4. Hukuk Dairesi

2.... vekilleri Avukat ...

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 07.02.2013 tarihinde ...'ın sevk ve idaresinde bulunan motosiklete odun yükleyip ilerlerken dengesini kaybederek kaza meydana geldiğini ve kaza sonucu vefat ettiğini, kazanın ardından davacıların büyük bir şok yaşadıklarını ve hem maddi hem de manevi anlamda kayba uğradıklarından fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile müteveffanın eşi ... için 500,00 TL, kızı ...... için 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya neden olan aracın motorlu bisiklet olması durumunda Güvence Hesabının sorumluluğunun bulunmadığını, Sigortacılık Kanunu ve Karayolu Motorlu Araçlar ZMMS'nin A-3 mad. (k) bendi gereğince motorlu bisikletlerin kullanılmasından doğan zararların teminat kapsamı dışında kaldığını, dava konusu kazaya karışan tescilsiz aracın ZMMS yaptırma yükümlülüğü olmadığından dava konusu tazminat talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2015 tarihli ve 2014/783 Esas 2015/313 Karar sayılı kararıyla; meydana gelen kaza nedeni ile hayatını kaybeden desteğin yakınlarının destekten yoksun kaldığı, kazaya karışan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olmaması nedeni ile davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu gerekçeleri ile davanın kabulüne, davacı ... için 92.243,00 TL, davacı ...... için 3.893,00 TL olmak üzere toplam 96.130,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

. Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 15.06.2016 tarihli ve 2015/15052 Esas, 2016/7351 Karar sayılı ilamıyla; "1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2.Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat ist... ilişkindir. 2918 sayılı KTK.nın 91.maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliği'nin 9.maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı KTK.nın 3. maddesinde de, silindir hacmi 50cc küpü geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50 km az olan bisiklet olduğu, 2918 sayılı yasanın 103. Maddesinde de motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür.

Somut olayda, olay yeri basit krokisinde kazaya karışan araç 5001503 şasi nolu motorbisiklet olarak belirtilmiş olup dosya kapsamından trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Yine aracın trafik tescil kaydı araştırması için ilgili birime yazılan müzekkereye şasi no belirtilen motorbisikletin tescil kaydının bulunmadığı teknik belgesinin olmadığı için tespit yapılamadığı cevabı verilmiştir. Ceza yargılaması savcılık hazırlık evrakı içerisinde; kazaya karışan aracın teslim tesellüm belgesi ile dava dışı...'na teslim edildiğine dair tutanak bulunmaktadır. O halde mahkemece, bu aracın tespiti ile araç üzerinde gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olup olmadığı belirlenmeli, trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olmadığının anlaşılması halinde davacının davalı ...'ndan talep hakkının bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş; bu kez davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 27.01.2017 tarihli ve 2016/14338 Esas, 2017/654 Karar sayılı ilamıyla davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 09.01.2019 tarihli, 2017/280 Esas, 2019/7 Karar sayılı kararı ile; meydana gelen tek taraflı kazada davacıların desteğinin asli ve tam kusurlu olduğu, destekten yoksun kalma tazminatının yansıma zarar olması nedeni ile destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat isteminin objektif iyiniyet kurallarına aykırılık oluştuğu gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.11.2020 tarihli ve 2019/3144 Esas, 2020/6405 Karar sayılı ilamıyla; "1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşen yönlere ilişkin temyiz itirazlarının yeniden incelenmesinin mümkün olmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat ist... ilişkindir.

Mahkeme ilk kararında davanın kabulü ile davacı ... açısından 92.243,00 TL, davacı ...... açısından 3.893,00 TL olmak üzere toplam 96.130,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine hükmetmiş davalı vekilinin temyizi üzerine dairemizce, dava dışı...'na teslim edilen kazaya karışan aracın tespiti ile gerektiğinde üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmak sureti ile trafik sigortası yapılması zorunlu olan araçlardan olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi için mahkeme kararı bozulmuştur.

Dairemiz bozması sonrası yapılan yargılamada mahkemece 19.07.2017 tarihli celse de... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak,...'na teslim edilen kazaya karışan aracın , davacılardan ... veya dava dışı...'u tarafından incelemeye hazır tutularak üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması istenmiş talimat mahkemesince aracın teslim edildiği... dinlenmiş ifadesinde "kazaya karışan aracı kazadan sonra teslim aldığını ancak davacılardan ...'nin evine bıraktığını, daha sonra çocukları tarafından hurdaya satıldığını öğrendiğini Planet marka sepetli aracın diğer özelliklerini bilmediğini, davacı ...'ın ...da ikamet ettiğini" beyan etmiştir.

Davacı vekili 09.02.2018 tarihli beyan dilekçesi ile davacı ... 'ın ... adresine talimat yazılıp dava konusu olaya ilişkin beyanlarının alınması talep etmiş, yine 21.03.2018 tarihli beyan dilekçesi ile de kazaya karışan araca müvekkillerince ulaşıldığını aracın yerinde incelenmesi hususunda... Asliye Hukuk Mahkemesine yeniden talimat yazılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili son celse Motosikleti sattıklarını satıldığına ilişkin faturayı ve aracın fotoğraflarını dosyaya sunduğunu aracın fotoğrafının eklenmesi suretiyle Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden araştırma yapılmasını ve ... için yeniden talimat yazılması talebini yinelemiş, mahkemece işbu talepleri red edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili aracı sattıklarına ilişkin fatura sunduklarını beyan etmiş ise de dosyanın incelenmesinde söz konusu faturaya rastlanmamıştır. Ancak davacı vekili temyiz dilekçesi ile dava konusu S0015003 şasi numaralı motorsiklet veya motorbisikletin fotoğraflarının ve aracın halen "... adresinde bulunduğunu bildirmiş" ve aracın fotoğraflarının bulunduğu CD'yi dilekçesine eklemiştir. CD'nin incelenmesinde fotoğraflarda kırmızı sepetli, motor aksamının üzerinde S0015003 yazan bir motosiklet veya motorbisiklet olduğu görülmüştür.

Buna göre Mahkemece, davacı vekilinin kazaya karışan araca ilişkin dosyaya sunduğu fotoğraflar, aracın bulunduğu adres ve bu konudaki tüm beyanlarının değerlendirilmesi için aracın halen bulunduğunun bildirildiği yer mahkemesine talimat yazılarak,aracın dosyadaki olay yeri basit krokisinde belirtilen S0015003 şasi nolu kazaya karışan araç olup olmadığının tespiti ile üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak sureti ile yasal mevzuat gereği trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bozma gerekleri de yerine getirilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir." denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiş; bu kez davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarihli ve 2021/2822 Esas, 2021/3349 Karar sayılı ilamıyla davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; meydana gelen tek taraflı kazada davacıların desteğinin hayatını kaybettiği, davacıların destekten yoksun kaldığı, davalının kazaya karışan aracın motosiklet vasfında olması nedeni ile sorumluluğunun bulunduğu gerekçeleri ile davanın ıslah beyanları doğrultusunda kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için 77.314,99 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 22.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacı ......'ın destekten yoksun kalma tazminatı talebinin tümden reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava öncesinde başvuru şartının yerine getirilmediğini, sürücünün kendi kusuru nedeni ile kazaya sebep olduğunu, davacıların tazminat talep etme hakkı olmadığını, desteğin anne ve babasının hayatta olup olmadığı araştırılmaksızın değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınmayan motosikletin karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden sürücünün yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3.Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle ;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.