş olup ...'nin bonoların teminat olduğunu bilmemesinin mümkün olmadığını, mahkemece ciro edilen bonolarla borç miktarının örtüşüp örtüşmediğinin araştırılmadığını, bundan bahisle davalı ...'nin her orta zekalı, makul insanın fikir yürüterek durumu kavrayabileceği hadiseden bihaber olduğunun kabulünün gerçeklikten uzak olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın davalı ... yönünden kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 105.000,00 TL bedelli bononun arsa sahibi davacı tarafından diğer davalı yüklenici şirkete aralarındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca ileride doğacak ödeme borcuna istinaden teminat olarak verildiği, ancak ödeme koşullarının henüz gerçekleşmediği, bu sebeple bu senedin davalı ... İnşaat Taahhüt Emlak Nakliye Otomotiv Gııda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi açısından bedelsiz olduğunun kabulü ile bu davalı şirkete karşı açılan menfi tespit davasının kabulüne, diğer davalı ...'nin ise takibe konu edilen senedi davalı şirketten olan alacağına karşılık ciro yoluyla temlik aldığı ve bedelsiz olduğunu bilmediği, bu senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ederek kötü niyetle senedi temlik aldığına dair iddianın davacı tarafça kanıtlanamadığının kabulü ile bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasında dosya kapsamına ve yasal düzenlemelere aykırı bir durum görülmediği gibi davalı ...'nin mahkemede yemini eda ederken davalı olarak yemini eda ettiği, tanık olarak yemin etmediği, bu sebeple yalan yere yemin etme suçunun unsurlarının bu sebeple davalı yönünden oluşamayacağından davacı vekilinin, davalı ...'nin eda ettiği yemin konusunda Cumhuriyet Başsavcılığı'na yaptıkları suç duyurusu sonucu derdest olan soruşturma dosyasının sonucunun beklenmesi konusundaki isteminin yerinde görülmediği, ancak, ... 11. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14680 E. sayılı takip dosyasında alacaklının ... olduğu, borçluların ise davacı arsa sahibi ... ile davalı ... İnşaat Taahhüt Emlak Nakliye Otomotiv Gııda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğunun anlaşıldığı yani davalı şirketin takip dosyasında alacaklı konumunda olmayıp borçlu konumunda olması sebebiyle mahkemece davanın davalı şirket yönünden reddine karar verilirken, davacının, 10.05.2017 tanzim tarihli, 105.000,00 TL bedelli dava konusu bonodan dolayı davalı ... İnşaat Ltd. Şti'ye borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken ... 11. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14680 E. Sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan bono sebebiyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verildiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davacının menfi tespit davasının, davalı ... yönünden ispatlanamaması sebebiyle reddine, davalı ... İnşaat Ltd. Şti. yönünden ise kabulüne, 10.05.2017 tanzim, 23.09.2017 vade tarihli 105.000,00 TL bedelli keşidecisi ... lehtarı ... İnş. Taah. Ltd. Şti. Olan bonodan dolayı davacı ...'in, davalı ... İnşaat Taahhüt Emlak Nakliye Otomotiv Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın savalı ... yönünden kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, arsa sahiplerinden olan davacı ile davalı yüklenici şirket arasında düzenlenen ...

3.Noterliğinin 10.05.2017 tarihli, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici şirkete teminat senedi olarak verilen ve hakkında ciro yasağı bulunan 105.000,00 TL bedelli bononun ciro yasağına aykırı olarak diğer davalıya ciro edildiği ve bu davalı tarafından da bedelsiz olduğu bilindiği halde davacının zararına hareket edilerek ciro yoluyla temlik alınmak suretiyle takibe konu edildiği iddiasıyla takibe konu edilen bu senetten dolayı davacının davalılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def’ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def’ileri ileri sürebilir. (2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def’ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir.

Somut olayda davacı ile davalı şirket arasında ... 3. Noterliğinin 10.05.2017 tarih ve 8290 yevmiye nolu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalandığı, dava konusu arsanın tüm maliklerine tam daire düşmemesi sebebiyle arsa sahipleri tarafından teminat amaçlı olarak değişik miktarlarda bonoların tanzim edilerek davalı şirkete verildiği, 10.05.2017 tarihli tutanakta dava konusu 105.000,00 TL bedelli senedin açıkça teminat senedi olduğu yazmakla birlikte davalı tarafından bu anlaşmaya aykırı olarak senedin ...'ye ciro edildiği, davalı ... tarafından bu bononun ... 11. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14680 es sayılı dosyasında takibe konu edildiği, davalı şirket açısından bononun teminat senedi olması sebebiyle inşaatın da tamamlanmadığı nazara alındığında davacının borçlu olmadığı, davalı ... açısından ise her ne kadar bu davalı tarafından iyi niyetli hamil olduğundan bahisle itirazda bulunulmuşsa da, davalının cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu gayrimenkul satış mukavelesi ve bir takım tediye makbuzlarının taraflar arasında her zaman düzenlenmesi mümkün olan belgelerden olduğu, dosya kapsamında davalı ...'in davalı şirketten ev aldığını belirttiğini, yemin beyanında ise ev ve araba sattığını ancak parasını alamadığını söylediğini, yine dosya kapsamında arsa sahiplerinden alınan birden fazla bononun aynı şirket tarafından davalıya temlik edildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, davalının TTK 825/2 maddesinde belirtildiği şekilde bilerek borçlunun zararına hareket ettiği kabul edilerek, davalı ... yönünden de davanın kabulü gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.