2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

2.

Mahkememize tevzi edilen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA VE SAVUNMA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı ... .... Ltd. Şti arasında 29/05/2011 tarihli sözleşme imzalandığını, işbu sözleşmeye ve sözleşmelerin ayrılmaz parçasındaki niteliğindeki teknik şartname dosyaya sunulduğunu, yine müvekkili şirket ile hizmet alım suretiyle taşıt edinilmesi hizmetine ilişkin tip sözleşmenin 24/07/2008 tarihinde imzalandığını, bu sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası niteliğindeki teknik şartnamenin sunulduğunu, müvekkili şirketi le son işveren sıfatındaki ... İnşaat .. Ltd. Şti arasında akdedilen sözleşmenin yüklenicinin çalıştırdığı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 24.3 maddesinde idare yüklenicinin çalıştıracağı işçinin işvereni, muhatabı ve sorumlusu olmadığı, yüklenicinin kendisini veya çalıştıracağı işçi ile ilgili iş kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumlulukları yükleniciye ait olduğunu, yine müvekkili şirket ile ... arasında akdedilen sözleşmenin 24.3 maddesinde idare edinilen taşıtta yüklenicinin çalıştıracağı şoförün işvereni muhatabı ve sorumlusu değildir, yüklenici kendisi ve çalıştıracağı şoförü ile ilgili İş Kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumlulukları yükleniciye aittir denildiğini, dava dışı ...'ın müvekkili şirket ile birlikte davalı şirketler aleyhine işçilik alacaklarının tahsilini teminen Bursa 4. İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden açtığı dava sonucunda ...karar sayılı kararı verildiğini, anılan kararın Bursa 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılması üzerine işbu icra dosyasına ödenen meblağın ve dava dosyasına yapılan masrafların anılan sözleşme hükümleri ve kanun hükümleri gereğince bilirkişice belirlenecek sorumlulukları oranında davalılardan rücuen tahsilini teminen işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, dava dışı ... vekili tarafından Bursa 4. İş Mahkemesinin ... esas, ...karar sayılı ilamındaki işçilik alacaklarının tahsilini teminen müvekkili şirket ile davalı şirketler aleyhine Bursa 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket tarafından 16/11/2017 tarihinde 26.442,70 TL dosya borcu tutarı yatırıldığını, bu miktardan icra müdürlüğünce sehven fazla kesilen 988,49 TL tahsil harcı miktarı düşüldüğünde müvekkili şirketçe dosyaya 25.454,21 TL dosya borcu yatırıldığını, davalı şirketlerin işbu icra dosyasında ve dava dosyasında da taraf olmasına rağmen mahkeme kararı gereğince müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen icra dosya borcu tutarını ödemediklerinden dosya borcunu müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığını, davalı şirketler ile müvekkili şirket arasında düzenlenen sözleşme ve ilgili kanun hükümleri gereğince Bursa 4. İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile Bursa 12. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin toplamı 27.278,01 Tlnin bilirkişice belirlenecek sorumlulukları oranında ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.

Dava dilekçesi, Bursa 4. İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, Bursa 12. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyası, sözleşme, dekont, makbuzlar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

Dava , dava dışı işçi ...' a davacı işveren tarafından işçilik haklarından kaynaklanan tazminat ve alacaklar sebebiyle ödemenin rücuen alt işveren olan davalılardan tahsiline ilişkin alacak davasıdır. Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasında düzenlenen hizmet sözleşmeleri, davalıların sorumlu oldukları süreler ve davacının yapmış olduğu işçilik alacaklarına ilişkin ödeme türleri değerlendirilerek davacının davalılardan rücuen alacak miktarının dava dosyasındaki ödemeler de dikkate alınarak hesaplanmak üzere dosya 1 işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 17/12/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: Bursa 4. İş Mahkemesinin ... esas, ...sayılı kararında hüküm altına alınan 5.565,28 TL brüt kıdem tazminatının 31/01/2012 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranıyla birlikte davalılardan müteselsilen karşılanması gerektiği, 04/09/2008-14/06/2010 tarihleri arasında ... Taş. ... Ltd. Şti'nde 649 gün 2.242,52 TL, 01/07/2010-31/01/2012 tarihleri arasında ... İnşaat ... Ltd. Şti'nde 579 gün 3.322,76 TL olduğunu, 4.495,80 TL brüt fazla mesai ücret alacağının 3500,00 Tlsinin dava tarihinden itibaren bakiyesinin ıslah tarihi olan 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranıyla birlikte davalılardan müteselsilen karşılanması gerektiğini, 04/09/2008-14/06/2010 tarihleri arasında ... Taş. ... Ltd. Şti'nde 649 gün 2.336,40 TL, 01/07/2010-31/01/2012 tarihleri arasında ... İnşaat ... Ltd. Şti'nde 579 gün 2.084,40 TL olduğunu, 500,00 TL brüt ihbar tazminatı alacağının dava tarihinden 3.048,48 TL brüt ihbar tazminatı alacağının ise bakiyesinin ıslah tarihi olan 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz oranıyla birlikte, 717,08 TL brüt yıllık izin ücreti alacağının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte dava dışı son işçinin işvereni olan davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti'nden istenebileceği, icra vekalet ücreti ve icra masrafları ile birlikte toplam 27.278,01 Tl olan bakiyenin icra takibi yapılan tarihten ödeme tarihi olan 16/11/2017 tarihine kadar yasal faiziyle birlikte davalı ... İnşaat ... Ltd.Şti'nden istenebileceği mütalaa edilmiştir.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları kapsamında dosya önceki bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.

Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ek raporunda özetle: kıdem tazminatı ve fazla mesai alacağı yönünden: Bursa 4. iş mahkemesinin ... e., ... k. sayılı kararında hüküm altına alınan 5.565,28 tl brüt kıdem tazminatının 31.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz oranıyla birlikte, davalılarca müteselsilen karşılanması gerektiği; 04.09.2008-14.06.2010 tarihleri arasında 1185378 ve 1213674 işyeri sicil numaralı ... taşımacılık turizm otomotiv petrol organizasyon dağ. tic.ve san.limited şirketi'nde (649 gün) = 2.242,52-tl, 01.07.2010-31.01.2012 tarihleri arasında 1175685 ve 118406 işyeri sicil numaralı ... inşaat emlak seyah. rant a car oto galeri tur. nak. gıd. şirketinde çalıştığı tespit edilmiştir. (579 gün) = 3.322,76-tl, 2) 4.495,80 tl brüt fazla mesai ücreti alacağının; 3.500,00 tl'sinin dava tarihinden itibaren, bakiyesinin ıslah tarihi olan 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz oranıyla birlikte davalılardan müteselsilen karşılanması gerektiği, 04.09.2008-14.06.2010 tarihleri arasında 1185378 ve 1213674 işyeri sicil numaralı ... taşımacılık turizm otomotiv petrol organizasyon dağ. tic.ve san.limited şirketi'nde (649 gün) = 2.336,40-tl, 01.07.2010-31.01.2012 tarihleri arasında 1175685 ve 118406 işyeri sicil numaralı ... inşaat emlak seyah. rant a car oto galeri tur. nak. gıd. şirketi'nde (579 gün) =2.084,40-tl, yıllık izin ve ihbar tazminatı yönünden; 500,00 tl brüt ihbar tazminatı alacağının dava tarihinden, 3.048,48 tl brüt ihbar tazminatı alacağının ise bakiyesinin ıslah tarihi olan 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz oranıyla birlikte, 717,08 tl brüt yıllık izin ücreti alacağının dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte dava dışı işçinin son işvereni olan davalı ... inşaat tic ltd şti'nden istenebileceği, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden; icra vekalet ücreti ve icra masrafları ile birlikte toplam 27.278,01-tl olan bakiyenin icra takibi yapılan tarihten ticari faiziyle birlikte,4.578,92-tl sinin ... taşımacılık turizm'den, 9.672,72-tl sinin ... inşaat tic ltd şti'nden istenebileceği, 13.026,37-tl sinin davalılar tarafından yarı oranlarında istenebileceği mütalaa edilmiştir.

O halde toplanan delillerden somut olayda, dava dışı işçi ...' ın davacının asıl iş veren, davalıların alt işveren olduğu işyerinde işçi olarak çalıştığı ve iş sözleşmesinin fesh edilerek Bursa 4. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ve ihbar ücretine dair işçilik alacakları hakkında karar verildiği ve davacı işverenin işçiye yapmış olduğu ödeme sebebiyle davalı alt işverenlerden tahsilinin talep edilmiş, davalıların savunmada bulunmadıklarından davacının iddialarını inkar etmiş, ihtilafın, işçinin işten çıkınca açtığı iş davası sonucu verilen karara dayanarak, asıl işveren olan davacıdan aldığı tazminat ve işçi alacaklarının faiz ve ferileri ile onu işe alma tarihinden, ayrılmaya kadar çalıştıran davalı alt işverenlerden işçi alacaklarının faiz ve ferileri ile alınıp alınmayacağı ve alınacaksa bunun miktarının ne olacağına ilişkindir. 4857 Sayılı İş Yasasının 2.mad 6. Fıkrasına göre davacı idare asıl işveren , davalı yükleniciler ise alt işverendir. İşçinin yasal hak ve tazminatlarından işverenler müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk işçi haklarından dolayı sadece işçiye karşıdır. Davalı idarenin sorumluluğu yasadan doğmaktadır. Davacı iş sahibi ile yükleniciler arasındaki ilişki iş mevzuatından doğmamakta olup ihale sözleşmesinden doğmaktadır. Ve Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tarafların sorumluluğu ihale sözleşmelerinde belirlenmiştir. Taraflar arasında imzası inkar edilmeyen Sözleşmesi'nin 24. Maddesine göre işçiye ödenen her türlü tazminattan dolayı alt işverenin sorumlu olduğu , işçiye karşı olan İş Kanunu ve diğer yasalardan kaynaklanan tüm mesuliyetin yüklenici alt işverene ait olduğu belirtilmiştir.

Dava dışı işçiye idarenin yapmış olduğu ödemeden bu manada alt işveren olan davalılar sorumludur. Sorumluluk miktarının ne oranda olacağı konusu davamızın çözümlenecek olan sorunlarından birisidir. Davacı ile davalılar arasındaki sözleşmelerde davalıların sorumluluğunun çalıştırmış olduğu işçinin çalışma süresi ile sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Davalı şirketlerin kendi nezdinde işçiye çalıştırmadığı dönemler için sorumluluğunun kabul edilmesi hakkaniyete uygun düşmeyecektir.

Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 03/03/2020 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli denetime açık olduğundan itibar edilerek dava dışı işçinin davalı alt iş verenlerde çalıştığı süre kadar kıdem tazminatı ve fazla mesai ücretinden davalıların sorumlu olduğu, yıllık izin ve ihbar tazminatından son alt işveren davalı ... İnşaat Emlak ..... Ltd. Şti' nin sorumlu olduğu, yargılama gideri ve vekalet ücretinden ise davalıların eşit sorumlu olduğu dolayısıyla davalı ... İnşaat Emlak ..... Ltd. Şti' nin kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti 9.672,72 TL ve 6.513,18 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 16.185,90 TL rücu tazminatı alacağını, davalı ... Taş. Tur. Oto ... Ltd. Şti' nin kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, 4578,92 TL ve 6.513,18 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 11.092,10 TL rücu tazminatı alacağını, alacağın ödendiği tarih olan 16/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1.Davanın kabulü ile, -11.092,10 TL rücu tazminatı alacağının 16/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı ... Taş. Tur. Oto ... Ltd. Şti'den alanırak davacıya verilmesine, -16.185,90 TL rücu tazminatı alacağının 16/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı ... İnşaat Emlak ..... Ltd. Şti'den alanırak davacıya verilmesine,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.863,36 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 465,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.397,51 TL nispi karar ve ilam harcının 568, 27 TL kısmının davalı ... Taş. Tur. Oto ... Ltd. Şti'den alınarak, 829,24 TL kısmının davalı ... İnşaat Emlak ..... Ltd. Şti'den alanırak hazineye irad kaydına,

3.Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 650,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 267,40 TL olmak üzere toplam 917,40 TL yargılama gideri ve 465,85 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.383,25 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4.Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5.Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3.400 TL vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Emlak ..... Ltd. Şti' den alınarak davacıya verilmesine,

6.Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3.400TL vekalet ücretinin davalı ... Taş. Tur. Oto ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

7.HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/09/2020