12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında 22.02.2017 tarihinde ---- atık su arıtma biomedya kaset temini ve montajı için gerekli hususlar konusunda teklif formu kapsamında anlaşma sağlandığını,

Bu kapsamda davacı tarafından davalıya 03.04.2017 tarihinde 120.000-TL. Ödeme yapıldığını, Ancak davalı tarafından anlaşmanın gereğinin yerine getirilmediğini, davacı tarafından davalı şirkete yapılan yersiz ödemenin davacı yana iade edilmesi gerektiğini, Davacı yanın davalı şirkete yaptığı ödeme, davalı şirket sözleşmenin tarafi olmadığı ve ---- Büyükşehir Belediyesi ---- ile de müşavirlik sözleşmesi bulunmadığından dolayı yersiz yapılan bir ödeme olduğunu, Yapım işini kontrol teşkilatının ---- Bankası olduğunu, ----Devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti arasında oluşan vize yasağı nedeniyle kontrol teşkilatının vize alma sorununun ortaya çıktığını, bu hususun mücbir sebep teşkil edeceğinin açık olduğunu, Davalı şirket tarafından kabul şartları oluşturulamayan teklifin süresinin, 22.02.2017 tarihi itibari ile 30 gün geçerli olduğundan ve davalı şirket tarafından da teklif yenilenmediğinden teklifin hükümsüz hale geldiğini, Bunların dışında da verilen avans biyomedya kaset için verildiği halde davalı tarafından bu taahhüdün yerine getirilmediğini, Malın yetkili idareler tarafından kabulü yapılmadığı için akreditif şartlarının oluşmadığını ve yeni çıkan yasa ile de aynı malın yurt içinden temininin mümkün olduğundan, dolayı kamu "yararı gereği davacı tarafından yapılan yersiz ödemenin iadesi gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını,

Davacı tarafından davalı şirket aleyhine ----. icra Mi ----Sayılı dosyası kapsamında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı yanın haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibin durdurulduğunu, Müvekkil tarafından davalıya yersiz yapılan 120.000-TL. tutarındaki alacağın yersiz ödemenin yapıldığı 03.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı ile davacı arasında,----Ana Müteahhit olduğu “-----sinde davacının mekanik çözüm ortağı olması nedeniyle su artıma tesisinde kullanılacak olan ----- Modüllerini Temini'ne dayalı 22.02.2017 tarihli teklif formu uyarınca sözleşmesel bir iliskinin mevcut olduğunu, Bilindiği üzere teklif formu bir icap/teklif niteliğinde olup, söz konusu sözleşme temel alınarak, bağıtlı sözleşmenin “Ödeme Şartları” başlıklı düzenlemesinde sözleşme bedeli olan 280.800 ABD Doları sözleşme bedelinin %15'inin (35.593 4 KDV USD) avans olarak davalı şirketin Türkiye'deki hesabına ödeme tarihindeki ---- Efektif Satış Kuru üzerinden Türk Lirası olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, kararlaştırılan tutarın bir kısmının davalı Şirket hesaplarına 04.04.2017 tarihinde ödeme tarihindeki kur itibariyle 32.755 ABD Doları'na karşılık gelen 120.000-TL olarak davalı Şirket'e ödendiğini, Yapılan ödeme ise icabın kabulü anlamına geldiğini, ödeme tarihi olan 03.04.2017 tarihi itibarıyla sözleşmenin kurulmuş olduğunu, İşbu itibarla, davalı tarafından davacı lehine,---- Şubesi ----- Nolu 31.12.2017 tarihli 42.000 ABD Doları bedelli “TEMİNAT ÇEKİDİR CİRO EDİLEMEZ” kayıtlı bir adet teminat çekinin davacıya teslim edildiğini, Söz konusu sözleşme ve davacı tarafından yapılan kısmi ödeme temel alınarak, ----menşeili -----Firmasına 05.04.2017 tarihli, ------Referans Nolu 210.000-ABD Doları bedelli Sipariş Emrinin düzenlendiğini, İşbu sipariş emri metninin altında da davacının kaşe ve imzası bulunduğunu, Bu nedenle, ilgili ödemenin “yersiz” olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, Sipariş Emri uyarınca siparişin, ---- bulunan atölyelerinde üretimine başlanılarak 01.07.2017 tarihinde tamamlandığını, Sözleşmede de belirtildiği üzere 2010 ---- Nakliye olarak tespit edildiği üzere, ancak ilgili Sipariş Emri'ne özgülenmiş Akreditif (----açılmasını takiben nakliyesinin sağlanabileceğini, ancak davacı tarafından sipariş olunan malın ---- üzerinden ----- nakliyesi, söz konusu sözleşmesel bağıt ve “Sipariş Emri” ne bağlı gerekli Akreditif açılmaması nedeniyle siparişe konu malların teslim edilemediğini, davacı tarafından gerekli özen yükümlülüğü yerine getirilerek ---- Genel Müdürlüğü'ne akreditifin davacı tarafından açılmadığını ve söz konusu malların Türkiye" gönderilebilmesi için akreditifin açılması gerekliliğinin 18.10.2017 tarihli yazı ile bildirildiğini, ----- tarafından da davacıya 20.10.2017 tarihli metinin gönderildiğini, Metinde siparişin 01.07.2017 tarihinden bu yana hazır olduğu ancak akreditifin açılmaması nedeniyle ürünün gönderilemediğinin bildirildiğini, İlgili metin ayrıca ana müteahhitlerden ---, alt yüklenici konumundaki ----, ihaleyi veren kurum olan ----- Genel Müdürlüğü'ne ve de yapım işini kontrol eden ---- Bankası'na da iletildiğini, İlgili yazıya karşı ----- Bankası tarafından verilen 27.10.2017 tarihli yazı ile ----sorunun ---- ile çözümlenmesi gerektiği bilgisinin iletildiğini, Davacının sözleşmeye aykırı hareketleri neticesinde davacıya bu sefer de----. Noterliği'nin 11.12.2017 tarihli ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi (“İhtarname ”) ile bağıtlı sözleşmenin konusu sipariş edilen malların siparişe uygun olarak hazır edilmiş olmasına karşın, nakliye için temin edilmesi gereken Akredifin sağlanmamış olmasından ötürü, malın teslim alınmasında temerrüde düştüğünü, işbu hali ve sözleşmesel haklar olarak 9.245 ABD Doları bakiye avans ödemesi ile bakiye sözleşme bedelinin ödenmesi gerektiği ve davacıya tevdi edilen ---- Şubesi ----- Nolu 31.12.2017 tarihli 42.000 ABD Doları bedelli “TEMİNAT ÇEKİDİR CİRO EDİLEMEZ” kayıtlı teminat çekinin davalı Şirket'e iadesinin talep edildiğini, Davacı yanın, bağıtlı bulunduğu sözleşmede ifaya icabet etmediğini, sözleşme gereği ödenen kısmi ön ödemeyi iade almak amaçlı, tamamen sözleşme dışı aktörlerin tercih ve eylemlerini bahane ettiğini, ispattan yoksun bu iddialara dayanarak davalı yanın akde vefa ilkesini ihlal ettiği gibi, davalı yanın zarara uğradığını, Davalı yanın kendi kusuru ile herhangi bir haklı sebebi olmaksızın ifa temerrüdüne düştüğünü Davalı yanın zararlarının göz ardı edilmekte olduğunu, Zira söz konusu “Sipariş Emri” ne bağlı olarak hazırlanmış bulunan Biomedya Malzemenin ardiyede bekletilmesi sebebiyle ----ve Davalı Şirket nezdinde Ardiye Masrafına bağlı olarak zararlara ilişkin ve teminat senedinin davalı tarafa iadesi hususundaki talep ve dava haklarının saklı tutulduğunu, Davacı yanın dava dilekçesinde vize yasağı nedeniyle kontrol teşkilatının vize alma sorunu yaşadığının iddia edildiğini, bu kişilerin devlet görevlisi olduğunu ve yeşil pasaportlarının bulunduğunu, bu kişilerin vize alma süreci ve birkaç ay yaşanan sorun nedeniyle yaklaşık 2,5 yıllık uyuşmazlığın bağdaştırılamayacağının açık olduğunu, sözleşmede bu hususta bir düzenleme de bulunmadığından davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacının yersiz. ödeme yönündeki yersiz serzenişlerinin dikkate alınmamasını tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

Eldeki ki dava; 22.02.2017 tarihinde ---- atık su arıtma biomedya kaset temini ve montajı için davacı ile davalı arasında yapılan anlaşma gereğince mal ve hizmetin temin edilememesi nedeniyle davalı yana gönderilen avansın istemeni yönelik alacak davasından ibarettir

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından alınan 11/03/2022 tarihli raporda özetle; Taraflar arasında dava konu uyuşmazlığa ilişkin olarak 22.02.2017 tarihinde sözleşme akdedildiği, Sözleşme bedeli kısaca şu şekilde ödenecektir:% 15 i sipariş verildiğinde,%75 i sevkiyat dokümanları karşılığında,% 10 nu malzemeler sahaya getirilince Sözleşme çerçevesinde davaya konu 32.755 USD-120.000 TL 03.04.2017 tarihinde ödendiği, Davalı davacıya 16.06.2017 tarihinde gönderdiği yazıda avansın eksik yatırıldığını, akreditifin açılmadığını ihtar ettiği, Davalı davacıya 11.12.2017 tarihinde gönderdiği ihtarnamede avansın eksik yatırıldığını, akreditifin açılmadığını, teminat çekinin iade edilmediğini ihtar ettiği, Davacı cevabi ihtarnamesinde devlet kurumu ile sözleşmenin gerçekleşmediğini, yapım işini kontrol teşkilatının ----- Bankası olduğunu, -----Devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti arasında oluşan vize yasağı nedeniyle kontrol teşkilatının vize alma sorununun ortaya çıktığını, bu hususun mücbir sebep teşkil edeceğinin açık olduğunu, davalı şirket tarafından kabul şartları oluşturulamayan teklifin süresinin, 22.02.2017 tarihi itibari ile 30 gün geçerli olduğundan ve davalı şirket tarafından da teklif yenilenmediğinden teklifin hükümsüz hale geldiğini, verilen avansın biyomedya kaset için verildiği halde davalı tarafından bu taahhüdün yerine getirilmediğini, malın yetkili idareler tarafından kabulü yapılmadığı için akreditif şartlarının oluşmadığını ve yeni çıkan yasa ile de aynı malın yurt içinden temininin mümkün olduğundan dolayı kamu yararı gereği davacı tarafından yapılan yersiz ödemenin iadesi gerektiği belirtildiği, Her ne kadar davacı davalının sözleşmeden doğan borcunu yerine getirmediğini iddia etmiş ise de öncelikle sözleşmeden doğan borcun yerine getirilmesi amacı ile açılması gereken akreditifi açmadığı dosya kapsamındaki belgelerden davacının diğer iddialarını somutlaştıran delil bulunmadığı,

Sonuç olarak sözleşmeden doğan borç ifa edilemediği, davacının da kendine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği Aslında davacı borçlu temerrüdüne düşmüştür, ancak davalı da bu süre boyunca seçimlik haklarını kullanmadığı, Teminat çekinin de iade edilmediği . 14.10.2019 dava tarihine kadar tarafların birbirinden bir talebi de olmadığı, Bu hususun taraflar arasında zımni bir ikale sözleşme yapıldığı şeklinde yorumlanması halinde tarafların iade borcu oluşacağı kabul edilebileceği Taraflar arasındaki ticari ilişkinin 03.04.2017 tarihinde davacı yan tarafından davalı yana yapılan (davaya konu) 120.000,00 TL tutarlı ödeme ile başladığı, taraflar arasında dava tarihine kadar başkaca ticari ilişki olmadığı, Esasen davacının borçlu temerrüdüne düştüğü ancak, davalının haklarını kullanmadığı, 2 sene boyunca tarafların sessiz kaldığı, bunun zımni bir ikale olarak değerlendirilmesi halinde karşılıklı iade borcunun oluşabileceği, davalının zamanaşımı iddialarının mahkememiz takdirinde olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından alınan 18/10/2023 Tarihli rapor da özetle; Taraflar arasında, ---- Ana Müteahhit olduğu ----- Projesi”nde su artıma tesisinde kullanılacak olan-----Modüllerini Temini’ne dayalı 22.02.2017 tarihli teklif formu uyarınca sözleşmesel bir ilişki kurulduğu,

Davacı tarafın, ------ Modüllerini Temin edilmesi için sözleşme çerçevesinde davaya konu 32.755 USD-120.000 TL' yi 03.04.2017 tarihinde daavlıya ödenmiş olduğu, Davalı şirketin tarafından sözleşme gereği davacı lehine,----- Şubesi ------ Nolu 31.12.2017 tarihli 42.000 ABD Doları bedelli “teminat çekidir ciro edilemez” kayıtlı teminat çekinin verilmiş olduğu, Söz konusu sözleşme ve davacı tarafından yapılan kısmi ödemeye istinaden, davalı firmanın-----menşeili ------ Firmasına 05.04.2017 tarihli, -----İsimli ------ Referans Nolu 210.000-ABD Doları bedelli sipariş emri düzenlenmiş olduğu, Davaya konu ürünlerin yurt dışındaki firmaya verilen sipariş iş emrinin altında davacının kaşe imzasının bulunduğu, İş emri ile davacının----- Modüllerinin siparişini vermiş olduğu, Sipariş formunda; malzemenin akreditif bedelinin 210.000 USD olarak belirtildiği, malzemenin teslim süresinin sipariş emri tarihinden itibaren 22 hafta olarak belirlenmiş olduğu, Davaya konu ürünler için davacının bilgisi, onayı ve yapmış olduğu ön ödemeye istinaden ürünlerin, Sipariş emri uyarınca, ----- bulunan atölyelerinde üretimine başlanılarak 01.07.2017 tarihinde tamamlanmış olduğu, Sözleşmede yer alan“Teklif edilen toplam bedelin %75’i (210.600 USD) -----’a malzemeler -----’a ulaştığında sevkiyat dokümanları karşılığında ödenecektir. Bu ödeme ile ilgili 210.600 USD tutarında belirtilen bu şartları içeren gayrikabulurucu akreditifin bir ----- bankası nezdinde açılması gerekmektedir. Akreditifin açılma tarihi en geç sevkiyat tarihinden otuz (30) takvim günü önce olmalıdır.” Maddesine göre davacının Akreditif (---- açarak sözleşmeyi tamamlamadığı, Davalı şirketin, ----- Noterliği’nin 11.12.2017 tarihli ve ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi davacıya, sipariş edilen malların siparişe uygun olarak hazır edilmiş olmasına karşın, nakliye için temin edilmesi gereken akreditifin sağlanmamış olmasından ötürü, malın teslim alınmasında temerrüde düştüğünün belirtildiği,

Davacı tarafın, Yapım işini kontrol teşkilatının vize yasağı nedeniyle vize alma sorununun ortaya çıktığını, Davalı şirket tarafından kabul şartları oluşturulamayan teklifin süresinin, 22.02.2017 tarihi itibari ile 30 gün geçerli olduğundan ve davalı şirket tarafından da teklif yenilenmediğinden teklifin hükümsüz hale geldiğini, Bunların dışında da verilen avans biyomedya kaset için verildiği halde davalı tarafından bu taahhüdün yerine getirilmediğini, Malın yetkili idareler tarafından kabulü yapılmadığı için akreditif şartlarının oluşmadığını ve yeni çıkan yasa ile de aynı malın yurt içinden temininin mümkün olduğundan, dolayı kamu yararı gereği davacı tarafından yapılan yersiz ödemenin iadesi gerektiğini ifade ettiği,Davalı şirket tarafından kabul şartları oluşturulamayan teklifin süresinin, 22.02.2017 tarihi itibari ile 30 gün geçerli olduğundan ve davalı şirket tarafından da teklif yenilenmediğinden teklifin hükümsüz hale geldiğini, Bunların dışında da verilen avans ---- kaset için verildiği halde davalı tarafından bu taahhüdün yerine getirilmediğini, Malın yetkili idareler tarafından kabulü yapılmadığı için akreditif şartlarının oluşmadığını ve yeni çıkan yasa ile de aynı malın yurt içinden temininin mümkün olduğundan, dolayı kamu yararı gereği davacı tarafından yapılan yersiz ödemenin iadesi gerektiğini ifade ettiği,

Davacı tarafın siparişini vermiş olduğu, sözleşme gereği ön ödemesini yapmış olduğu ----- Modüllerini, kontrol teşkilatının vize sorununu, malzemenin yurt içinden temin edilmesinin kamu yararı olacağını, davalı firma tarafından verilen teklifin sözleşme niteliğinde olmadığı ve yenilenmediğini gerekçe göstererek almadığı,

Davacı tarafın almadığı ürünleri, asıl işveren olan ----- ortaklığı firmasının davalıdan satın almış olduğu, Ürünler ile ilgili olarak -----firmasının,----- ortaklığı firmasına 01.03.2020 tarihinde e proforma fatura düzenlediği, ----- ortaklığı firması tarafından satın alınan ürünleri için, ---- aracılığı ile -----firmasının ----- Cumhuriyetindeki hesabına 08.05.2020 tarihinde 204.000,00 USD doları ödeme yaparak Akreditif (---- açmış olduğu,----- ortaklığı firmasının, daha önce davacı firma tarafından açılan ----- sipariş numarası üzerinden 14.02.2020 tarihinde iş emri açarak ürünleri sipariş etmiş olduğu, işin teslim süresinin 18 hafta olarak belirtilmiş olduğu, iş emrinde toplam bedelin 204.000 USD doları olarak ödemenin %30 siparişte kalan %70 ' i iş tesliminde olacak şekilde belirtilmiş olduğu, 06.08.2021 tarihinde (dava tarihinden sonra) davalının, davacıya 22.07.2017 tarihli sözleşmeye istinaden açıklamalı 120.000,00 TL fatura tanzim etmiş olduğu,Taraflar arasında, ---- Ana Müteahhit olduğu ----- Projesi”nde su artıma tesisinde kullanılacak olan------dayalı 22.02.2017 tarihli teklif formu uyarınca sözleşmesel bir ilişki kurulduğu, davacı tarafından sözleşme gereği ön ödeme bedeli olarak 120.000 TL ödeme yapılarak sipariş oluşturulduğu halde satışın gerçekleşmediği, davalı tarafın satışı gerçekleşmeyen hazır olan ürünleri, davacının yaptığı 120.000 TL ödemeyi düşerek kalan ödemeyi dava dışı ana Müteahhit ----- ortaklığından tahsil ederek, dava dışı ana Müteahhit ----- ortaklığına sattığı anlaşıldığı, Her ne kadar davalı taraf 06.08.2021 tarihli, 22.07.2017 tarihli sözleşmeye istinaden açıklamalı 120.000,00 TL faturaya davacı tarafın itiraz etmediğini ve malın ana müteahhite teslim edildiğini, davacının ödediği ön ödeme ( 120.000 TL) düştükten sonra malın kalan bedelini ana müteahhit ----- ortaklığından tahsil etmiş olduğunu ifade etmiş ise de, Davaya konu ürünleri dava tarihi olan 14/10/2019 tarihinden sonra, 08.05.2020 tarihinde ----- ortaklığının açmış olduğu Akreditif (-----) ile davadan sonra teslim etmiş olmasından, dava tarihinden sonra 06.08.2021 tarihinde davacıya 22.07.2017 tarihli sözleşmeye istinaden açıklamalı 120.000,00 TL fatura tanzim etmiş olmasından dolayı, dava tarihinde kök raporda ifade edildiği gibi, taraflar arasında zımni bir ikale sözleşme yapıldığı şeklinde uyuşmazlığın yorumlanması halinde tarafların iade borcu oluşacağı kabul edilmesi gerektiği hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir.

Bilirkişi heyeti tarafından alınan 03/08/2024 tarihli rapor da özetle; Davacı tarafından davalıya yapılan yersiz ödemenin iadesinin ve buna ilişkin faizin talep ediliği, Mali inceleme neticesinde: Dava dosyasına sunulan A.) ödeme dekontunun incelenmesinde, davacı şirket tarafından, davalı şirkete 03.04.2017 tarihinde “hidroteknik c/h mahsuben” açıklaması ile 120.000TL tutarında (ödeme tarihindeki kur Karşılığı 32.755 USD tutarında) ödemenin yapıldığı, B. Dava dosyasına sunulan çekin incelenmesinde, davalı tarafından davacı lehine,----- Şubesi ----- Nolu, 31.12.2017 tarihli, 42.000 ABD Doları bedelli, “Teminat Çekidir Ciro Edilemez” kayıtlı bir adet teminat çekinin düzenlendiği, Teknik inceleme neticesinde: Taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu; ancak davacı tarafından sözleşme gereği ön ödeme bedeli olarak 120.000TL. ödeme yapılarak sipariş oluşturulduğu halde satışın gerçekleşmediği, davalı tarafın satışı gerçekleşmeyen hazır olan ürünleri, davacının alt yüklenicisi olduğu ----- firmasına 204.000 USD karşılığında sattığı; dolayısıyla davacının malı davalıya sipariş etmesine rağmen haklı nedene dayanmaksızın davalıdan malı almadığı, davacının bu duruma sebebiyet verdiği kanaatine varıldığı, Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde:

A. Yukarıdaki teknik incelemede de belirtildiği üzere tüm dosya kapsamı incelendiğinde taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu (davacının da dava dilekçesinin II-1 kısmında 22.07.2017 tarihli anlaşmanın sağlandığını ifade ettiği; davalının da dilekçesinde bunu kabul ettiği); sözleşmenin birden fazla sözleşmeye ilişkin edimi içermesi nedeniyle karma nitelikli olduğu kanaatine varıldığı;

B. Dosyaya davacı tarafından sunulan 22.02.2017 tarihli----" başlıklı belgenin "Ödeme Şartları" kısmında "Teklif edilen toplam bedelin %15'i (35.593USD +KDV USD) avans olarak ...ödeme tarihindeki ----- efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası olarak ödenecektir." şeklinde olduğu; ancak yukarıdaki mali inceleme neticesinde davacı tarafından 03.04.2017 tarihinde----- açıklaması ile davalıya 120.000TL.lik (ödeme tarihindeki kur Karşılığı 32.755 USD tutarında) ödemenin yapıldığı tespit edilmiş olup "Ödeme Şartları" kısmında avans olarak ödenmesi kararlaştırılan 35.593USD'nin tamamının davacı tarafından ödenmediğinin anlaşıldığı;

C. Davalı tarafından ----- Noterliği'nden 11.12.2017 tarihinde davacıya gönderilen ----- yevmiye numaralı ihtarname ile ödenmeyen kısmın ödenmesinin talep edildiği; davacı tarafından ise ...'nden 15.12.2017 tarihinde davalıya gönderilen ihtarname ile cevapların sunulduğu ve avans ile çekin iadesinin talep edildiği, "----- başlıklı belgenin "Ödeme Şartları" kısmında "Teklif edilen toplam bedelin %75'i (201.600USD) ---- malzemeler ----- ulaştığında sevkiyat dokümanları karşılığında ödenecektir. Bu ödeme ile ilgili 201.600USD tutarında belirtilen bu şartları içeren gayrikabilirücu akreditifin bir ------bankası nezdinde açılması gerekmektedir. Akreditifin açılma tarihi en geç sevkiyat tarihinden otuz takvim günü önce olmalıdır." şeklindeki ifadenin olduğu; ancak akreditif işleminin yapıldığının dosya kapsamından anlaşılamadığı, E. Bununla birlikte yukarıdaki teknik inceleme neticesinde de davacının malı davalıya sipariş etmesine rağmen haklı nedene dayanmaksızın davalıdan malı almadığı, davacının bu duruma sebebiyet verdiği kanaatine varıldığı; hal böyle olmakla (davacı tarafından tazminat değil, "iade" talep edilmekle) davacının davalıya ödediği kısmi avansı, TBK m. 77/II hükmü gereğince sebepsiz zenginleşme kapsamında talep edebileceği; davalının malları davacıya teslim etmemesi sebebiyle davacı tarafından davalıya ödenen kısmın davalının malvarlığında zenginleşme oluşturduğu kanaatine varıldığı; elbette TMK m. 4 hükmü gereğince takdirin mahkememize ait olduğu, F. Dosya kapsamı incelendiğinde taraflar arasında TBK m. 1/II hükmünce örtülü olarak ikale sözleşmesinin kurulduğu yönünde kanaate varılamadığı hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir.

Talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı şirketin 2017 Yılı Yevmiye. Rebir ve Envanter Detterlerinin Açılış tasdikinin ve Yevmiye Defterinin Kapanış Tasdikinin süresinde yaptırıldığı görülmüştür. Zamanında yapılan Tasdikler ve Usulüne uygun tutulan Ticari defterler sayesinde borç ve alacağın izah ve ispatında Ticari defterler sahibi lehine delil olarak kullanılabileceği, Muavin kayıtlarında Davalı şirketin ----- Verilen Sipariş Avansları Ana hesabının altında ---- Nolu hesapta takip edildiği görülmüştür. Davacı 03.04.2017 tarihinde yaptığı ödemeyi ticari kayıtlarında 10.04.2017 tarihli Yevmiye maddesinde işlediği, Davacının Ticari defterlerinin Açılış ve Napanış Tasdiklerinin Yasal süresinde yapıldığı, Davacının Ticari defterlerinin Usulüne Uygun tutulduğu, Davacı Kayıtlarına göre Davacının Davalıdan 120.000,00- TL alacağı olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

TBK'nın 212 maddeleri uyarınca borçlunun temerrüdü hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekir.

TBK'nın 212 madde hükmüne göre satıcının temerrüdü hâlinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır. Zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edilir. Somut olayda yazılı bir sözleşme bulunmakla olmakla malın teslim edileceği tarihin ortalama tarihlerle belirlenebilir olduğu ✓ -,---Türkiye (Yaklaşık Nakliye Süresi 4-5 haftadır) ✓ Gönderilecek Malzemelerin toplam ağırlığı: 11,300 Kilogram ✓Dokümantasyon: -----, sipariş emrinin alınmasından itibaren 6 hafta içinde uygulama projeleri ile gerekli yapım detaylarını teslim edecektir. ✓ Kontrol: -----, uygulama detaylarının kontrol mühendisi tarafından incelenme ve onaylanma süresinin 2-4 hafta olacağını öngörmektedir. ✓ Teslimat: Malzemelerin ------ tesislerinde imal edilerek nakliyeye hazır hale getirilmesi detay projelerinin onaylanarak gönderilmesinden sonra 12 hafta içinde tamamlanacağı

Anlaşılmakla somut olayda davalının vize problemi nedeniyle malın teminini süresinde sağlayamadığı TBK'nın 212 madde hükmüne göre satıcının temerrüdü hâlinde, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulacağı zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda, satıcı temerrüde düşerse alıcının, devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediği kabul edilmesi gerekeceği kaldı ki davalının bildirmiş olduğu teklifin süresinin dolduğu gözetildiğinde davalının malı belirlenen süre içerisinde temin edemediği yapılan yargılama neticesinde anlaşılmakla davalının almış olduğu avansı davacı yana iade etmediği ayrıca davaya konu işe yönelik alt yüklenici sıfatının bulunmadığı 03/08/2024 tarihli teknik rapor ile hakediş evrakları üzerinden anlaşılmakla açıklanan tüm bu sebeplerle davanın kabülüne karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davacı taraf davaya konu alacağın tahsili için takip başlatmış ise davanın itirazın iptali olarak değil alacak davası olarak ikame edildiği hususu da dikkate alınarak ---- Kapatılan ----. İcra dairesinin -----sayılı dosyasında tahsilde tekerrürde yer vermemek kaydıyla dava tarihinden itibaren avans faiz işletilmiştir.

1.Davanın kabulü ile ---- Kapatılan ----. İcra dairesinin ----sayılı dosyasında tahsilde tekerrürde yer vermemek kaydıyla talebe konu 120.000,00 TL nin dava tarihi olan 14/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2.Karar harcı 8.197,20 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.049,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.147,9‬0 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 2.049,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.093,7‬ TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.887,75 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6.Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

8.Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.