3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı firmayı oluşturan, ... Kap. Taş. Tem. Gıda. Ve Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - ... Ham. Hiz. İş. Ortaklığı ünvanlı adi ortaklık, ... tarafınca, .... fabrikalarında üretilen %20 toleranslı 625.00 ton ürünün torbalanması etiketlenmesi, stoğa taşınması, istiflenmesi satış durumuna göre jütlenmesi paletlenmesi paketlenmesi, çemberlenmesi ve sevk araçlarına yüklenmesi konulu, iki yılda bir düzenlenen ihaleye katıldığını, 31/12/2012 - 31/12/2014 tarihleri arasında yapılacak işler için ihaleyi kazandığını, ihaleyi kazandıktan sonra daha önceki dönemlerde bu kurumdan ihale alan taşeron firmalarda çalışan, tecrübeli işçilerin büyük bir kısmını kendi sigorta sicili üzerine geçirdiğini ve adi ortaklık bünyesinde çalıştırdığını, ihale konusu işte çalışan işçilerden ...'ün, ....

E. Sayılı dosyasıyla davacı firmanın ortaklarından biri olan ...

Kap. Taş. Tem. Gıda ve Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye ve asıl işveren ...'ne karşı, İşçi-İşveren ilişkisinden kaynaklanan tazminat ve alacak davası açtığını, işçilerden ...'nin ....

E. Sayılı dosyasıyla asıl işveren ...'ne karşı, İşçi-İşveren ilişkisinden kaynaklanan tazminat ve alacak davası açtığını, davanın işçinin lehinde sonuçlandığını, kararın kesinleştiğini, davalı ana iş veren ile davacı firma arasında akdedilen sözleşmenin 23.1.a maddesi uyarınca, davalı ana işveren tarafından, işçilere sözleşmelerinin tasfiyesi nedeniyle yapılacak ödemeler için davacı firmanın hak edişlerinden %10'luk kesinti yapıldığını, yapılan bu kesintiler kesin kabul yapıldıktan sonra davacıya geri ödeneceğini, iş bu karar doğrultusunda davalı ana iş veren ..., ilgili mahkemece işçi lehine hükmedilen kıdem tazminatını, ihbar tazminatını, yıllık izin ücret alacağını, yargılama giderlerini, icra masraflarını, vekalet ücretlerini ve bunlara işleyen faizlerin toplamı olan 24.492,77 TL'yi anılan madde kapsamında firmanın hak edişlerinden yapılan yüzde %10'luk blokeden tahsil edip işçiye ödediğini (.... E.) işbu kesintiye ilişkin davalı ... bu kesintiyi firmanın hak edişlerinden kesilen %10 blokeden yaptığını, davacı tarafından ... şirketine açılan ve kazanılan .... E. sayılı dosyasındaki bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde açıkça belirttiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin aynı maddesine göre firmanın, işçiyi çalıştırdığı dönem kadar işçi alacaklarından sorumlu olduğunu, bu sebeple davalı ... İşletmeleri'nin, işçinin yalnızca firmada çalıştığı dönemi göz önüne alarak firmanın hak edişlerine uygulanan %10'luk blokeden kesinti yapıp işçiye ödemesi gerekirken, işçinin firmada çalışmadığı dönemleri de hesaba katarak aleyhine sonuçlanan davada hükmedilen bedellerin tamamını davacı hak edişlerine uygulanan blokeden kesmesinin taraflar arasında uygulanan sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, dava dışı işçinin firmada bir gün bile çalışmadığını, firmanın ... kayıtları incelendiğinde, işçi ...'nin 05/01/2013 - 05/01/2013 tarihleri arasında sadece girişi ve çıkışının yapıldığını, işçinin hizmet süresinin tespiti için ...'ya müzekkere yazılmasını talep ettiğini, iş bu davaya emsal olması bakımından tarafları ve konusu aynı olan .... Sayılı davanın lehine sonuçlandığını ve kesinleştiğini, davalı tarafın ihalesinin daha önceki dönemlerde hangi firmalarda, hangi tarihler arasında çalıştığının tespitini, tespitten sonra davacının hak edişlerinden kesilen teminat olarak uygulanan %10'luk kesintilerin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak tahsilini, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00TL'sinin tahsilat ödeme tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek yıllık banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH: Davacı vekilinin 29/01/2024 tarihli dilekçesinde: Dava dilekçesinde talep ettikleri miktarların birleştirilmesi sonucu; 19.182,70 TL’nin,12.3.2018 ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek yıllık banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılar, 31.12.2012-31.12.2014 tarihleri arasında,.... fabrikalarında üretilen 9620 toleranslı 625.000 ton ürünün torbalanması, etiketlenmesi, stoğa taşınması, istiflenmesi satış durumuna göre jütlenmesi, paletlenmesi, şhrinklenmesi, çemberlenmesi ve sevk araçlarına yüklenmesi konulu" işe ilişkin çalışan ...'nin işçilik alacaklarının tamamının firma hakedişlerinden kesildiğinden bahisle, kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olduğunu ve bu nedenle şimdilik 18.777,50-TL'nin faiziyle birlikte tarafına iadesini talep ettiğini, davacıların iddiaları somut olayın özellikleri ile bağdaşmamakta olup davanın reddi gerektiğini, vekil eden Genel Müdürlük ile davacı firma arasında 31.12.2012-31.12.2014 tarihleri arasında .... fabrikalarında üretilen 9620 toleranslı 625.000 ton İstiflenmesi ünün torbalanması, etiketlenmesi, stoğa taşınması, satış durumuna göre jütlenmesi, paletlenmesi, şhrinklenmesi, çemberlenmesi ve sevk araçlarına yüklenmesi, konulu hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, dava dışı işçi olan ...'nin 28/02/2007 - 05/01/2013 tarihleri arasında davaya konu ihale işinde çalıştığını, ... tarafından teşekkülü aleyhine bir takım işçilik alacaklarının tahsili amacıyla .... Mahkemesi'ne açılan .... Esas sayılı dosyanın ilk derece yargılamasında kabulüne karar verildiğini, ilgili kararın istinaf edilip ..... Sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine verildiğini, yüklenici firma teşekkülü tarafından ödenmek zorunda kalınan işçilik alacakları için kendi dönemi ile sorumlu olmadığını bilakis tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu kabul ettiğini, sözleşme maddeleri ve TBK maddeleri uyarınca,.... E. sayılı kararı sonucunda .... E. sayılı dosyasına ödemek zorunda kalınan 24.482,77 TL'nin yüklenici ile imzalanan sözleşmenin maddeleri gereğince yükleniciye rücu edildiğini, tarafları ve konusu aynı olan ....

E. Sayılı dosyası işe davalı aleyhine açılan davada mahkeme ....

sayılı kararı ile davanın reddine karar verdiğini, aynı olaya ilişkin .... E. sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda ve Mahkemenin .... . sayılı kararında da iddialarının haklılığının ayrıntılı bir şekilde ortaya konulduğunu, davacıların emsal gösterdiği ..... sayılı kararı "100,00" TL üzerinden açıldığını ve ıslah edilmediğini, ve davanın 100,00 TL üzerinden kabulüne karar verildiğini, du durumda karar miktar itibariyle kesin olmasına karşın davalı tarafça istinaf edildiğini ancak istinaf incelemesi sonucunda esasa girilmeden miktar nedeniyle ..... reddedildiğini, davanın kabulüne karar verilip de istinafta esas incelemesi yapılan kararların bozulduğunun açık olduğunu, bu nedenle davacının emsal olarak belirttiği kararların somut olayla bir ilgisinin kurulamayacağının belirtildiğini, davacıların basiretli tacir olarak imzaladıkları sözleşmeye uygun davranmakla yükümlü olduklarını, sözleşmenin ilgili maddelerinin hukuka ve kanuna açık aykırılık içermemekte olduğunu, yapılan kesintinin hukuka uygun olduğunu ve davanın reddinin gerektiğini, davacıların faiz talebinin de hukuka aykırı olduğunu, davanın reddini, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davadaki uyuşmazlığın; dava dışı işçi ...’ün kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve bunlara işleyen faizlerin toplamı olan 24.492,77 TL'nin firma hakkedişlerinden kesilen %10'luk blokeden kesinti yapılıp işçiye .... Esas sayılı takipte ödendiği, ve sözkonusu ödemeden davalıdan sorumlu olduğu ileri sürülerek 19.182,70 TL ek alacak davası olduğu, hizmet alım sözleşmesine göre %10 luk kesintinin ne zaman başlamasının gerektiği, fazla kesinti olup olmadığına ilişkin olduğu, icra dairesinde davacılar tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa bu ödemeden kimin sorumlu olduğu ve miktarının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmıştır. Tarafların sundukları ihale dökümanları sözleşme idari şartname, teknik şartname, hizmet işleri genel şartnamesi, Hizmet Alım Sözleşmesi, dava dışı işçiye ait iş mahkemesi dosyası celp edilmiştir. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi kurulundan alınan 27/11/2022 tarihli raporda: Davacı ... İnş. Ltd. Şti.-... İş Ortaklığı tarafından, davalı ... aleyhine açılan iade talepli alacak davasında; Davacı iş ortaklığı ile davalı kurum arasında, 03.12.2012 tarihinde Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, işin süresinin 24 ay, işe başlama tarihinin 01.01.2013, bitim tarihinin 31.12.2014 olarak belirlendiğini, sözleşme bedelinin KDV ayrık 5.290.500,00TL, Kesin teminat tutarının, sözleşme bedelinin % 6’sı olan 317.430,00 TL, yüklenicinin unvanının; “... İnş. Ltd. Şti. & ... Ham. Hizm. İş Ortaklığı” olduğunu, dava ışı işçi ... tarafından, ..... Mahkemesinde açtığı işçilik kaynaklı alacak davası sonucunda, mahkemenin, 14.03.2017 tarih, .... sayılı kararıyla 8.135,39TL kıdem, 2.202,60 TL ihbar tazminatı ve 1.946,20TL izin ücretine hükmedildiğini, ... tarafından, İş Mahkemesi kararı icraya konularak, 28.02.2018 tarihinde, .... sayılı dosyasıyla, her alacağın aslı, işleyen faizi ve yargılama giderleriyle birlikte toplam 21.484,04TL üzerinde, davalı ... aleyhine ilamlı icra takibi açıldığını, icraya konulan ilam sonucu, takipte kesinleşen tutarın yanısıra, işleyen faiz, harç ve vekalet ücreti ile birlikte toplam 24.492,77TL’nin, 12.03.2018 tarih ... nolu reddiyatla, alacaklı Vekili Av. .... ’ya ödendiğini, öte yandan; sağlıklı ve denetime elverişli bir rapor düzenlenebilmesi için;

Davacı tarafından , raporumuzun c/10 maddesinde de açıklandığı gibi dosyaya konuyla ilgili bir belge ibraz edilmediğini, böyle bir belge olmadan, davacının talebi doğrultusunda bir hesaplama yapılabilmesi için, davalı kurum tarafından hakedişten yapılan kesintinin tarih ve tutarını gösteren bir belgenin dosyaya kazandırılması gerektiği bildirilmiştir.

Bilirkişi kurulundan alınan 20/07/2023 tarihli ek raporda: Davacılar ... ve ... İnş . Ltd. Şti. iş ortaklığınca, davalı ... aleyhine açılan geri alım nitelikli alacak davasında; Davacı iş ortaklığı ile davalı kurum arasında, 03.12.2012 tarihinde Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, işin süresinin 24 ay, işe başlama tarihinin 01.01.2013, bitim tarihinin 31.12.2014 olarak belirlendiğini, dava ışı işçi ... tarafından, .... Mahkemesinde açtığı işçilik kaynaklı alacak davası sonucunda, mahkemenin, 14.03.2017 tarih, .... sayılı kararıyla 8.135,39TL kıdem, 2.202,60 TL ihbar tazminatı ve 1.946,20 TL izin ücretine hükmedildiğini, ... tarafından, İş Mahkemesi kararı icraya konularak, 28.02.2018 tarihinde, .... sayılı dosyasıyla, her alacağın aslı, işleyen faizi ve yargılama giderleriyle birlikte toplam 21.484,04 TL üzerinden, davalı ... aleyhine ilamlı icra takibi açıldığını, dava konusu alacağın dayanağını oluşturan, ... Mahkemesindeki yargılama aşamasında düzenlettirilen 13.07.2016 tarihli, bilirkişi raporunda, dava işçinin, ... kayıtlarına göre, 28.02.2007 tarihinden 05.01.2013 tarihine kadar çeşitli ait işverenlerde 5 yıl 10 ay 7 gün (2107 güne denk gelmektedir) çalıştığının belirlendiğini, yine, davacı vekilinin, 08.02.2023 tarihli dilekçesi ekinde .... Mahkemesi kanalıyla gönderilen belgeler arasında yer alan davalı Kurum’un kendi Hukuk Birimine yönelik 29.02.2016 tarihli yazısı altında yer alan bilgilere göre, dava dışı işçi ... nin ;28.02.2007 – 31.12.2008 tarihleri arasında ... Tem. Ltd.Şti. De, 01.01.2009 – 31.12.2009 tarihleri arasında ... Tem. Ltd.Şti. De, 07.01.2010 – 31.12.2012 tarihleri arasında ... & ... İş ortaklığında, 05.01.2013 – 05.01.2013 tarihinde (aynı gün giriş/çıkışlı olarak) davacı yüklenici ... & ... İş Ortaklığında çalıştığının açıklandığını, 24.492,77 TL’nin işletmelerince ödenecek, firma borcuna kaydedildiğini, bu tutarın, firmanın, Kurumları hesabında bulunan nakit teminatından karşılanmasının istendiğini, davacı alt yüklenicinin , toplam sorumluluk tutarının , 5.310,07 TL, davacı alt yüklenicinin, davalı Kurumdan talep edebileceği tutarın, 19.182, 70 TL (24.492,77-5.310,07 ) olduğunu, davacı alt yüklenicinin ; davalı Kurumun bir kamu kurumu olması nedeniyle 19.182,70 TL'lik alacağına, kesintinin yapıldığı anlaşılan 12.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek %9 oranındaki yasal faizi de talep edebileceği bildirilmiştir. Dava; taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin ifası sırasında çalışan işçiye davacının hak edişinden yapılan kesinti ile ödenen bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı ile idare arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davacı şirketin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdığı, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacının teminat kesintisinden tahsil edilerek icra dosyasına ödeme yapıldığı, eldeki dava ile davacının işçiyi çalıştırdığı dönemle sorumlu olduğunu ve fazla ödemenin davalıdan tahsilini talep ettiği görülmüştür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. maddesi uyarınca müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, bunun aksinin kararlaştırılabileceği, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 23. maddesi ve İdari Şartnamenin 30. maddesine göre; yüklenicinin, işin bitiminde, çalıştırdığı tüm işçilerin iş sözleşmelerini tasfiye ederek işçilerin bu sözleşme kapsamında yüklenicide çalıştıkları döneme ilişkin hak etmiş olduğu ihbar, kıdem, yıllık ücretli izin, fazla çalışma ve diğer her her türlü alacaklarını ödeyeceği ve yüklenicinin hakedişlerinden %10 oranında kesinti yapılacağının kararlaştırıldığı, iç ilişkide, ihale sözleşmesi kapsamında çalıştırılan işçilerin iş mevzuatından doğan alacaklarından sorumluluğun tamamen davacıya ait olduğu, ancak uyuşmazlık iç ilişkideki rücu ile ilgili olduğundan ve taraflar arasındaki sözleşme sadece davacının dönemi ile ilgili bulunduğundan diğer işverenlerin dönemi ile davacının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir (.... sayılı ilamı). Bu nedenle davalının hakedişlere ihtirazi kayıt konulmadığına ilişkin savunmasına da itibar edilmemiştir.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır (... sayılı ilamı).

Tüm dosya kapsamı ile hükme esas alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında, davalının da kabulünde olduğu üzere dava dışı işçiye icra dosyası kapsamında yapılan 24.492,77 TL'nin davacıya ait hakedişten kesilen teminattan ödendiği, takibin dayanağı ilamın kıdem tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin ücreti ve ferilerinden ibaret olduğu, kıdem tazminatından davacının işçiyi çalıştırdığı dönemle sorumlu olacağı, yıllık izin ücretinden son işveren olması nedeni ile yine davacının sorumlu olduğu, ancak ilama konu ücret alacağının dava dışı işçinin davacı bünyesinde çalıştığı döneme ilişkin olmaması nedeni ile davacı sorumluluğunda olmadığı değerlendirilmekle, itibar edilen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere yapılan ödemenin 5.310,07 TL'sinden davacıların sorumlu olduğu anlaşılmakla bakiye kısmın davacı hakedişinden yapılan kesintiden ödenmesi mümkün olmadığından davacı talebinin rücu talebinin yerinde olduğu ve davanın kabulü gerektiği, kesinti tarihinden itibaren faizi ile tahsiline, kesinti tarihi ile ıslah tarihi gözetildiğinde zamanaşımı savunmasının yerinde olmadığına karar verilmesi gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KABULÜ ile;

19.182,70TL'nin 12/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Alınması gereken 1.310,37TL harçtan peşin alınan 310,43TL ile ıslah harcı 2.552,00TL harcın mahsubu ile fazla alınan 931,20 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 2.862,43TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 4.466,10TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine, Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne kaşı kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı20/03/2024 Katip ... ¸[e-imzalıdır] Hakim .... ¸[e-imzalıdır]