. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; 27/10/2023 tarihinde davalıya ait ... plakalı aracın sürücünün alkollü olarak seyir halindeyken yaya olan müteveffa ...'a çarptığını ve ölümüne neden olduğunu, müteveffanın eşi ...'ın ev hanımı olduğu ve başkaca bir gelirinin bulunmadığını, bu yüzden ihtiyaçlı durumuna geldiğini, davalı ... hakkında Ereğli/Konya . Asliye Ceza Mahkemesine dava açıldığını ve Taksirle Ölüme Neden Olmak ve Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçundan mahkumiyetine karar verildiğini, ayrıca dava şartı olan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını, bu nedenle alacağın şimdilik belirlenebilmesinin mümkün olmadığından davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesini, sonrasında artırılmak üzere şimdilik 100 TL olarak destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini ve davalı ... adına kayıtlı araçlar ile taşınmaz mallarının kayıtlarına cebri icra yoluyla ile satışının önlenmesi için ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak;

Davacı tarafın, müvekkili hakkında açtığı "Maddi Tazminat" davasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının davasının, ilgili yasaların gerektirdiği şartları yerine getirmediği ve bu nedenle reddedilmesi gerektiğini, davacının dilekçesinde, gerekli şartlara ilişkin hiçbir beyan ve delilinin bulunmadığını, ayrıca, dava basit yargılama usulüne tabidir ve davacı delillerini belirttikten sonra ek delil veya genişletme talebine itiraz ettiklerini, müvekkilinin kaza sırasında hiçbir kusurunun olmadığını, davacı yaya ...’in trafik kurallarına uymadığını ve bunun sonucu olarak kazanın meydana geldiğini, kaza anında müvekkilinin, aniden yola çıkan yaya ...’e çarpmamak için manevra yaptığını ve bu nedenle kazanın gerçekleştiğini, yaya ...’in park halindeki aracın önünden kontrollü bir şekilde geçmeden yola çıkmasının müvekkilin suçsuz olduğunu gösterdiğini, müzakere edilen ceset fotoğraflarında yaralanmaların, ...’in kamyonun önünden geçerek kazanın meydana geldiğini gösterdiğini, otopsi ve bilirkişi raporlarının kaza şekline aykırı olduğunu, dolayısıyla kusur değerlendirmelerinin hatalı yapıldığını, müvekkilinin üzerindeki suçlamalarının geçerli olmadığını ve davacı ...’in hatalı hareketleri nedeniyle tazminat talep edilemeyeceğini, davacının yalnızca ölenin eşi olmasının tazminat talebi için yeterli olmadığını, ayrıca ekonomik destek gördüğünü ve devamının nasıl sağlanacağının ispat edilmesi gerektiğini, davacının durumunun sosyal ve ekonomik düzeyinde bir bozulma olup olmadığının ve destekten yoksun kaldığı durumun kapsamını kanıtlamasının gerektiğini, tazminat talepleri ve karşılıklı sorumluluklar açısından bilirkişi raporlarına ihtiyaç duyulduğunu, dava sırasında davacı tarafın haksız ve kötü niyetli davrandığı, bu nedenle tüm taleplerinin reddedilmesi gerektiğini, davacının ihtiyati tedbir talebinin de hukuka aykırı olduğunu ve bu talebin reddedilmesi gerektiğini, izah olunan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla davaya cevaplarının ve itirazlarının kabulü ile; davacı tarafın haksız, yerinde olmayan, usul ve yasalara aykırı yasal şartları oluşmayan maddi tazminat taleplerinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesiyle özetle;

Davacı tarafın sunduğu belgelerin taraflarına tebliğ edilmediği, dava dilekçesinin ve kanıtların kendilerine sunulmasını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkil şirketin adresinden hareketle İstanbul Anadolu Mahkemelerinde açılması gerektiğini, Trafik Sigortası Genel Şartları çerçevesinde başvuru esnasında gerekli belgelerin sunulmadığı için dava şartlarının eksik olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı talep eden mirasçıların, ...'ın kendilerine destek olduğunu ispatlaması gerektiğini, ayrıca, dava açılmadan önce gerekli belgelerin sunulması gerektiğini, aksi takdirde talebin değerlendirilemeyeceğini, müvekilinin sigorta poliçesinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davacının yükümlülüğünde olduğu ispat yükünün, destekten yoksun kalma talebinde bulunanlara ait olduğunu, mirasçıların, müveffanın destek olma durumlarını kanıtlaması gerektiğini ve güncel nüfus kayıt örneğinin dosyaya eklenmesinin gerektiğini, bilirkişi nazarında kazaya karışan sürücünün kusurunun belirlenmesini, bu süreçte savcılık dosyasının ve diğer delillerin incelenmesi gerektiğini, tazminat hesaplamalarının %1,8 teknik faiz üzerinden yapılmasını ve çeşitli finansal göstergelerin dikkate alınmasını, dava sürecinde temerrüt tarihinin ardından yasal faiz işletileceğini, müvekkil şirket aleyhine açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine karar verilmesini, Esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkilin aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulmasını, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Konya/Ereğli . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Konya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 09/05/2024 tarihli yazısı, Konya/Ereğli İlçe Emniyet Müdürlüğünün 30/04/2024 tarihli yazısı, Konya/Ereğli . Asliye Ceza mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ve davalı ... şirketinin 26/04/2024 tarihli müzekkere cevabı incelenmiştir.

11/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; davaya konu kazada ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “52-b” maddesinde belirtilen “Sürücüler, hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.” kuralını ihlal ettiği, kazanın oluşumunda %100 (YÜZDE YÜZ) oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ve yaya müteveffa ...'ın ise meydana gelen kazada kural ihlalinin (kusurunun) bulunmadığı, tespit edilmiştir.

26/09/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; Müteveffa ...’ın hak sahibi için 27.10.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplamasında *... için 1.357.973,84TL Destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 1.357.973,84TL tazminat hesaplandığı, hesaplanan tazminat tutarları Trh2010 Yaşam tablosuna göre ve progresif rant tablosu esas alınarak, Yargıtay kararlarında belirlediği çerçeveye uygun olan yaklaşımla tespit edilmiştir.

Dava, tazminat isteminden ibarettir. Dava ve birleşen dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir. Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Somut olayda davacı davaya konu trafik kazası neticesinde vefat eden ...'ın desteğinden yoksun kaldığını iddia ederek maddi tazminat isteminde bulunmuştur. Davaya konu 27/10/2023 tarihli trafik kazası sonucu ...'ın vefat ettiği anlaşılmıştır. Kaza sonrasında görevli kolluk tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile, trafik kazasının oluşmasında ...'ün tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce tanzim ettirilen 11/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ile de ...’ün tam kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizce, 11/07/2024 raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun olması nedeniyle, davaya konu trafik kazasının oluşmasında ...'ün tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Davacı desteğin eşi olup, kural olarak davacı ile müteveffa arasında desteklik ilişkisinin bulunduğu kabul edilmelidir.

Davalı tarafça bu karinenin aksi usulünce ispatlanamadığından davacı ile müteveffa arasında desteklik ilişkisi bulunduğu kabul edilmiştir.

26/09/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; Müteveffa ...’ın hak sahibi için 27.10.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatının hesaplamasında ... için 1.357.973,84TL Destekten yoksun kalma tazminat hesaplandığı, hesaplanan tazminat tutarları Trh2010 Yaşam tablosu esas alınarak hesaplandığı anlaşılmış yapılan hesaplama yargıtay kararlarına uygun olduğundan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. 6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, desteğin kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı konusunda kaza tespit tutanağında bir belirleme bulunmamaktadır. Yine ceza dosyası içeriğinde de bu yönde herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Bu nedenle, hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsü ...'ün tam kusurlu olduğu, davalının kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek ...'ın öldüğü, davacı ile ... arasında desteklik ilişkisinin mevcut olduğu, ölüm nedeniyle davacının bu destekten mahrum kaldığı anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 13/06/2023 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davacının Davasının Kabulü İle;

-1.357.973,84 TL’nin davalı ... Şirketinden 07.12.2023 tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 27/10/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte (Davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2.Alınması gereken 92.763,19 TL harçtan, peşin ve ıslahla birlikte alınan 5.065,42 TL harcın mahsubu ile bakiye 87.697,77 TL eksik harcın ( davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 77.495,84 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan tahsil edilerek HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3.Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.800 TL. yargılama giderinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

4.Davacı tarafından yapılan 5.065,42 TL harç giderinin (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 4.476,15 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 427,60 TL harç gideri ve 4.672,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 5.099,60 TL yargılama giderinin ( davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 4.506,36 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine

6.Davacı taraf kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve taktir olunan 202.116,34 TL vekalet ücretinin (davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun 178.604,03 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,

7.Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/12/2024 Katip ... Hakim ...