Yerel Hukuk Mahkemesi

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında faturaya dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davalı taraf iş bu davaya konu olan taşıma işleminden kaynaklı olarak fatura bedelini ödemediğinden dolayı hakkında Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından süresinde yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini belirterek, öncelikle rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu bulunması sebebiyle davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, %20'den az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesindeki iddia ve beyanlarını ispat ile mükellef olduğunu, delillerini sunması gerektiği halde dava dilekçesi içinde davaya konu somut olayı ve taleplerini ispatlayan yeterli belge veya evrakların sunulmadığını, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin olmadığını, faturalara ve verildiği iddia edilen hizmete açıkça itiraz ettiklerini, işleyecek ve işlemiş faize, faiz oranına da itiraz ettiklerini, %20 oranında icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Mahkememizce Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. SMMM bilirkişiden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiye dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlunun itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan İİK.67. maddesinde; "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." şeklinde düzenlenme bulunmaktadır. Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Tic. Ltd. Şti., borçlusunun .... Tic. Ltd. Şti. olduğu, borcun 4.500 EURO bedelli faturadan kaynaklandığı, toplam 4.500 EURO üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.

Mahkememizce SMMM bilirkişiden taraflar arasındaki alacak borç ilişkisine istinaden rapor alınmış, bilirkişi 27/05/2024 tarihli raporda sonuç olarak; dava itirazın iptali davası olup, davacı Konya . İcra Dairesi ... E. sayılı ve

18.09.2023 tarihli ilamsız takiplerde ödeme emrinde yer alan fatura karşılığı 4.500 Euro alacağın tahsiline ilişkin olduğu, davalı defterlerinde inceleme yapılamadığını, davacı şirketin 2023 yılı defterlerinde inceleme yapıldığını, davacı şirket e-defter uygulamasına tabi olduğunu, e-defter beratlarının bulunduğunu, envanter defteri tasdikleri zamanında yapıldığını, davacı şirket defterlerine göre, davacı tarafından takip konusu yapılan, 07.02.2023 tarihli ... nolu faturadan kaynaklanan 4.500 EURO karşılığı 91.197,90 TL alacak bulunduğunu, alacağın kaynağı fatura EURO olarak düzenlendiğini, alacak EURO cinsinden olduğunu, davalı vekili cevap dilekçesinde, ödeme emrinde belirtilen şekilde borcunun olmadığını, taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmadığından faturalara ve verildiği iddia edilen hizmete itiraz ettiğinin belirtildiğini, mahkemece vergi dairelerinden istenen BA-BS formlarında, davalı tarafından BA formunda hizmet alıcı olarak, davacı tarafından BS formunda hizmet satıcı olarak, takip konusu fatura için bildirim bulunduğunu belirtmiştir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

İtirazın iptali davaları takip ile sıkı sıkıya bağlı olup, dava konusu icra takibine konu edilen faturalara konu malın teslimi olgusunu satıcının tek taraflı düzenlediği faturalar ile ispatı mümkün olmayıp, teslime dair alıcı tarafça imzalı irsaliyeleri de sunması gerekmektedir. Bununla birlikte, mal tesliminin ispatının tek yöntemi bu olmayıp, imzalı irsaliye sunulmamakla birlikte eğer bahse konu faturalar benimsenerek bizzat alıcının ticari defterlerine kayıt edilmiş ise bu durumda artık satım sözleşmesinin yapıldığının, satıma konu fatura içeriklerinin ve malların teslim edildiğinin kabulü zorunlu olup, bu husus Yargıtay' ın yerleşmiş içtihatları ile de istikrarlı bir şekilde vurgulanmaktadır. (Bu yönde bknz...Yargıtay .HD,... E.-... K.,... E.- ... K.,... E.-... K...)

Faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olması halinde veya davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay . HD' nin ... E., ... K. ve ... ... E.K. sayılı kararları da bu yöndedir.)

T. C. Yargıtay .

Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamında; ''Dava, mal satımı nedeniyle faturalara dayalı bakiye alacağın tahsili istemiyle başlanılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, mal teslim ettiğini iddia ettiğine göre bu iddiasını yazılı delillerle ispat etmek zorunda olup, salt fatura düzenlenmesi malın teslimini göstermez. Ancak icra takibine konu edilen faturalar davalı defterine kayıt edilmiş veya Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne BA formları ile davalı tarafından faturalar bildirilmiş ise faturalar kapsamındaki malların teslim alınmış olduğunun kabulü gerekir.

Bu kapsamda yer almayan faturalar için ise ispat külfeti yani mal teslimini kanıtlama yükü yine davacıdadır. Öte yandan davacı kaydında yer alan tahsilat kaydının davalı ödemesi olarak kabulü gerekeceği ancak davalı kaydında olup davacı kaydında olmayan ödemenin ise dayanak belgeleri ile davalı yanca ispatı gerekir.'' denilmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesine göre fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişki olgusunun bulunması gerektiği, tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu,

27/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;01.01.2023 tarihli açılış kaydında 104.134,68 TL 2022 yılından devreden alacak bulunduğu, alacağın 5.400 EUR karşılığı olduğu, 28.02.2023 tarihli kayıtta 07.02.2023 tarihli ... nolu fatura ile 91.197,90 TL kayıt bulunduğu, 30.04.2023 tarihli kayıtta 28.04.2023 tarihli 119.340,00 TL Ziraat Bankası ödemesi bulunduğu, ödemenin 5.400 EUR karşılığı olduğu, 31.12.2023 tarihi itibariyle 75.992,58 TL alacak kalanı bulunduğu, alacak 4.500 EUR karşılığı olduğu, Davacının yaptığı ödemeler, eski tarihli borçtan mahsup edilerek gelindiğinde 07.02.2023 tarihli faturadan kaynaklanan 91.197,90 TL karşılığı 4.500 EUR alacağın henüz ödenmediğinin, davalı tarafından BA formunda hizmet alıcı olarak, davacı tarafından BS formunda hizmet satıcı olarak, takip konusu fatura için bildirim bulunduğunu belirtildiği anlaşılmakla davanın kabulüne, alacak likit olduğundan -İİK.67/2.maddesi gereğince kabul edilen miktarın takip tarihindeki karşılığı olan bedel yönünden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.DAVANIN KABULÜ İLE; Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 4.500,00 EURO asıl alacağa yönelik davalının itirazının İPTALİ ile bu miktar alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının EURO cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek döviz faiz üzerinden TAKİBİN DEVAMINA,

2.İİK.67/2.maddesi gereğince kabul edilen miktarın takip tarihindeki karşılığı olan 130.396,95 TL'nin takdiren % 20' si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3.Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 130.396,95 TL olduğunun kabulü ile) alınması gereken 8.907,42 TL nispi karar ve ilam harcından, tamamlama harcı dahil peşin alınan 1.636,88 TL harcın mahsubu ile kalan 7.270,54 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4.Davacı tarafından yapılan peşin harç ve tamamlama harcı dahil 1.636,88 TL, 269,85 TL başvuru harcı gideri, 101,75 TL tebligat ve posta gideri, 2.200 TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 4.208,48 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 130.396,95 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 30.000 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.120 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

8.Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen taraflara iadesine,

Dair, davacı asilin, davacı vekilinin ve e-duruşma ile katılan davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2024