13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin, taraflar arasında akdedilen 10.06.2022 tarihli Kaba İnşaat Sözleşmesi gereğince ---- İli, ---- İlçesi, ---- adresinde bulunan taşınmazın kaba inşaat işlerinin yapılmasını alt yüklenici olarak üstlendiğini, taraflar arasında akdedilen 10.06.2022 tarihli sözleşmenin "Yapılacak İşin Birim Fiyatları" başlıklı 3.3. Maddesi ile "Betonarme kalıp yapılması (Kalıp, Demir isçiliği ve kalıp/lık malzeme işi için m2 birim fiyatı 230,00 TL ve epoksi (Maksimum 20 cm derinlik çapı 18 mm) adet fiyatı 65.00 TL olmak üzere işin toplam bedeli 1.050.000.00 TL KDV olarak kararlaştırıldığını, yine Sözleşmenin 3.3. Maddesi'nin Not 5 Başlıklı 3.Bendinin ise; "Sözleşmede belirtilmeyen bir iş talebi ile karşılaşıldığında, karşılıklı mutabakata göre birim fiyat oluşturulacaktır." şeklinde olduğunu, davacı müvekkili tarafından sözleşmeye konu işin ifası amacıyla 14.06.2022 tarihi itibariyle yer teslimi gerçekleştirildiğini ve işbaşı yapıldığını, fakat davalı firmanın sorumluluğu dahilinde bulunan hafriyat, kısmi grobeton ve izolasyon işlerinin parça parça yapılmasından doğan gecikmeler ile yine davalı tarafın uhdesinde olan proje değişikliği ve ruhsat alım sürecinde yaşanan aksaklıklar ve davalı tarafça verilen izolasyon müdahale kararı sebebiyle gerçekleştirilen revizyonlardan ötürü defaatle işe ara verildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4.1.maddesinin 2.bendi geri kararlaştırılan azami 90 günlük iş süresinin davalı taraftan kaynaklı gecikmeler sebebiyle dolmuş ve devamında da davalı tarafça iş başı yapılması sürekli olarak ötelendiğini, davalı taraftan kaynaklı olarak yaşanan iş durdurma ve ara verme kararları sebebiyle yaşanan gecikmeler sebebiyle personel ücretlerinde ve malzeme maliyetlerinde gerçekleşen artışların, sözleşme ile mutabık kalınan bedellere riayet etmek adına davalı tarafa yansıtılmadığını ve müvekkili firma tarafından karşılandığını, ancak devam eden süreçte davacı müvekkil tarafından defaten talepte bulunulmasına rağmen davalı taraftan kaynaklı gecikmeler nedeniyle planlanan iş süresinin dolmasına karşın davalı tarafça iş başı yapılmasının sürekli olarak ötelendiğini, ek olarak taraflarca mutabakat sağlandığını, muhasebeleştirilmiş ve kısmi ödemesi yapılmış olan 1 nolu Hakediş Raporuna istinaden müvekkiline ödenmesi gereken bakiye alacağı ödenmediğini ve Sözleşmenin 3.3.Maddesi'nin 3.Bendi ile hüküm altına alınan sözleşme ile kararlaştırılan iş kalemleri dışında ve ek olarak gerçekleştirilen isler acısından mutabakat talebinin karşılıksız bırakıldığını, bu nedenlerle davacı müvekkil tarafından keşide edilen ----.Noterliğinin 08.11.2022 tarih ve ----- yevmiye sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasında akdedilen 10.06.2022 tarihli Sözleşmenin 3.3. Maddesi gereğince; iş bu ihtarnamenin tebliğini müteakip en geç 3 (üç) gün içerisinde sözleşme ile kararlaştırılan is kalemleri dışında ve ek olarak gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak keşideci müvekkili tarafından hesaplanan ve talep olunan toplam 141.800.00 TL vaki hakediş tutarı dikkate alınarak muhatap tarafından nihai mutabakatın sağlanmasını ve vaki hakediş ödeme planlamasının yapılması gerektiği hususu ihtar edildiğini, sözleşme gereğince ek işlere ilişkin nihai mutabakatın sağlanması ve vaki hakedişe ilişkin ödeme planlamasının yapılmasına ilişkin haklı taleplerinin reddedilmiş olması nedeniyle davalı tarafın temerrüdünün hasıl olduğunu, taraflar arasında akdedilen 10.06.2022 tarihli Kaba İnşaat Sözleşmesinin müvekkili tarafından tek taraflı ve haklı nedenle feshedilmiş olmasından ötürü; sözleşme ile birim fiyatı kararlaştırılmış olan betonarme kalıp yapılması ve epoksi işlerine ilişkin imalat miktarı ile müvekkili tarafından ifa edilmiş olmasına karşın sözleşmede birim fiyatı kararlaştırılmamış olan diğer işler açısından imalat miktarı ve müvekkili tarafından talep olunan birim fiyatlar irdelenerek talep edilebilecek birim fiyatların tespit edilerek müvekkilin vaki hakedişinin hesaplanması zorunluluğu hasıl olduğunu beyan ederek, ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulü ile ---- İcra Müdürlüğünün ----- esas dosyası ile başlatılan takibe ilişkin itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu borca itirazı haksız ve talep edilen alacağın likit olması nedeniyle davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan 10.06.2022 tarihli kaba inşaat sözleşmesi gereğince davacıya yer teslimi yapıldığını, bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığını, davacının ileri sürdüğü hususlar ise ihtilaflı olup lehine kanıt sunamadığını, bununla birlikte davacı sözleşme süresi içerisinde sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmediğini, sözleşme şartlarına uymadığını, muhtelif zaman aralıkları ile işe devam etmediğini ve son bir ay içerisinde işyerinde imalatı tamamen tatil ettiğini, davacı sözleşme süresi içerisinde 5.1. Maddesi kapsamında raporlarını davalı müvekkili şirkete sunmadığını, davacının temel gayesinin özgür iradesiyle imzaladığı sözleşme ile belirlenen fiyatın -işi bırakma tehdidi ile- revize edilmesi olduğunu, bu haksız talebi karşılanmayan davacının önce sözleşme kapsamında yüklenmiş olduğu işi geciktirdiğini, ardından terk ettiğini, davacı önce ihtarname akabinde tespit davası ile kötü niyetle lehine delil yaratmaya çalıştığını, oysa anılan sözleşmenin 8.Maddesi birinci fıkrası "Taşeron madde 3.3.de belirtilen fiyatlarda hiçbir nedenle herhangi bir artış talep edemez" şeklinde olmasına rağmen davacı sözleşmeyi imzaladıktan sonra haksız ve dayanaksız artış taleplerini ileri sürmeye başladığını, davacının sözleşmeye sadakat göstermediğini, davacının birim fiyatın 320/TL m2 olduğu, bayram tatili, fiyat artışları, ek işler gibi soyut ve gerçekliğe aykırı iddialarının ve sair iddialarının hukuki dayanağı ve delili bulunmadığını, bu sebeple davacının göndermiş olduğu ihtara itiraz edildiğini, davacının tek taraflı ve gerçeğe aykırı beyanları ve tutanakları kapsamında tespitte bulunan ----.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin -----sayılı dosyasından düzenlenen bilirkişi raporu maddi gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafından ibraz edilen metraj cetvelleri ve saha tutanakları tek taraflı düzenlenmiş ve imza edildiğini, sözleşmede yer alan ve yerinde yapılmış olduğu iddia edilen imalatların metrajları ile birim fiyatı hatalı olduğunu, sözleşmede yer almayan işlere ilişkin belirlenen metrajlarin da hatalı olduğunu, birim fiyatlarının tek taraflı olarak belirlenmesi de hukuka ve sözleşmeye aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesin talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.---- Sulh Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.----.İcra Müdürlüğünün ---- sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır. Sözleşme yorum ve denetim uzmanı uzmanı bilirkişi, inşaat mühendisi bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur. Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme sebebiyle, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, buna bağlı olarak davacının davalıdan alacağı olup olmadığına yönelik başlatılan takip yönünden davalı tarafça ----İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ----İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı dosyası değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında elektrik kullanımına dair ticari ilişki mevcut olduğu, davacı tarafça alacağına ilişkin ----İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Dosyada, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi ara kararla değerlendirilmiştir.

Dosyada, dosya kapsamı, davadan önce yerinde yapılan tespitler ve bu husustaki değişik iş dosyası bir bütün olarak değerlendirilerek keşif yapılmadığına yer olmadığına karar verilerek, dosya, bilirkişilere yerinde inceleme ve ilgili bilgi ve belgelerden onaylı suret alma yetkisi verilerek, inşaat mühendisi, sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; 28.01.2024 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, icra dosyası, sözleşme ışığında, eser sözleşmesinde iş sahibinin bu ücret ödeme borcunun, taraflar arasında sözleşmede farklı şekilde kararlaştırılmadıysa, eserin teslimi anında muaccel olacağı, eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse de, bu sefer her parçanın bedelinin onun teslimi anında muaccel olacağı, eser sözleşmelerinin, yaklaşık ücretli, birim fiyatlı veya götürü bedelli olarak yapılması mümkün olan sözleşmeler olduğu, mevzuatımıza göre kural olarak, götürü bedel ile kararlaştırılmış sözleşmelerde, tarafların anlaşılan fiyatla bağlı olduğu, eser daha aza mal edilse ya da daha pahalıya imal edilse dahi, ek bir ücret talep edilmesinin mümkün olmadığı, bu bakımdan Borçlar Kanununun 480. maddesine göre, eser sözleşmesinde bedel götürü olarak belirlenmişse öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemezken, iş sahibinin de ilgili bedelin altında bir ödeme yaparak borcunu eda edemeyeceği, bununla beraber, yine Borçlar Kanununun aynı maddesine göre, götürü bedelin aşılması başlangıçta öngörülemeyen veya göz önünde tutulmayan sebeplerle eserin yapımına engel olacak mahiyet arz ederse yüklenicinin, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme hakkını haiz olduğu, götürü bedelin aşılması haricinde, eser yapım işine başlanıldıktan sonra, yükleniciden ek başka işlerin de yapılmasının istenilmesi veya bazı işlerde iş değişikliğine gidilmesi hallerinde de, yüklenicinin götürü bedel haricinde ücret talep edebileceğinin kabul edildiği, ayrıca iş sahibinin talebi olmasa dahi, sözleşme dışındaki iş ve imalâtların yüklenici tarafından yapıldığının ortaya konması ve yapılan işlerin de iş sahibinin yararına olduğunun anlaşılması durumunda da, bu işlere dair bedelin iş sahibinden talep edilmesinin mümkün olduğu, mevzuatımıza göre, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmaması halinde ise bedelin götürü olarak şifahen belirlendiği kabul edilse dahi, Borçlar Kanununun 481. maddesi nazara alınarak, bedel, eserin yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak tespit edilmesi gerektiği, bu açıklamalar ışığında dava konusu olaya bakıldığında, taraflar arasında 10.06.2022 tarihli kaba inşaat sözleşmesinde, sözleşme konusunun ----- adresinde bulunan gayrimenkul üzerindeki kaba inşaat işlerinin birim fiyat üzerinden yapılması olduğu, sözleşmenin 3.3. maddesinde birim fiyatlarının gösterildiği, sözleşmede kararlaştırılmayan işlerin yapılması durumunda ise birim fiyatın daha sonradan taraflarca belirleneceği, değişik iş dosyasında yapılan tespitlere göre, sözleşme kapsamında, 746,88 m3 betonarme ve kalıp işçiliği ile 624 birim epoksi imalatı yapıldığı, sözleşmedeki birim fiyatlar nazara alındığında davacının 250.564,03 TL hak edişinin olduğu, yine değişik iş dosyasında sözleşme dışı 167.324,00 TL imalat yapıldığının tespit edildiği, bu durumda Mahkemece sözleşme dışı imalatların da davacı tarafından yapıldığına kanaat edilmesi halinde, davacının davalıdan 417.888,00 TL asıl alacaklı olacağı, davacının ----- Noterliğinden, davalıya göndermiş olduğu, 15.11.2022 tarihli ihtarnamede, sözleşmeyi haklı nedenlerle ve tek taraflı olarak feshettiğini, sözleşme ile kararlaştırılan işleri için 93.469,73 TL +KDV ve sözleşme ile kararlaştırılan işler haricindeki işler için 141.800,00 TL olmak üzere toplam 235.269,73 TL+ KDV tutarındaki vaki hak ediş tutarının iş bu ihtarnamenin tebliğini müteakip en geç 7 gün içerisinde ödenmesini talep ettiği, ihtarnamenin tebliğ şerhine dosya içerisinde rastlanılmadığı ve dosya içerisinde değişik iş dosyasında talep edilen tutarın tamamının takipten önce talep edildiğine dair bir evraka rastlanılmadığı, bu durumda ihtarnamedeki alacak tutarı kadar alacağa takip tarihine kadar taraflar tacir olduğundan ticari faiz işleyeceği, ihtarname tutarı üzerindeki değişik iş dosyasındaki talep edilen asıl alacak bakiyesine ise takip tarihinden itibaren faiz işleyeceği, yapılan işlerin bedeli haricinde eser sözleşmesinde sözleşmenin haklı sebeple feshinde yüklenicinin yapmış olduğu giderlerin de talep edilebileceği, mevcut durumda, Mahkemece, sözleşme dışı imalatların da davacı tarafından yapıldığına kanaat edilmesi, ihtar masraflarına dair belgelerin dosyaya sunulması halinde davacının davalıdan takip tarihi itibarıyla, toplam 426.502,85 TL alacaklı olacağı rapor edilmiş olup, davalı tarafça sunulan rapora itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla dosya aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, bilirkişilerin, ek rapordaki görüş ve kanaati ile kök rapordaki görüş ve kanaatinin aynı olduğu, hesap yönünden maddi hatanın düzeltilerek davacının alacağının 425.903,88 TL olacağı rapor edilmiş olup, raporların bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunması sebebiyle yeniden rapor alınması cihetine gidilmeyerek, her ne kadar ek raporda davacının alacağının küsürat kısmı ...,88 olarak belirtilmiş ise de, asıl alacak talebinde ...,03 küsurat olmadığı anlaşıldığından, yeniden ek rapor alınmayarak, maddi hatanın Mahkememizce düzeltildiği, davacı tarafça noter ihtarına ilişkin masrafların dosyaya sunulduğu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalının sorumluluğu doğduğu, yine her ne kadar davacı tarafça asıl alacak ve ferileri toplamı 431.840,24 TL üzerinden takip yapılmış ve dava açılmış ise de, davacının tespit edilen toplam alacağının, 417.888,00 TL asıl alacak, 7.098,28 TL işlemiş faiz, 917,57 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 425.903,85 TL olduğu, davalının bu bedellerden sorumlu olduğu anlaşılmış olup, 3095 sayılı kanuna göre taraflar arasındaki işin ticari iş olması sebebiyle avans faizi uygulanmasının talep edilebileceği tespitiyle beraber davanın kısmen kabulü ile davalının ---- İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, toplam 425.903,85 TL (417.888,00 TL asıl alacak, 7.098,28 TL işlemiş faiz, 917,57 TL ihtarname masrafı olmak üzere) üzerinden takibin devamına, 417.888,00 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %17,25 oranında ve değişen oranlarda (icra takibindeki taleple bağlı kalınarak) avans faizi uygulanmasına karar vermek gerekmiştir. Öte yandan davacı tarafça davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup 417.888,00 TL asıl alacağın likid olması karşısında 2004 sayılı İİK'da yer alan İcra İnkar Tazminatının yasal koşulları oluştuğundan talebin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KISMEN KABULÜ İLE,

2.Davalının---- İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, toplam 425.903,85 TL (417.888,00 TL asıl alacak, 7.098,28 TL işlemiş faiz, 917,57 TL ihtarname masrafı olmak üzere) üzerinden takibin devamına, 417.888,00 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %17,25 oranında ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına,

3.İİK 67/2. maddesi gereğince 417.888,00 TL asıl alacak üzerinden %20 oranında belirlenen 83.577,60 TL icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

4.Karar tarihi itibariyle alınması gereken 29.093,49 TL harçtan peşin alınan 5.215,56 TL harçın mahsubuyla 23.877,93 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

5.Davacı tarafından yapılan 5.215,56 TL peşin alınan harç, 8.850,00 TL bilirkişi ücreti ve 453,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 14.518,56 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmı dikkate alınarak 14.373,37 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul edilen kısmı dikkate alınarak 3.088,80 TL'sinin davalıdan tahsili ile; 31,20 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

7.Davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 67.885,58 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

9.Davalı kendilerini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.936,39 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

10.Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. E-duruşmaya son verildi.