7. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dava, adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir. Davacı, davalılar ile adi ortaklık kurarak cafe işlettiklerini, davalıların katkı sağlamadıklarını öne sürerek, adi ortaklığın feshine ve kendisi tarafından karşılanan tadilat, tamirat ve bir kısım kira bedellerinden oluşan 7.000 TL’nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf, davacı ile adi ortaklık sözleşmesi yaptıklarını, ancak davacının maddi destekte bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında bir adi ortaklık kurulduğu hususunda duraksama bulunmamaktadır. Aradaki ihtilafın da BK'nun 520 vd. maddeleri uyarınca çözülmesi gerekir. Talep, ortaklığın fesih ve tasfiyesine ilişkindir. O halde mahkemece ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesi gerekli olup, BK.nun 538. maddesinde belirtildiği gibi tasfiye, bütün hesapların görülüp, ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan dolayı olan ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sona erdirilmesidir. Aynı Kanunun 530. maddesine göre yönetici ortak, diğer ortaklara hesap vermekle yükümlü olup, dava konusu olayda da, taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinde davalılar yönetici ortak olduğundan, hesap vermekle yükümlüdür. Mahkemece öncelikle yönetici ortak olan davalı taraftan, ortaklığın tüm gelir ve giderleriyle ilgili hesap listesi istenilmeli, benzeri işletmelerin gelir ve giderleri de gözönünde tutulmak suretiyle, ortaklık konusu olan “cafe işletiminin” niteliğine göre, yapılması gereken harcama ve maliyet bedelleri ile elde edilebilecek gelir miktarı konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak, davacı tarafın ortaklık nedeniyle herhangi bir alacağı olup olmadığı belirlenip, sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözardı edilerek, eksik inceleme ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmiştir.

2.Davalı tarafa ait ajanda da 6.087 TL’nin davacıya ödendiğinin yazılı olması nedeniyle, mahkemece davalı tarafa bu delili kapsamında tamamlayıcı yemin yaptırılmış ise de, bu şekilde bir yemin teklifi usule aykırıdır.

Davalı tarafın kendi aleyhine delil olan ajandadaki borcun ödendiği yönündeki kayıt karşısında, aslında borcu kabul eden davalının bu borçtan kurtulabilmesi için eski HUMK'nun 288. (yeni HMK 200.) maddelerinde açıklandığı üzere yazılı delille kanıtlaması ya da karşı tarafa yemin teklifinde bulunması gerekir. Mahkemece bu husus gözardı edilerek ve ispat yükü konusunda yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi dahi doğru görülmemiştir.