17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kaptanın Yetki Ve Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin uluslararası deniz ve karayolu ile taşımacılık yapan alanında saygın ve köklü bir şirket olduğunu, müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden açık hesaptan doğan alacağa dayalı olarak icra takibi başlattığını, tebliğ edilen ödeme emrine davalı tarafın 10.07.2019 tarihinde itiraz edildiğini ve takip dosyasının davalının itirazı ile durduğunu, arabuluculuk müessesesi nedeniyle öncelikle ... Arabuluculuk Bürosu 2019/... arabuluculuk numaralı başvurunun yapıldığını, ancak davalı borçlu tarafın 22.10.2019 tarihinde gerçekleşen arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmadığını, bu sebeple huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığını, Müvekkili şirket ile davalı arasındaki ticari ilişkinin deniz taşımacılığı hizmetinden olduğunu, müvekkili şirketin ticari ilişki nedeni ile doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalının aldığı hizmet karşılığının bedellerini ödemediğini, müvekkili şirket nezdinde cari hesap kaydında davalı aleyhine borç bakiyesi oluştuğunu, ilgili defter ve belge incelemesinde davalının müvekkili şirkete borçlu olduğunun ortaya çıkacağını, müvekkili şirketin davalı borçludan 15.329,00USD alacaklı olduğunu, müvekkili şirketin alacağı için davalı taraf ile sözlü ve yazılı olarak iletişime geçerek alacağını talep ettiğini, müvekkili şirketin davalı şirkete verdiği kara nakliye bedellerini ve masraflarına dayalı alacak tutarlarını HMK ve TTK'da yer alan düzenlemelere ve usulüne uygun tutmuş olduğu ticari defter ve kayıtlarına işlediğini, bu nedenle davalı tarafından yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmilini taleple ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılmıştır.

Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; davacının borçlu olduğunu iddia ettiği 90.298,54 TL'lik tutar için başlatılan takibe yasal süresinde itiraz ettiğini, davacı tarafça verilen dava dilekçesinde borcun kaynağına ilişkin birbirinden bağımsız hizmetlerin gösterildiğini, davacının dilekçesinde ilk olarak "deniz taşımacılığı hizmeti verilmiştir" dendiğini ancak dilekçenin devamında "kara nakliye hizmeti bedelleri ve Masraflarına" şeklinde beyan edildiğini, davacı yanın kaynağını dahi henüz bilmediği soyut bir borç iddiasından dolayı yapmış olduğu İcra takibinin kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketin aradaki ticari ilişkiden kaynaklı tüm hizmet bedellerinin davacı tarafa ödendiğini, davacının ödenmediğini iddia ettiği miktarın arada herhangi bir hizmet ilişkisine dayanmayan tamamen davacı tarafça soyut iddialar ile ortaya konulmuş bir bedel olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, bu sebeple iddia ettiği cari hesap alacağını ispatlaması gerektiğini, Bu nedenlerle davanın reddini, davacı aleyhine dava konusu alacağın 620'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/11/2021 tarih, 2020/... esas ve 2021/ ... sayılı görevsizlik kararı ile, davacı vekilinin talebi üzerine mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/11/2020 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Taraflar arasındaki ihtilaf konusunun, davacının davalı ile arasındaki ticari ilişkisi dolayısıyla, davacı tarafından 2018 yılında düzenlenen faturalardan kaynaklı 15.329,00 USD TL'nin davalıdan tahsil edilmesi talebinden ibaret olduğu, davacının sunmuş olduğu 2018 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliği bulunduğu, davalı tarafın 2018 yılı resmi defterlerinin savcılıkta olması sebebi ile herhangi bir inceleme yapılamadığı, taraflar arasında bir satış sözleşmesinin olmadığı, dolayısıyla kurulan ticari ilişkinin bir cari hesap ilişkisi olduğu, davacının 2018 yılı ticari defterleri ve hesap ekstreleri üzerinde yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde davalıdan 15.329,00 USD cari hesap alacağının görüldüğü, taraflar arasında TTK m.89 ve devamı hükümlerine uygun cari hesap sözleşmesi ve cari hesap ticari ilişkisi bulunmadığı için, davacının alacak mesnedini ayrı ayrı ortaya koyması gerektiği, girişilen takibin konusu alacak mesnedinin "açık hesap kaynaklı alacak" şeklinde açıklandığı, itirazın iptali davasına özgü talepler bakımından davacının alacak iddiasının fatura bazında gerekçelendirmesi gerektiğinin mahkemenin takdiri olacağı, dosya içeriği incelendiğinde, davacının 2018 yılı açılış bakiyesi ve 20.11.2018 tarihli fatura konusu alacakların sebebini ortaya koyamadığı, yapılan hesaplamada davacının 12.899 USD bakiye alacaklı olduğunun dayanak faturalar ve yaptığı tahsilata göre tespit edildiği, talep edilen icra inkar tazminatı ve sair itirazın iptali davası kaynaklı taleplerin mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin 17/05/2022 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; ... nolu ara konşimento'nun davacı vekili tarafından dosyaya sunulmasının gerekli olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, dava dosyasına konteyner hareketlerini gösteren belgelerin sunulmadığı ancak fiili taşıyan Maersk firmasının faturasında konteynerlerin demuraj bitim tarihlerinin belli edildiği, yapılan denetleme sonucu demuraj tarifesinin sektördeki tarifeler ile uyumlu ve kadri maruf olduğu, davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi tarihinde davalıdan, 15.329 USD alacaklı durumda olduğu, 15.329 USD alacağa, takip tarihinden tahsil tarihine kadar yıllık %7 ve değişen oranlarda faizi hesaplanabileceği belirtilmiştir.

Mahkememizin 05/03/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişiden aldırılan ek raporda özetle; ... ile ... nolu konteynerlerin demurajı toplamda 11.979,00USD olarak hesap edildiği, kök raporda da belirtildiği üzere davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi tarihinde davalıdan, 15.329 USD alacaklı durumda olduğu, 15.329 USD alacağa, takip tarihinden tahsil tarihine kadar yıllık %7 ve değişen oranlarda faizi hesaplanabileceği belirtilmiştir.

Dava; taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklı navlun ve demuraj açıklamalı fatura alacağının tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından 15.329,00 USD alacağın tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davacı vekili beyan dilekçelerinde özetle; davalı şirkete ait emtiaların deniz yoluyla taşındığını, davalı adına tanzim edilen 31/12/2018 tarih 11.979,00 USD tutarlı ve 11/12/2018 tarih 4.210,00 USD tutarlı fatura bedellerinin ödenmediğini ileri sürmektedir.

Davalı taraf süresi içinde sunulan cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunmuş olmakla öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir.

TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Taşımaya konu konteynerların geç teslimi nedeniyle meydana gelen demuraj bedelinin davalıya rücu edilmesi bakımından, alacak davacının fiili taşıyana ödeme yaptığı tarih itibariyle muaccel hale gelmekle birlikte, dava konusu demuraj faturasının 13/12/2018 tarihli, navlun faturasının 11/12/2018 tarihli olduğu, icra takibinin 15/05/2019 tarihinde bir yıllık sürede başlatıldığı anlaşıldığından davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.

Davalı adına tanzim edilen 4.210 USD tutarlı ... numaralı navlun faturası ... ve ... numaralı konteynerlerin taşınması ile ilgili olup fatura açıklamasında belirtilen ... nolu ...... konşimentoda davalı yükün alıcısı davacı taşıyan olarak kayıtlıdır. Bu konşimentoda navlunun varışta ödeneceği de kayıt edilmiştir. Bu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen ... nolu ana konişmentoda davacı alıcı olarak kayıtlıdır. Buna göre davacının akdi taşıyan sıfatı ile davalıya ait ... ile ... numaralı konteynerlerin Çin'den Ambarlı limanına taşınması hizmeti verdiği ve davacı tarafından davalı adına 4.210 USD tutarlı navlun faturası tanzim edildiği ve bakiye navlun tutarını talep edebileceği değerlendirilmiştir.

Davaya konu edilen 11.979,00 USD demuraj bedelinin ... nolu ana konşimento tahtında yapılan taşımaya ilişkin olduğu, konteynerın geç teslimi nedeniyle oluşan demuraj ücretinin fiili taşıyan Maersk tarafından davacı ... adına tanzim edilen faturanın yansıtılması niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup, TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır.

TTK'nın 1203.maddesine göre de taşıma senedi uyarınca gönderilen tarafından eşyanın teslimi istendiğinde, bu istemin dayanağı olan sözleşmenin veya konişmentonun hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar ile kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da ödeyip, üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmesi gerekmektedir. Somut olayda davalı tarafın hem taşıtan hem de gönderilen konumunda olduğu, davalının yükü teslim aldığı anlaşıldığından demuraj bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Dosya kapsamından ... numaralı konişmento tahtında taşınan 2 adet 40 'lık konteynerden ... 4 numaralı konteyner 27.08.2018 tarihinde yükleme limanında gemiye yüklendiği ve 18.09.2018 tarihinde tahliye limanında gemiden tahliye edildiği, 11.12.2018 tarihinde alıcısı tarafından fiilen teslim alınarak limandan çıkış yaptığı ve konteynerın boş olarak 12.12.2018 tarihinde limana teslim edildiği, ... numaralı konteynerın 27.08.2018 tarihinde yükleme limanında gemiye yüklendiği, ve 17.09.2018 tarihinde tahliye limanında gemiden tahliye edildiği, 11.12.2018 tarihinde alıcısı tarafından fiilen teslim alınarak limandan çıkış yaptığı ve konteynerın boş olarak 12.12.2018 tarihinde limana teslim edildiği, fiili taşıyan tarafından demuraj tarifesinin bildirilmiş olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporunda belirtilen tarihler ve fiili taşıyan tarifesine göre ... ile ... nolu konteynerler için toplamda 11.979,00 USD hesap edilmiştir.

Bu açıklamalara göre 4.210,00 USD tutarlı navlun faturası bakımından davacının akdi taşıyan konumunda olduğu ve davalı taşıtandan bakiye navlun bedelini talep edebileceği, 11.979,00 USD demuraj bedeli yönünden ise konteynerların geç teslim edilmesi nedeniyle meydana gelen demuraj ücretinden davalının sorumlu olduğu, davacının fiili taşıyan tarife ve faturasına göre hesaplanıp fiili taşıyana ödediği tespit edilen 11.979,00 USD yi talep edilebileceği anlaşıldığından faturalardan bakiye 15.329,00 USD yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.