12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalılardan A... ... ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, kaza sebebiyle müvekkile ait araçta meydana gelen hasarı müvekkilinin kendisi tamir ettirdiğini, işbu sebepten müvekkilinin kusursuz olduğu trafik kazası tespit tutanağı ile ispatlı bu mezkur olay dolayısıyla ciddi bir masraf yapmak durumunda kaldığını, kaza sonrası müvekkilinin zararının tazmini amacıyla sigorta şirketine 09.06.2023 tarihinde başvuru yapıldığını, başvuru evraklarının 12.06.2023 tarihinde sigorta şirketine tebliğ edildiğini ancak sigorta şirketinden herhangi bir yanıt alınamadığını, kaza sebebiyle müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybının da davalılardan tazmini gerektiğini, nitekim müvekkilin aracında oluşan hasar giderilse dahi emsal kazaya karışmamış bir araca göre daha düşük bir piyasa fiyatına sahip olacağını, ayrıca müvekkilinin aracının söz konusu kazada hasar almasında dolayı aracın tamirde kaldığı sürelerde aracından mahrum kaldığını, bundan dolayı müvekkilinin aracını kullanamadığı döneme ilişkin hak mahrumiyeti tazminatı alacaklarının da olduğunu beyanla müvekkiline ait ...plakalı araçta meydana gelen hasarın tespit edilerek, 100,00-TL değer kaybı tutarı, 100,00-TL hasar bedeli olmak üzere toplam 200,00-TL’nin kaza tarihi olan 05/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle bütün davalılardan (davalı sigorta şirketi bakımından sorumlu olduğu poliçe limiti dahilinde) müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine, müvekkilin aracını tamir süresinde kullanamamasından kaynaklı hak mahrumiyeti bedeli için 100,00-TL'nin davalılar ... ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Allianz Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket nezdinde 0001-0210-57144021 nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanan ... plakalı aracın 05.04.2023 tarihinde karıştığı iddia edilen kazada 06 DDY 210 plakalı aracın hasarlanması sonucu aracının değer kaybının tazmini, araç mahrumiyet bedeli ve hasar tazmini için huzurdaki dava açıldığını, ancak davacının işbu iddialarının haksız ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacın talebinin zaman aşımına uğramış olup davanın reddi gerektiğini, davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığından usulden reddi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının hesaplanmasında ZMMS genel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, hasar bedeli hesaplanırken iskonto uygulanması gerektiğini, ...plakalı aracın hak mahrumiyet bedeli, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi şartları uyarınca teminat dışı olup müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını beyanla davacının belirsiz / kısmi alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini taleple davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar ... ve ...'e usulüne uygun yapılan tebligata rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamışlardır. ... ... Sigorta A.Ş.'ye ve Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne müzekkereler yazıldığı görüldü.

Mahkememizce 14/04/2024 tarihli Makina Mühendisi Trafik Kazaları Uzmanı Bilirkişi ... ... ... 'den rapor aldırılmıştır.

Davacı vekili 01/06/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile başlangıçta 100,00.TL talep ettiği değer kaybı tazminatını 2.400,00 TL daha artırarak 2.500,00TLnin bütün davalılardan (davalı sigorta şirketi bakımından sorumlu olduğu poliçe limiti dahilinde) müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine, başlangıçta 100,0TL talep ettiği hasar bedelini 11.825,00TL daha artırarak 11.925,00-TL hasar bedelinin kaza tarihi olan 05/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bütün davalılardan (davalı sigorta şirketi bakımından sorumlu olduğu poliçe limiti dahilinde) müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine, başlangıçta 100,00TL talep ettiği hak mahrumiyet bedelini 2.150,00TL daha artırarak 2.250,00-TL hak mahrumiyeti bedelinin davalılar ... ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ederek toplam dava değerini 16.675,00-TLye ıslah etmiştir. Davacının talep arttırım dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması, hasar bedeli ve araçtan yoksunluk sebebiyle maddi tazminatın davalılardan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49). Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; 17 HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,).

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 21/03/2023 - 21/03/2024 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.

Maddi hasarlı trafik kazasındaki kusur oranlarının belirlenmesi ve davacının maddi tazminat talepleri hakkında makina mühendisi bilirkişi İbrahim Ütebey'den alınan 14/04/2024 tarihli rapora göre: ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK 59., ve KTY.nin 135/a-1. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %25 oranında kusurlu olacağı, ...plakalı araç sürücüsü davacı...'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı “KTK.nun 52/b. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %75 oranında kusurlu olacağı, davacıya ait ...plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının kdv dahil 47.700,00 TL olacağı, Davalılar sorumluluğunun ... plakalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmakla (%25 x 47.700,00 TL) 11.925,00 TL olacağı, davacıya ait ...plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 10.000,00 TL olacağı, davalıların sorumluluğunun ... plakalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmakla (%25 x 10.000,00 TL) 2.500,00 TL olacağı, davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 9.000,00 TL olacağı, ... plakalı araç maliki olan davalı ... ile araç sürücüsü davalı ...'in sorumluluklarının ... plakalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmakla (9025 x 9.000,00 TL) 2.250,00 TL olacağı rapor ve beyan edilmiştir. Deliller değerlendirilmiştir.

Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olduğundan yargılamaya devam olunmuştur.

Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı arasındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı ...'in sevk ve idaresindeki ve diğer davalı ...'ın maliki olduğu ... plaka sayılı araç sürücüsünün tek yönlü dört şeritli yolda aracı reflektör ve ışıklı yansıtıcı bulunmadan park etmesi sebebiyle yüzde 75 oranında asli kusurlu, davacının ise aydınlatmanın olup görüşün açık olduğu esnada yerleşim yeri içerisinde hızını gerekli şekilde ayarlamadan park edilmiş araca çarpması sebebiyle yüzde 25 oranında tali olarak kusurlu olduğu, bu kusur oranları gözetilerek davacı aracında meydana gelen değer kaybının 2.500,00-TL olacağı, hasar bedelinin ise yedek parça tutarı ile işçilik ve KDV dahil 11.925,00-TL olacağı, bu tutardan davalı sigorta şirketi ile birlikte diğer davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, diğer taraftan davacıya ait aracın hasar durumuna göre onarım süresinin 15 iş günü olacağı, kaza tarihindeki ikame araç kira bedeli üzerinden yapılan hesaplamada araçtan yoksun kalma nedeniyle talep edilebilecek tutarın kusur oranlarına göre 2.250,00-TL olarak belirlendiği, bu tutarın sigorta himayesi kapsamında olmadığından yalnız haksız fiil sorumlusu ve araç malikinden talep edilebileceği, davalı ... vekilinin ve davalı ...'ın son celse aracı sevk ve idare edenin ... olduğu yönündeki beyanlarına kaza tespit tutanağı incelendiğinde itibar edilmediği, davacı vekilinin belirlenen bu tutarlar üzerinden talep arttırım dilekçesini sunduğu, davalı sigorta şirketinin dava öncesi yapılan başvuru sebebiyle 23/06/2023 tarihinden, diğer davalıların ise kaza tarihinden itibaren sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsine göre işletilecek yasal faizle birlikte sorumluluğuna gidileceği anlaşılmakla davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Davacının davasının kabulü ile;

1.11.925,00 TL hasar bedeli ile 2.500,00 değer kaybı olmak üzere toplam 14.425,00 TL'nin davalılar ... ve ...'den kaza tarihinden itibaren davalı ... Sigorta A.Ş.'den 23/06/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

2.2.250,00 TL araçtan yoksun kalınması sebebi ile maddi tazminatın davalılar ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine

3.Harçlar kanunu gereği alınması gereken 1.139,02 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 280,00 TL ıslah harcı toplamı olan 707,60 TL harcın düşümü ile bakiye 431,47 TL harcın davalılardan (Davalılar ... ve Yaşar Sıtkı Gülerin tamamından, davalı sigorta şirketinin 373,26TLsi ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

4.a)Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 280,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.196,00 TL harcın davalılardan (Davalılar ... ve Yaşar Sıtkı Gülerin tamamından, davalı sigorta şirketinin 1.034,66TLsi ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) müştereken ve mütesilsilen alınarak davacıya verilmesine,

b)Davacının karşıladığı 1.212,50 TL tebligat ve posta gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.712,50 TL harç ve yargılama giderinin davalılardan (Davalılar ... ve Yaşar Sıtkı Gülerin tamamından, davalı sigorta şirketinin 4.076,78TLsi ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

6.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT uyarınca 16.675,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalılar ... ve ... ... ... tamamından, davalı sigorta şirketinin 14.425,54TLsi ile sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7.Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ..., davalı ... ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafın yokluğunda verilen karar miktarı itibarıyla istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.27/06/2024