4. Hukuk Dairesi
4. Hukuk Dairesi 2024/4716 E. , 2024/5601 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.12.2015 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi olan kamyonetin karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 6.000,00 TL maluliyetten kaynaklanan tazminat ile 4.813,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 10.813,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, maluliyetten kaynaklanan zararın kaza tarihinden itibaren, tedavi giderinin ise dosyaya sunulan dekontlarda belirli olan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile 90.961,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 10.365,71 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 101.326,82 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, davalı sürücünün kusuru oranında sorumlu olduklarını, davacının kaza esnasında emniyet kemeri takmaması ve istiap haddi aşılmış araca binmesi sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında alınan kusur raporuna göre davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacının sunduğu rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 45 oranında, geçici iş göremezlik süresinin 270 gün olduğu, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre aktüer bilirkişi tarafından tazminatın hesaplandığı, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı ve istiap haddinin aşıldığı hususunda dosyada delil bulunmadığı, bu nedenle davalının müterafik kusur indirimi yapılmasına ilişkin talebinin reddi gerektiği, davacının tahkimden önce davalıya yaptığı başvuruya ilişkin belgelerin davalıya 06.07.2017 tarihinde teslim edildiği, bu tarihten itibaren 8 işgünü sonrası olan 19.07.2017 tarihinde davalının temerrüde düştüğü gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile 90.961,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 10.365,71 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 101.326,82 TL maluliyet tazminatı ile 4.813,00 TL tedavi gideri tazminatının 19.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin 22.03.2018 tarihli 2018/İHK-2113 sayılı kararıyla; davacının dosyaya sunduğu raporun kaza tarihinde yürürlükte olmayan yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığı, hüküm kurmaya elverişli olmadığı, ara karar ile kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanacak yeni bir rapor alınmasına karar verildiği, ara karar uyarınca alınan yeni rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 23 oranında olduğu, tazminatın % 23 maluliyet oranı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre hesaplanması gerektiği, bu şekilde hesap yapılan dosya kapsamında alınan aktüer ek bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, davalı vekilinin geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderinden sorumlu olmadığına ilişkin itirazının kabulü gerektiği, davalının poliçe teminatı kapsamında söz konusu giderlerden sorumlu olmadığı, bu talepler bakımından SGK’nın sorumlu olduğu, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı ve istiap haddinin aşıldığı hususunda dosyada delil bulunmadığı, bu nedenle davalının müterafik kusur indirimi yapılmasına ilişkin talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 57.480,34 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 19.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacının geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakiye sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A
. Bozma Kararı İtiraz Hakem Heyetinin 22.03.2018 tarihli 2018/İHK-2113 sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Dairenin 21.03.2022 tarihli 2021/8260 Esas, 2022/5379 Karar sayılı kararı ile, "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, hakem heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, belgeli tedavi giderlerinden 6111 sayılı yasa gereği SGK’nın sorumluluğunda olduğuna göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-...25/02/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 13/02/2011 tarihli 6111 sayılı Yasa’nın 59. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi değiştirilmiş, buna göre "trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", Yasanın geçici 1. maddesi ile de " Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği," öngörülmüştür. Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Yasa'nın 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçmiştir. Somut olayda, İtiraz Hakem Heyeti tarafından geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatından Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumlu olacağı gerekçesi ile davacının davalı ... Şirketi hakkındaki geçici iş göremezlik talebinin reddine karar verilmiş ise de, yukarıda açıklandığı üzere işbu talepler yönünden sigorta şirketlerinin sorumluluğu devam ettiğinden yazılı olduğu şekilde hatalı karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. 3-...Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, PMF 1931 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi (davalı lehine olacak biçimde daha kısa ömür süresi belirlediği halde davacı vekilinin temyiz dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınması gerektiğinden), % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanmasının gerektiği dikkate alınmak suretiyle, bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (davacı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı uyarınca aktüer ve doktor bilirkişiden 17.12.2022 tarihli ek raporun alındığı, raporda 2022 yılı güncel asgari ücret verilerinin dikkate alındığı, kusur oranının % 100, maluliyet oranının % 23, geçici iş göremezlik süresinin 270 gün olarak kabul edildiği, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alındığı, buna göre 149.522,27 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 10.374,60 TL geçici iş göremezlik tazminatının hesaplandığı, davacının dosyaya sunduğu belgelere göre SGK’nın sorumluluğunda olmayan tedavi giderlerinin 3.912,00 TL olarak tespit edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yalnızca davalı vekilince itiraz edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacı lehine hükmedilen sürekli iş göremezlik tazminatının 90.961,11 TL, geçici iş göremezlik tazminatının 10.365,71 TL tutarında olduğu, davacı vekilinin karara itiraz etmemesi sebebiyle söz konusu miktarlar bakımından davalı lehine usuli kazanılmış bulunduğu, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından hükmedilen miktardan daha fazla miktarda sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilemeyeceği, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı ve istiap haddinin aşıldığı hususunda dosyada delil bulunmadığı, bu nedenle davalının müterafik kusur indirimi yapılmasına ilişkin talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 90.961,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 10.365,71 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 3.912,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 105.238,82 TL’nin 19.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; % 23 oranlı 21.02.2018 tarihli İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı’nın raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, bozma ilamından sonra alınan 17.12.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazlar kabul edilmediği takdirde taraflarına bilgi verilerek davayı ıslah edeceklerini beyan etmelerine rağmen taraflarına ıslah için süre verilmediğini, bozma sonrası ıslah haklarının kullandırılmadığını, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, bozma ilamından sonra alınan 17.12.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunda tedavi giderinin eksik hesaplandığını, tedavi giderlerine dair dosyaya sundukları belgelerin mevcut olduğunu, davalının tedavi giderlerinden sorumlu olduğunu, faizin kaza tarihi itibariyle uygulanması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri talebine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3.Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İtiraz Hakem Heyeti kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı, özellikle Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yalnızca davalı vekilince itiraz edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacı lehine hükmedilen sürekli iş göremezlik tazminatının 90.961,11 TL, geçici iş göremezlik tazminatının 10.365,71 TL tutarında olduğu, davacı vekilinin karara itiraz etmemesi sebebiyle söz konusu miktarlar bakımından davalı lehine usuli kazanılmış bulunduğu, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından hükmedilen miktardan daha fazla miktarda sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilemeyeceğinin anlaşılmasına göre; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine
03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.