21. Hukuk Dairesi

T. C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.

HUKUK DAİRESİ 2024/701 Esas - 2024/1532 Karar

GEREKÇELİ KARARIN

Taraflar arasındaki devir sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... unvanlı işyerinin devri amacıyla davalı ... ile diğer davalı ... Ltd.Şti. arasında 11/09/2019 tarihinde protokol düzenlendiğini, söz konusu protokolün davacı tarafça haricen öğrenildiğini, davaya konu şirketin %50 pay ortağı olan davacının bilgisi dışında düzenlenen bu protokolün davacıyı bertaraf etmek amacı ile muvazaalı bir şekilde düzenlendiğini,

TTK 408.madde 2.fıkrasının f bendinde bulunan düzenlemeye göre önemli miktarda varlığın toptan satışı, genel kurulun devredilemez yetkileri arasında olduğunu,

TTK.nın 538.maddesinin 2.fıkrasında yer alan düzenlemeye göre önemli miktarda varlığın toptan satışının genel kurul kararıyla olacağını, protokol uyarınca ... unvanlı ... Gıda İnş. Taah. İth. İhr. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.'nin bütünüyle devrinin söz konusu olduğu ve davalı ... tarafından tek başına usulsüz bir işlem gerçekleştirildiğini, bu hususta davacı tarafından her iki davalıya ihtarname gönderildiğini, davalılarca ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini beyanla 11/09/2019 tarihli ticari işletmenin devri sözleşmesini içeren protokolün geçersizliğinin tespiti ile ticari işletmenin tüm haklarının ... Gıda İnş. Taah. İth. İhr. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.'ye teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ...'nın, ... Gıda İnş. Taah. İth. İhr. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 26/04/2020 tarihine kadar müdürü olarak atandığını ve şirketin %50 pay sahibi olduğunu, bahsi geçen şirketin faaliyet süresi içerisinde yönetimsel sebeplerle bir kısım zararlar ettiğini, davacı yanın iddia ettiği şekilde bir ticari işletme devrinin yapılmadığını, protokolün imzalanarak davacıya gönderildiğini ancak davacı taraf ve vekilince imzalanmadığını, bu sebeple protokolün yok hükmünde olduğunu, davalı ... Ltd.Şti'nin davacı ya da ... Gıda İnş. Taah. İth. İhr. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. ile bir irtibatının bulunmadığını, davalı şirketin 01/09/2019 tarihli kira akdi uyarınca söz konusu adreste kiracı olarak faaliyete başladığını, davalı şirket ile ... Gıda İnş. Taah. İth. İhr. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki tek ilişkinin bir kısım demirbaşın satın alınması olduğunu, bunun dışında ticari ilişkinin söz konusu olmadığını, davacı tarafından iddia edilen bir devrin olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; dava konusu uyuşmazlık davacı ve davalı gerçek kişinin eşit paylı ortak oldukları ... Gıda... Ltd. Şti'ne ait ... adresinde bulunan "..." ünvanlı işyerinin devrini konu alan 11/09/2019 tarihli protokolün geçersizliğinin tespiti istemine ilişkindir.

Davalı tarafça protokün yok hükmünde olduğu savunulmuş ise de davacının ortağı olduğu ... Gıda.. Ltd. Şti'nin ... adresinde kurulduğu davacı ve davalının eşit paylı ortak oldukları, protokol tarihinden sonra aynı adresin davalı ...... Ltd. Şti adına lokanta olarak iş yeri çalışma ruhsatı aldığı ve aynı adresin kira sözleşmesinin kiralayan ile davalı ... .. Ltd Şti arasında yapıldığı ve davalı şirketin işletmeyi aktif halde işleterek kar elde ettiği anlaşılmıştır. Buna göre devrin fiili sonuçlarını gerçekleştirdiği yok hükmünde olmadığı ve davacı yan ile davalılar arasındaki hukuki uyuşmazlığın sonuçlanmadığı değerlendirilmiştir. ... Gıda... Ltd. Şti'nin önemli oranda malvarlığı niteliğinde olan lokanta işletmesinin davalı şirket müdürü ... tarafından davalı 05/09/2019 tarihinde kurulan davalı şirket ... Gıda .Ltd .Şti'ne devri protokolü bir genel kurulu kararına dayalı olmadığı davacı ortağın onayı dışında yapıldığı anlaşılmakla TTK'nun 538/2 maddesine aykırıdır. Açıklanan nedenlerle protokolün geçersizliğine, davanın kabulüne, 19/11/2019 tarihli ticari işletmenin devri sözleşmesini içeren protokolün geçersizliğinin tespitine, ticari işletmenin haklarının ... Gıda İnşaat Taah. İth. İhr. Hayvancılık San ve Tic. LTD. Şti’ne ait olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı yanın yok hükmünde olan bir protokolün geçersizliğini talep ettiğini, yok olan bir şeyin geçersizliğinin talep edilemeyeceğini, 11/09/2019 tarihli protokolün, davacının da bilgisi dahilinde tanzim edildiğini ve davacı dışındaki tüm şerikler tarafından imzalandığını ve imzalanması için davacıya iletildiğini, fakat ...'ın imza aşamasına geldiğinde bahsi geçen protokolü imzalamadığını ve bu şekilde protokolün tüm tarafların imzasını taşımadığı için geçersiz hale geldiğini, yani bir işletme devrinin protokolünün taraflarca konuşulduğunu, şirketin borçlarının kalem kalem belirtildiğini, imza aşamasında ise sözleşmenin taraflarından birisi olan davacının imzalamaması nedeni ile sözleşme-protokol hukuk dünyasında hiç doğmadığını, yani böyle bir protokole hukuki bir anlam yüklemek, olmayan bir protokolün şartlarının değerlendirilmesi cihetine gitmek ve olmayan bir şeyin geçersizliğinin tespitine karar vermenin mümkün olmadığını, davacının dilekçesinde ileri sürdüğü hususların, protokolden haberinin olmadığı ve haricen haberdar olduğu gibi iddialarının başlı başına asılsız olduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında da açıkça davalı ... Ltd.Şti. İle dava dışı ... Tic.Ltd.Şti. arasında usullüne uygun şekilde yapılmış bir devir sözleşmesinin bulunmadığını belirttiğini, yerel mahkemenin gerekçesiz ve hukuka aykırı bir şekilde olmayan bir şeyin geçersizliğine karar verdiğini, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, davalı ..., davacı ile birlikte şirketin %50 ortağı olduğunu, şirketin birikmiş vergi, sgk ve piyasa borçları olduğunu, davalı ... tarafından bu borçların tamamının ödendiğini, şirket ortağı olarak şirketin borçlarının tamamı ödendikten sonra, davacı yan borçsuz bir şirkete sahip olmak adına huzurdaki davayı ikame ettiğini, davalı tarafından davacıya keşide edilen 25/02/2020 tarih ve 02550 yevmiye numaralı ihtarnameden de bu hususun açıkça anlaşıldığını, yerel mahkemenin davacının haklarını kullanırken iyiniyet ve dürüstlük kaidelerine uygun hareket etme yükümlülüğünde olması gerektiği hususunda hiçbir araştırma yapmadığını ve davacının kötüniyetini değerlendirmediğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava;davacının ortağı olduğu şirkete ait işletmenin 11/09/2019 tarihli ticari işletmenin devri sözleşmesini içeren protokol ile muvazaalı olarak davalı şirkete devredildiği iddiasına dayalı protokolün geçersizliği ile ticari işletmenin tüm haklarının ... Gıda İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne teslimi istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davacı tarafça, davacının ortağı olduğu işletmenin 19/09/2019 tarihli işletme devir sözleşmesini içeren protokol ile muvazaalı olarak davalı şirkete devredildiği iddiasına dayalı protokolün geçersizliğinin tespiti ile işletmenin tüm haklarının ... Gıda İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğunun tespitinin talep edildiği görülmüştür.

Dosya kapsamında bir örneği yer alan protokol incelendiğinde; ... Gıda İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin protokolün eki listede yer alan tüm borçlarına karşılık 3.050.000,00 TL bedel karşılığında ...'nin devir alacağına ve devrin şartlarının nasıl gerçekleşeceğine ilişkin protokolün 11/09/2019 tarihinde davacı ile davalı ... ve dava dışı ... tarafından tanzim edildiği, dava konusu geçersizliğinin tespiti istenen protokolün konusunun 3.050.000,00 TL bedel karşılığı işletme devir hakkı olmasına ve davanın mahiyeti gereği davanın heyetçe görülmesi gerekmesine rağmen yargılamanın tek hakimle yapılıp, ihtilafın tek hakimle karara bağlanıldığı görülmüştür. 5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5. maddesinde, "Asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri 300.000,00 Türk Lirasının üzerinde olan dava ve işlere bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülüp sonuçlandırılacağı" şeklinde düzenleme mevcut olup, heyetçe görülüp karara bağlanacak dava değeri, 22/07/2020 tarihi sonrası 500.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere dava değeri, dava tarihindeki heyet sınırı olan 500.000,00 TL'nin üzerindedir. Hal böyle olunca, dava değerinin 500.000,00 TL'nin üzerinde olduğu, davanın asliye ticaret mahkemesinde bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülüp sonuçlandırılacak işler kapsamında kaldığı, davanın mahiyeti gereği heyetçe görülmesi gerektiği halde kararın tek hakimle verilmesi nedeniyle istinafa konu kararın yok hükmünde olup, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28/11/2022 tarih, 2021/8417 E., 2022/8430 K. sayılı ilamının da bu doğrultuda olduğu, bu bağlamda davanın heyetçe görülmesi gerektiği gözetilerek dosyanın heyete tevdi gerekirken tek hakim tarafından değerlendirilme yapılarak karar verilmesinde isabet görülmemiştir. Mahkemenin teşekkülüne ilişkin bu kural kamu düzeninden olduğundan resen gözetilmiştir.

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 355.maddesi gereğince kamu düzenine aykırılıktan ötürü davalılar vekilinin diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/(1)-a.4.maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.4 maddesi gereğince KABULÜNE,

2.Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2023 tarih ve 2021/594 Esas, 2023/819 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3.Davanın yeniden heyetçe görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

4.Davalılar tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davalılara iadesine,

5.Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.4 ve 362/(1)-g.maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/12/2024 Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -... ... ... ... ...