11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARARIN

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin ...'te faaliyet gösterdiğini, faaliyet kapsamının enerji iletim ve dağıtım sektörü için alüminyum ve alaşımlı çubuk ve iletken üretimi olduğunu, davalı şirketin .... bağlı bir kurum olan ... A.Ş.den ''... Referanslı 380 kv.(224 km) .... Tasfiye Sonrası Bakiye İşleri Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi'' ihalesini aldığını, davalı şirketin bu ihalede kullanılacak elektrik tellerini müvekkili davacı şirketten tedarik etmek için müvekkil ile 04/05/2020 tarihinde ''... İletken Sözleşmesi''ni imzaladığını, bu sözleşmeye göre müvekkili şirketin, davalı şirkete KDV dahil 3.084.863,47 American Doları karşılığında, 688.023 km ''...'' satmayı taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin sözleşme ile üstlendiği yükümlülüğünü zamanında, eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde tam olarak yerine getirdiğini, müvekkili şirketin fabrikasında ... ve davalı şirket personeli tarafından bu ürünleri fabrika kabul testleri yapıldığını, testler sonucunda, üretilen ürünlerin ... şartnamesine uygun olduğu belirlendiği ve sonrasında ... tarafından söz konusu ürünlerin sahaya sevkine izin verildiğini, dava konusu ürünlerin 23/09/2020-24/09/2020-25/09/2020-28/09/2020-29/09/2020- 30/09/2020-01/10/2020-02/10/2020-05/10/2020-06/10/2020-07/10/2020 tarihlerinde müvekkili şirketin fabrikasından, plaka ve şoför ismini önceden müvekkiline bildirdiği kamyonlarla davalı şirket tarafından teslim alınarak işin yapılacağı alana sevk edildiğini, müvekkili tarafından davalıya satışı ve teslimi yapılan ürünlerin satış bedeli olan KDV dahil 3.084.863,47 American Doları için 05/02/2021 tarih ... numaralı temel fatura düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin müvekkiline gönderdiği ....Noterliğinin 09/02/2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile müvekkilinin düzenlediği faturaya itiraz ederek, faturayı ihtarname ekinde müvekkiline iade ettiğini, gerekçe olarak da taraflar arasında işbu davaya konu sözleşme dışında ve dava konusu sözleşmeden tamamen bağımsız olarak imzalanan diğer sözleşmelerden kaynaklanan mal teslim yükümlülüğünün müvekkili şirket tarafından yerine getirilmediğinin belirtildiğini, davalı şirketin, müvekkiline gönderdiği ....Noterliğinin 09.02.2021 tarih ... yevmiye nolu ilk ihtarnamesi ile dava konusu borcu ödemeyeceğini açıkça bildirdiğini ve bu tarih itibari ile temerrüde düştüğünü, bunun üzerine davalı şirket aleyhinde dava konusu 17.05.2021 tarihli fatura alacağının tahsili amacı ile ....

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, yapılan icra takibine davalı tarafından haksız ve kötüniyetli bir şekilde itiraz edildiğini, icra takip işlemlerinin durdurulduğunu, davacı ile davalı şirket arasında uzun süre gerçekleşen ihtarlaşmalarda, davalı şirketin dava konusu alacağın var olmadığını açıkça beyan etmediğini, aksine davalı tarafından gönderilen ihtarlarda işbu dava konusu alacağın gerçekleştiği anlamına gelecek şekilde, davacı müvekkil ile imzaladıkları ve işbu davanın konusu olmayan tamamen birbirinden bağımsız diğer sözleşmelerden dolayı davacı şirketin kendisine mal teslim etme borcunu yerine getirmediğini iddia ederek, bu nedenle işbu dava konusu borcu ödemediğini beyan ettiğini, davalı şirketin ikrarı söz konusu olduğunu, öncelikle alacağın rehinle teminatlandırılmamış olması, davalı şirketin mal kaçırma hazırlığı içinde olması nedenleri ile teminatsız veya uygun bir teminat karşılığında dava konusu 3.084.863,47 Amerikan Doları alacak miktarı kadar davalı şirketin malvarlığı ile 3.şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, davanın kabulü ile 3.084.863,47 Amerikan Doları alacağın, 09.02.2021 temerrüt tarihinden ödeme gününe kadar değişen oranlarda işleyecek kamu bankalarının Amerikan Doları cinsinden açılan bir yıl vadeli döviz mevduat hesaplarına uyguladıkları en yüksek faizi ile davalı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı davacı ile 2019-2020 yıllarında satın alma sözleşmeleri imzaladığını ve davacı tarafından da malların teslim edileceğini taahhüt edildiğini, Davacının, sözleşmelerde öngürülen teslim yükümlülüklerine aykırı davranarak iletkenleri teslim etmediğini, müvekkilinin taahhüt altına girdiği projelerde gecikmesine maddi kayıplara uğramasına sebebiyet verdiğini, davacının artan hammadde fiyatları sebebiyle yükümlülüklerini haksız kazanç elde etmek amacıyla yerine getirmediğinden müvekkiline teslim etmekten kaçındığını, malların teslim edilmemesinin sorulması üzerine borca batık hale gelen ve Genel Müdürü görevden alınan davacının hiçbir açıklama yapmaması üzerine noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini ve malzemelerin en kısa sürede teslim edilmesi ve yeni teslim programının bildirilmesini, aksi halde bu malzemelerin sözleşmelere uygun olarak 3. Kişilerden davacının nam ve hesabına tedarik edileceğini ilgili tüm masraflar ile gecikme cezasının davacıya rücu edileceğini ihtar ettiğini ve davacının ihtarnameye cevap vermediğini, müvekkilinin üstlendiği projelerde daha fazla gecikmemek ve telafisi güç zararların önüne geçmek amacıyla sözleşmenin 7/A maddesi uyarınca davacı tarafından teslim edilemeyen iletkenleri üçüncü kişilerden artan ham madde fiyatları nedeniyle çok daha yüksek fiyatlardan tedarik etmek zorunda kaldığını, davalının ... vasıtasıyla üçüncü kişilerden tedarik edilen iletkenler için davacıya fiyat farkı faturaları düzenlediğini, davacının haksız ve kötü niyetli olarak iade ettiğini noter kanalıyla ihtarname gönderildiğini davacının ilgili fiyat farkı faturalarını sözleşmelere uygun olarak ödemesini aksi halde uğranılan zarara ilişkin yasal yollara başvurulacağını ihtar ettiğini, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda davalının iletkenleri üçüncü kişilerden tedarik etmek zorunda kalması nedeniyle toplamda yaklaşık 15.000.000 USD üzerinde doğrudan zarara uğrayacağını davacının haksız itirazı nedeniyle daha fazla zarara uğramamak için diğer fiyat farkı faturalarını düzenlemediğini, davacının hiçbir ödeme yapmaması üzerine davacı aleyhine .... sas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını takibe itiraz üzerine takibin durduğunu, davacı aleyhine .... Esas numarasıyla görülmekte olan itirazın iptali konulu davayı açtığını, sonrasında davacının borcunu örtbas etmek amacıyla davalı aleyhine ... Esas sayılı haksız icra takibini başlattığını ve davalının itiraz etmesi üzerine mahkemedeki davayı açtığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.maddesinde "ödeme vadesi fatura tarihinden itibaren 90 gündür" olduğu, dava konusu fatura tarihinin 17/05/2021 olduğu ve 90 günlük ödeme vadesinin dolmadığını, alacağın muaccel hale gelmediğini, davacının muaccel hale gelmeyen alacak için icra takibi başlatmış olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, davanın dava şartı eksikliğinden usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddine, davanın ... Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRM E: Dava; alım - satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası niteliğindedir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık taraflar arasında 04.05.2020 tarihinde imzalanan " ... İletken Sözleşmesi" kapsamında davalı tarafından satın alınan 688,023 km "..." kablonun davalıya teslim edilip edilmediği, davalının bu iletkenleri başka satıcılardan tedarik edip etmediği ve davalı tarafından kablo bedelinin ödenip ödenmediği hususlarında toplanmaktadır. .... sayılı dosyası incelenmiş ; davacı tarafından davalı aleyhine 05.04.2020 tarihli faturaya dayanılarak 3.084.363,47 USD üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı , daval tarafından alacaklı görünün tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı bildirilerek borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmış ve daha sona eldeki alacak davası açılmıştır. İcra dosyasına ve davaya dayanak 04.05.2020 tarihli ve iade üzerine düzenlenen 05.02 2021 tarihli ... 688,023 km açıklaması ile kesilen faturalar KDV dahil 3.084.863,47USD bedellidir.

Taraflar arasında 04.05.2020 tarihinde imzalanan " ... İletken Sözleşmesi" incelenmiş; sözleşmenin 2. Maddesinde sözleşme konusunun davalı ile dava dışı ... arasında imzalanan " ... refaranslı 380 kV (224 km) ... tasfiye sonrası bakiye işleri teklif birimli fiyat komple tesis işi referanstı sözleşme " kapsamında alıcı tarafından tedarik edilmesi gereken ve bu sözleşmenin 3. Maddesinde belirtilen mal ve/veya hizmetlerin satın alınmasına ilişkin satın alma sözleşmesi olduğu, sözleşmenin 3. Maddesine göre 688,023 km ... İletkenin toplam fiyatının 2.926.815,44 USD olduğu, bu fiyatın fabrika teslim fiyatı olduğu ve fiyatlara KDV 'nin dahil olmadığı ,4. ve 5, maddelerinde satıcının malları 19.09.2020 tarihinde alıcıya yada alıcının talebine bağlı olarak grup şirketlerine veya alt yüklenicilerden birine teslim edeceği , teslim edilecek malların test , muayene ve kabulünün satıcının - tesislerinde ... ve alıcı yetkililerince yapılacağı kabul tutanağının tüm taraflar tarafından imzalanmasından sonra en geç 5 gün içinde kabulü yapılmış malzemenin teslim yerine sevk edileceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

18.09.2020 tarihinde dava konusu iletkenler için Malzeme Muayene Protokolü düzenlenmiş ve protokol davacı ve davalı ile ... temsilcileri tarafından onaylanmıştır.

Taraflar arasında dava konusu alım- satım sözleşmesi dışında 12.07.2020 tarihli ..., (EK : ADB - 201 Sözleşmesi)- 07.08.2020 tarihli ...., (EK : H.633 Sözleşmesi)-07.08.2020 tarihli ... - ..., (EK : H.681 Sözleşmesi) -04.09.2020 tarihli ... - ..., (EK : H.364 Sözleşmesi) sözleşmelerinin imzalandığı anlaşılmıştır. .... esas sayılı dosyası incelenmiş ; davalı ... ....A.Ş tarafından davacı ... ....A.Ş aleyhine 2019 ve 2020 yıllarında ... - ..., (EK : H.364 Sözleşmesi),.... , (EK : H.633 Sözleşmesi) ... - ..., (EK : H.681 Sözleşmesi) ..., (EK : ADB - 201 Sözleşmesi) sözleşmeleri imzalandığını, davalının bu sözleşmelerdeki edimini yerine getirmemesi üzerine ayni iletkenlerin daha yüksek fiyatla tedarik edilmesi zorunda kalındığını ve buna ilişkin fiyat farkı faturası kesilerek davalı ... ....A.Ş ye gönderildiğini , bedelin ödenmemesi üzeride .... sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ve takibe borçlunun itirazın üzerine takibin dürdüğünü bildirerek itirazın iptali ile takibin devamına karar erilmesini talep etmiş; mahkemece itirazın iptali davasının kabulü ile davalının .... sayılı takip dosyasında itirazının 1.933.318,24 USD asıl alacak ve 375.758,27 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktarlar üzerinden devamına, tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Bu dosyada eldeki davaya konu olan " ... İletken Sözleşmesinin dava konusu olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacının defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle; davacı ... ...A.Ş 'nin ticari defter ve kayıtlarının E- Defter olduğu, usulüne uygun tutulduğu ve ... E- Defter portalına yüklendiği , Davacı ... Şirketi’ nin 2019-2020-2021 yıllarına ait ticari defterleri incelendiğinde; 2018 yılından devir bakiyesinin 0,02 USD tutarında ve 855,02 TL tutarında olduğu, 2019-2020-2021 yılları içerisinde davacının davalı taraf olan ...' ne toplam 4.714.833,92 USD tutarında fatura düzenlediği, karşılığında davalı tarafça davacıya toplam 18.813,05 USD tutarında bankaya ödeme yapıldığı, davalı ... tarafından 1.925.598,51 USD tutarında davacı tarafa iade faturası düzenlendiği, dava konusu 17/05/2021 tarihli fatura davalı tarafa düzenlenmeden önce davacı tarafın, davalı tarafa 314.391,09 USD tutarında borçlu olduğu, 17/05/2021 tarihli ... nolu 3.084.863,47 USD tutarlı fatura davacının ticari defterlerine 17/05/2021 tarih ve ... yevmiye numarası ile kayıt edildiği, satış faturaları ve yapılan tahsilatlar sonucunda davacı taraf olan ... Şirketi'nin ticari defter kayıtlarına göre davacının davalı taraf ...' nden toplam 2.770.472,38 USD + 885,01 TL ( 24.074.616,99 TL) tutarında alacağının olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; davalının ... ...A.Ş 'nin ticari defter ve kayıtlarının E- Defter olduğu, usulüne uygun tutulduğu , davalının ticari defer ve kayıtlarına göre 21.12.2021 tarihi itibarıyla davacıdan 24.364.177,12 T alacaklı göründüğü ve alacağın şüpheli alacaklar hesabına aktarıldığı, dava konusu 3.084.863.47 USD bedelli 05.02.2021 tarihli fatura davalının ticari defter kayıtlarında bulunmadığı, dosyaya sunulan irsaliye ve mail yazışmalarında; 23.09.2020, 24.09.2020, 25.09.2020, 28.09.2020, 29.09.2020, 30.09.2020, 01.10.2020, 02.10.2020, 05.10.2020, 06.10.2020 ve 07.10.2020 tarihlerinde plaka ve şoför isminin davacı şirkete bildirdiği kamyonlarla davalı şirket tarafından teslim alınarak işin yapılacağı alana sevk edilmiş olduğu, davalı şirketin, dava konusu elektrik tellerini davacı şirketin fabrikasından teslim aklıktan sonra, tellerin çekileceği sahaya kendisinin tuttuğu şoför ve kamyonlar ile taşıdığı, bu taşımayı da davalı şirketin kendi düzenlediği irsaliyelerle yapmış olduğunun değerlendirildiği, ... 10.03.2021 tarihli, ... Referansh sözleşmeye ait bilgi talebi konulu yazısında; ... ... A.Ş. yükümlülüğünde bulunan .... Tasfiye Sonrası Bakiye İşler teklif birim fiyatlı komple tesis yapım işine ait sözleşmeler kapsamında, tel çekimi yapılacak yaklaşık 223 kilometrelik ... tek devre 9 adet ... faz iletkeninin yüklenici tarafından ... A.Ş.'den siparişi verilen yaklaşık 75 kilometresinin 9 faz iletken karşılığı yaklaşık 688,023/1.675.359 kg fabrika kabul testleri imalatçı fabrikada Teşekkülleri personelleri gözetiminde gerçekleştirildiğini, sahaya sevk izni verildiğini, sahada tel çekim işleri tamamlanmış olduğunu, söz konusu işler için ... A.Ş.’nin hak ettiği ödemelerin Teşekküllerince taraflarına yapıldığı bilgisi verilmiş olduğu , gerek irsaliyeler, gerek sevk yapılacak araç ve şoförlere dair gönderilen mailler, gerekse ... tarafından dosyaya sunulan yazı cevabı gözetildiğinde; davacının sözleşme konusu ürünlerin tesliminin yaptığının kabul edilebileceği;... Mahkemesinde iş bu dava konusu sözleşme haricindeki sözleşmelerden ötürü de sözleşme farkı ve zarardan ötürü talepte bulunulduğu, davacının sözleşme konusu ürünlerin, irsaliyelerde de yazılı olduğu üzere, davalı şirkete teslim edildiği ve alacaklı olduğu kanaatinin oluşması halinde, 688.023 km tele ilişkin 3.084.863,47 USD bedeli talep edebileceğinin kabul edilebileceği: Ticari defter ve kayıtlara göre davacı şirketin 17.05.2021 tarihli 3.084.863,47 USD tutarlı faturanın defterlere kaydedildiği tarihe kadar davalının davacı şirketten 314.391,09 USD alacağı olduğu, faturanın kaydedildiği tarihten itibaren 2.770.472,38 USD tutarında alacaklı göründüğü görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava konusu 04.05.2020 tarihinde imzalanan " ... İletken Sözleşmesi" kapsamında davalı tarafından satın alınan 688,023 km "..." kablonun davalıya teslim edildiği, bu sözleşme kapsamında teslim edilen mallar için kesilen faturanın davalı tarafından Ticari defterlere işlenmeyerek iade edildiği , davacının davalıdan 2.770.472,38USD alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

1.Davanın Kısmen Kabulü ile 2.770.472,38USD nin dava tarihi olan 07.10.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının dolar cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine,

2.Alınması gereken 1.691.903,65TL harçtan peşin yatırılan 468.351,35TL düşürüldükten sonra eksik alındığı anlaşılan 1.223.552,30TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3.Dava açılmadan önce yapılan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 127,89 TL'sinin davacıdan; 1.192,11 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4.Bu yargılama nedeni ile yapılan 30 adet e tebligat gideri 239,50TL, bilirkişi ücreti 16.500,00TL, dosya kapağı 3,50TL , 2 normal tebliğat ücreti 38,00TL , 5 posta ücreti 187,55TL olmak üzere toplam 16.968,55TL'nin red ve kabul oranına göre hesaplanan 15.324,60TL'si ile dava açılışında alınan 468.351,35TL peşin harç ve 59.30Tl başvuru harcı olmak üzere 483.735,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 741.360,46TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6.Davalı davada kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan, red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 270.851,51TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

7.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2024 Başkan ... E-İmzalıdır Üye ... E-İmzalıdır Üye ... E-İmzalıdır Katip ... E-İmzalıdır