4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; uluslararası yük taşımacılığı yapan müvekkili şirketin davalı sigorta şirketi ile 28.04.2018 başlangıç, 27.04.2019 bitiş tarihli, ---------- numaralı taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesi düzenlenmiş olduğunu, müvekkili şirketin işbu poliçenin geçerli olduğu 02.11.2018 tarihinde --------- marka 218 adet araç lastiği ile taşıması ile ilgili sevkiyat esnasında müvekkili şirket ile araç arasındaki irtibatın 04.11.2018 tarihinde kesildiğini, müvekkil şirketin --------- kayıtlarında aracın görüldüğü yere yetkili gönderildiğinde aracın yükünün boşaltılmış vaziyette yol kenarında beklediğinin tespit edildiğini, şoförün araç başında olmadığı görülünce aracın hemen güvenli bir park alanına çekilerek, durumun -------- polisine bildirildiğini, bu hasar neticesinde sigorta şirketi tarafından eksper tayin edildiğini, müvekkilinin elinde bulunan bütün belgeleri sigorta şirketi bilgisine sunarak ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ayrıca müvekkili şirket tarafından, zarar doğuran olayın meydana gelmesinin akabinde -------- Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde --------- isimli kişi hakkında suç duyurusunda bulunulmuş ve soruşturma işlemi neticesinde şahıs hakkında kamu davası açılmış olduğu halde sigorta şirketinin müvekkili şirket zararını hala ödememiş ve müvekkili şirkete halihazırda hala ödememe gerekçesinin de bildirilmemiş olduğunu, sigorta sözleşmesi poliçesi özel şartlarında emniyeti suistimal hasarlarının teminata dahil olduğunun açıkça belirtilmesine ve bu durumla ilgili sigorta şirketine defalarca hatırlatma yapılmasına rağmen, sigorta şirketinin kasdi olarak yükümlülüğünü yerine getirmekten imtina etmeye devam ettiğini, sigortalı araç sahibinin şoförü, veya taşeronun ve/ya taşeron şoförünün kötü niyet veya emniyeti suiistimalinden ve sahtekarlığından kaynaklanan çalıntı, kayıp, zarar ve hasarlar, sigortalı şoförü ve/ya taşeron ve/ya taşeron şoförüne rücu hakkı saklı kalmak ve sigortalı şirkete rücu edilmeyecek üzere teminata dahil olduğunu, taraflarınca teminat konusu zararın karşılanması için 30.12.2021 tarihinde ---------- Sayılı dosyası ile ---------- başvurulduğunu ancak --------- 4 aylık karar verme süresinde ceza dosyasının sonuçlanmayacağından el çekme kararı verildiğini, tahkim komisyonu kararına uygun olarak sigorta sözleşmesi gereğince iş bu davanın açıldığını beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere müvekkilinin taşıma esnasında meydana gelen hasarı yönünden 500 EURO Türk parası karşılığı 8.795 TL, müvekkilinin tamamlanamamış transit işlemi sebebi ile ödediği ceza miktarı yönünden 500 EURO Türk parası karşılığı 8.795 TL olmak üzere 1000 EURO karşılığı 17.590 TL' den az olmamak kaydı ile tespiti ile dövize uygulanan en yüksek mevduat faizi oranından faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Dava; davalı tarafından nakliyat taşıyıcı sorumluluk sigortası ile sigortalanan emtianın zayii nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı sigortalının 02.11.2018 tarihinde -------- --------- karayolu ile taşınmak üzere dava dışı çalışanı şoför --------- teslim ettiği otobüs-kamyon lastiği emtiasının taşınması esnasında --------- tamamının çalınarak zayi olması nedeniyle doğan zararını ve tamamlanmamış transit işlemi nedeniyle ödediği ceza bedelini, davalı sigorta şirketi ile düzenlendiği Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında davalı sigortacısından talep edip edemeyeceği, davacının zararlarının poliçe kapsamında kalıp kalmadığı hususlarında olduğu belirlenmiştir.218 adet otobüs ve kamyon lastiği türü emtianın ------- -------- ülkesine taşınması işini alt nakliyeci olarak üstlenen davacı firmanın emtiayı yüklediği ---------- (çekici)-------- (yarı römork) plakalı nakliye aracını sürücü ---------- teslim ettiği, --------- sınırını geçen aracın 2 gün hareket etmeden beklediğinin fark edildiği, şoföre ulaşılamadığı, aracın --------- kaydında beklediği yerde boş vaziyette bulunduğu, --------- polisi tarafından tutanak tutulduğu, davacının çalışanı konumundaki araç sürücüsü --------- olaydan yaklaşık 2 hafta sonra -------- giriş yaparken yakalanarak tutuklandığı savcılık soruşturması sonrası hakkında hizmet nedeniyle görevi kötüye kullanma suçlaması ile ---------- E. Sayılı dosyası ile dava açıldığı, yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.Mahkememizce dosya taşımacılık konusunda uzman bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi raporunda; '' nakliye sürecinde tamamı kaybolan dava konusu ---------- plakalı araçtaki 218 adet muhtelif ebat otobüs ve kamyon dış lastiğine bağlı zararın tespiti için davalı sigortacının görevlendirdiği bağımsız eksperin, lastiklerin taşıyıcıya teslim edildiği yerdeki fiyatını temsil eden üretici firmanın sevk faturası birim fiyatı üzerinden, poliçede öngörülen muafiyeti tenzil etmek suretiyle saptadığı (29.349,46-2.500=) 26.849,46 Euro” ile ---------- plakalı aracın dava konusu hırsızlık hadisesinden dolayı transit geçiş işlemini tamamlayamadığı ve bu yüzden TIR karnesi hamili davacının, malları varış yerindeki gümrük makamlarına teslim etme yükümlülüğünü yerine getirmediği için ödemek zorunda kaldığı vergi ve cezaların karşılığı 7.590,- Euro`nun” taşıyıcının sorumluluğunda olan miktar yönünden CMR Md. 23 ve 25`de yer alan düzenlemelerin ve/veya davacının alacak talebini dayandırdığı davalı taraf ---------- numaralı hasar dosyası kapsamından davacıya herhangi bir ödeme yapılmamasına geçerli bir sebep göstermediğinden; ayrıca derdest davada somut olay için davalı sigortacının düzenlediği mesuliyet poliçesi teminatından sigortalısına tazminat ödedikten sonra sigortalısının halefi sıfatıyla ödediği miktar için kime rücu edebileceği de tartışılmadığından; davalının davacı yararına düzenlediği ve dava konusu uluslararası karayolu taşıma işinin icra edildiği tarihte yürürlükte olan Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesinde kararlaştırılan şartların “herhangi biriyle çelişmediği” değerlendirildiği, Davacı taşıyıcının yararına tanzimli mesuliyet poliçesi teminatından somut olay için davalıdan talep edebileceği toplam (26.849,46 €. + 7.590,-€.=) 34.439,46 Euro alacağının olabileceği, '' yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.Davacı vekili tarafından 28/09/2023 tarihinde tamamlama harcı yatırılmak suretiyle 34.439,46 Euro olarak talep artırımı yapıldığı beyan edilmiş, davacının 09/10/2023 tarihli talep artırım beyan dilekçesi davalı tarafa 22/11/2023 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili iki haftalık süre içerisinde 06/12/2023 tarihinde Uyap'tan sunduğu itiraz dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunmuştur.Davaya konu taşıma, davalı sigorta şirketi tarafından 28.04.2018-28.04.2019 tarihleri arasında Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk Katılım Sigorta Poliçesi ile 250.000 Euro teminat limitli sigortalanmış olup, sigorta poliçesinde bulunan kargo sorumluluk klozu ile sigortalı araç sahibinin şoförü veya taşeronun ve/ya taşeron şoförünün kötü niyet veya emniyeti suiistimalinden ve sahtekârlığından kaynaklanan çalıntı, kayıp, zarar ve hasarları teminat kapsamına almıştır. Davacının dava konusu hasarı davalıya ihbarı sonrası-------- sayılı hasar dosyasının açıldığı, dosya kapsamında düzenlenen 29.03.2019 tarihli bağımsız eksper raporunda; hasar tarihi 06.11.2018, hasar nedeni emtianın tamamının çalınması, sorumlu tarafın sigortalı/nakliyeci olduğu belirtilmek suretiyle çalınan lastik cinsi emtia bedeli 26.849,46 Euro olarak belirlenmiş, davacının davalıya gönderdiği ---------Noterliği'nin 18.08.2020 tarihli ihtarnamesi ile --------- sayılı hasar dosyası kapsamından 37.339,46 Euro zararın tazminini talep ettiği, davalı sigorta tarafından davacıya poliçe kapsamında herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.Poliçe ile emniyeti suistimal sonucu emtianın zayinden doğan zararlar teminat kapsamına alındığından 2011 yılından bu yana davacı taşıyıcının şoförü olarak çalışan sürücü -------- hakkında devam eden ceza yargılamasının sonucu beklenmesine gerek görülmemiş, davacının poliçe kapsamında davalı sigortadan zararının tazminini talep edebileceği kanaatine varılmıştır.Davalı vekilinin, ıslah dilekçesinin kendisine tebliği üzerine, ıslahla artırılan tutar bakımından süresi içerisinde bulunduğu zamanaşımı definin değerlendirilmesinde ise; davaya konu emtianın çalınması olayının 06.11.2018 tarihinde meydana geldiği, davacının arabulucuya başvurma tarihinin 11.12.2020, dava tarihinin 20.07.2022 olduğu dosya kapsamı itibariyle sabittir.

TTK'nın 1420. maddesi uyarınca sigorta sözleşmesinden kaynaklanan her türlü talep iki yıllık zamanaşımına tabi olduğuna göre, iş bu somut uyuşmazlıkta 06.11.2018 hasar tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin başladığı, davanın ise iki yıllık süre geçtikten sonra açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış ve her ne kadar davacı yan davanın belirsiz alacak davası olduğunu talep artırım dilekçesi sunulduğunu ve talep artımına karşı zamanaaşımı itirazında bulunulamayacağını iddia etmiş ise de sigorta poliçesindeki teminatlar belirli olup davacının dava tarihinden sonra zamanla değişen ve gelişen bir durumu söz konusu olamayacağından davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün değildir. Ancak davanın fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açılmış olması, dava dilekçesinden, davacının belirli olan alacağının bir kısmını dava ettiğinin açıkça anlaşılması, davacı yanca yapılan ıslahla davanın tam dava haline getirilip harcının da ikmal edilmesi hususları hep bir arada gözetildiğinde davanın kısmi dava olarak açıldığının ve akabinde ıslahla tam davaya dönüştürüldüğünün kabulü gerekir.

Mahkememizce davacının davasının kısmi dava olduğu, bu durumda davacının ıslahla talep etmiş olduğu kısma davalının zamanaşımı itirazında bulunma hakkının olduğunun kabulü ile davacının ıslah ile artırdığı miktarın zamanaşımından reddine davanın açıldığı kısmi dava değeri 1000 Euro yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, dava türü sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemi olduğundan, reddedilen kısım yönünden davalı vekili yararına hükmedilecek vekalet ücreti davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğinden aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1000 Euro tazminatın 18.08.2020 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Kamu Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin 33.439,46 Euro tazminat isteminin zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.230,94-TL harcın, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 300,40-TL harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 14.359,88 TL'den mahsubu ile bakiye 13.429,34-TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

3.Davacı tarafça yatırılan peşin ve tamamlama harcından mahsup edilen 1.230,94-TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4.Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 18.020,00-TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5.Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 18.020,00-TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

6.Davacı tarafından yapılan 1.754,75-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 50,95-TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

7.Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 38,32-TL'sinin davalıdan, bakiye kısmın davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

8.Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/10/2024