11. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA :

Davacı vekili, müvekkilinin, ....... numaralı hesabı üzerinden keşide edilen.... seri numaralı ... TL tutarındaki .....tarihli çekin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeki kaybettiğini, akabinde müvekkilinin....sayılı dosya ile çekin zayii nedeniyle iptali davası açıldığını, açılan bu dava ile söz konusu çeke ödeme yasağının konulduğunu, söz konusu çekin davalının elinde olduğunun öğrenildiğini, dava konusu çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, çekin asıl hamilinin müvekkili olduğunu, söz konusu çekin müvekkili tarafından hiçbir şekilde ciro edilmediğini, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı gibi, müvekkilinin davalıyı tanımadığını, davalının kötü niyetle iktisap ettiği çekin tahsili için ..... esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, bu takibe süresi için...... esas sayılı dosyası ile itiraz edildiğini, bu nedenle davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan istirdadına ve müvekkile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI : Mahkemece, davalının çekin yetkili hamili konumunda olduğu ve ciro silsilesinin ..... hükmü uyarınca düzgün olduğu, yine burada davalının......hükmü uyarınca "çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu" veya "iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu" vakıalarının ispatlama külfetinin davacı üzerinde bulunduğu, dolayısıyla burada eldeki davada davacı yanın kanunen üzerinde bulunan ispat külfetini yerine getiremediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Davacı vekili, mahkemece yapılan yargılama sırasında, söz konusu çekin iki defa bilirkişiye gittiğini ve mahkeme tarafında söz konusu çekteki cironun, müvekkiline ait olup olmadığının anlaşılması için, hem..... den hemde grafoloji alanında uzman 3 kişilik heyetten oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından alınan raporlarda, söz konusu cironun müvekkile ait olmadığı ortaya çıktığını, hal böyle iken, davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının çeki kötü niyetli iktisap ettiğini, davalı ile müvekkili arasında hiçbir şekilde ticari ilişki bulunmadığını, birbirlerini tanımadıklarını, davalı tarafın yargılama sırasında sunmuş olduğu dilekçelerde bu hususu dile getirdiklerini, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 758. maddesi gereği çek istirdadı istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu çekin incelenmesinde; ciro silsilesinde görünürde herhangi bir kopukluk olmadığı anlaşılmaktadır. .....silsilesinde bir kopukluk olmadığı anlaşılmakla, .... maddesi uyarınca, düzgün ciro silsilesine göre çeki iktisap edenin, çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ve bonodaki iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun ayrıca kanıtlanması gerekir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan .. maddesine göre, çeki eline geçiren yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü tutulabilir. Somut olayda, davacı çekin hamili iken rızası hilafına çekin elinden çıkmış olduğunu kanıtlamış olsa bile, davalı son hamilin iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ayrıca kanıtlaması gerekir. Davacı bu hususu kanıtlayamamıştır.

Davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir. Oysaki dosya kapsamında davacı vekilince davalının kötü niyet ve ağır kusuruna dair somutlaştırılmış maddi bir vakıa bulunmadığı gibi bu yönde herhangi bir belge veya toplanması gereken delil de sunulmuş değildir. Açıklanan bu gerekçelerle, çek istirdadına ilişkin işbu davanın reddi yönünde verilen karar isabetli olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.

1.Davacı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2.Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı peşin aldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3.Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4.HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

5.İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6.HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. ... ... Başkan ...