7. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 27.03.2012 günü belirlenen saatte temyiz eden ... ve arkadaşları vekili Av.... ve aleyhine temyiz istenilen Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili Av.... Hüküm geldiler, gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 280 parsel sayılı 72240 m2 yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ... Yılmaz adına tespit edilmiştir.

Vakıflar İdaresinin itirazının kadastro komisyonunca kabulü üzerine taşınmaz davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü Muratpaşa Vakfı adına tescil edilmiştir. Davacı ... ve paydaşları dava konusu taşınmazın davalı tarafın tutunduğu tapu kaydı ile vakıfname kapsamında kalmadığının tespiti istemiyle dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve paydaşları tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece kesin hüküm bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de gösterilen gerekçe davanın niteliğine ve toplanan delillere uygun düşmemiştir.

Dava ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan HUMK’nun 237. maddesinde söz edilen kesin hüküm nedeniyle bir davanın reddine karar verilebilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebebinin ve dava konusunun aynı olması gerekir. Yine aynı kanunda tespit davaları düzenlenmiş değildir. Buna rağmen özel bir kanun hükmü ile tespit davası açılmasına imkan tanınmış olması ya da davacının hukuki yararının bulunması koşuluyla tespit davalarının dinlenebileceği öğretide ve uygulamada kabul edilmektedir. Hukuki yarar dava koşulu olup taraflarca öne sürülmese dahi mahkemelerce resen dikkate alınması zorunludur. Somut olaya gelince aynı taraflar arasında daha önce görülen ve kesin hükme bağlanan davaların kadastro .../. 2011/5850-2012/2446 S.2 tespitine itiraz ve yargılamanın iadesi istemlerine ilişkin olduğu, davacının kendi kök miras bırakanlarından intikal eden tapu kaydına dayandığı, görülen davanın ise ... ... Vakfı adına olan tapu kaydının dava konusu taşınmazı kapsamadığının tespiti istemi ile açıldığı, her iki davanın sebebinin ve konusunun farklı olduğu gözetildiğinde önceki günlü kesinleşen hükmün görülen davada kesin hüküm oluşturmayacağı kuşkusuzdur. Bu nedenle mahkemenin davanın reddine ilişkin gerekçesi yerinde değildir.

Ne var ki, az yukarıda açıklandığı üzere bir davanın dinlenebilmesi için davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması gerekir. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3. maddesinde kadastro tespitinin kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağı belirtilmiştir.

Kanunlarımızda başka birisine ait taşınmazın sınırlarının tespiti konusunda dava açılabileceğini düzenleyen özel bir hüküm de bulunmamaktadır. Tespit davaları ilerde açılacak eda nitelikli davaların öncüsüdür. Davacının görülen tespit davasını, ilerde açabileceği eda davası niteliğindeki davada delil olarak kullanmak üzere açtığı anlaşılmaktadır. Dosya içeriğinden kadastro tespitine itiraz davası sonucunda verilen hükmün Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği 13.02.1996 tarihi ile görülen davanın açıldığı 13.10.2008 tarihi arasında 10 yıllık hak düşürücü sürenin fazlasıyla geçtiği gözetildiğinde davacının eda nitelikli bir dava açamayacağı, açsa dahi bu davanın dinlenemeyeceği kuşkusuzdur. Bu nedenle davacının görülen tespit davasını açmakta hukuki yararının bulunduğundan da söz edilemez. Hal böyle olunca mahkemece davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi isabetsiz ise de, verilen hüküm sonucu bakımından doğru olduğundan davacıların yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile gerekçesi bakımından yanılgılı, sonucu bakımından doğru olan hükmün ONANMASINA, peşin alınan harcın mahsubu ile geriye kalan 16,25 TL harcın davacılardan alınmasına, Yargıtay duruşmasında kendisini vekille temsil ettiren davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü yararına takdir ve tespit olunan 900,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı Vakıflar Genel Müdürlüğüne verilmesine, 03.04.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.