T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/817 Esas - 2024/625
T.C.
...
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizin yukarıdaki esasına kayden açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA VE İSTEK :
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı taraf arasında 03/01/2019 tarihinde İ,,,, ,,,, ,,,, ait tip Alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilinin sözleşme konusu işi eksiksiz olarak ifa ettiğini, ancak davalı firmanın müvekkilinin son hak edişlerinden bakiye 730.592,47-TL alacağını ödemediğini, yine sözleşme konusu edimini yerine getirilmesine rağmen tarihsiz ve 6971783 seri no'lu ve 885.000,00-TL bedelli çekin de müvekkiline iade edilmediğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla anılan çekin müvekkiline iadesine, 5.000,00-TL hak ediş alacağının alacağın doğduğu tarihten itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı tarafın kusuru nedeni ile hak ediş ödemelerinde yaşanan gecikmelerinden kaynaklı olarak özellikle kur farkı nedeni ile müvekkili şirketin uğradığı zarar yönünden şimdilik 5.000,00-TL'nin zararın doğduğu tarihten itibaren işleyecek faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 27.maddesinde yer alan yetki şartı gereğince davaya bakmaya ... Mahkemelerinin görevli olduğunu, davacı şirketin hak ediş ödemelerinin kendisi nam ve hesabına yapılan ödemeler düşüldükten sonra eksiksiz şekilde ödendiğini, müvekkili tarafından davacı alt yüklenici nam ve hesabına 395.512,49-TL işçi alacağı ödemesi, 303.386,99-tl SGK prim ödemesi, 296.054,73-TL yemek parası ödemesi yapıldığını, davacının sözleşmenin 11.2 maddesi kapsamında SGK'dan ilişiksiz belgesi getirmemesi nedeni ile dava konusu çekin iade edilmediğini, sözleşmenin TL bedeli üzerinden yapıldığını, davacının kur farkı zararı talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
-Taraflar arasında imzalanan sözleşme -Sözleşme konusu işe ait hak ediş belgeleri ve faturalar -Taraflar arasında imzalanan Alt Yüklenici Sözleşmesi -Bilirkişi heyeti raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklanan bakiye hak ediş alacağının tahsili ve kur farkı zararının tazmini ile sözleşme kapsamında davalı yükleniciye teslim edilen çekin iadesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dosyası davanın açıldığı İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen yetkisizlik kararına istinaden ve yasal süresindeki talep gereğince Mahkememize tevzien gönderilmiş, Mahkememiz esasına kayden davaya bakmaya yetkili Mahkememiz tarafından yargılamaya devam olunmuştur. Dosyamızda dava konusu işe ait hak ediş belgeleri ile faturalar ve taraflar arasında imzalanan Alt Yüklenici Sözleşmesi örnekleri sunulmakla incelenmiştir.
Dosyamızda davacının ticari defterleri inceletilerek alınan SMMM bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin ticari defter kayıtlarının açılış ve kapanış kayıtlarının yasal süresinde yapıldığı, ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, ticari defter kayıtları ile cari hesap ekstreleri incelendiğinde; davacının davalıdan 728.555,73-TL cari heasp alacağının mevcut olduğu, davacının davalı tarafa verdiği anlaşılan 885.000,00-TL bedelli dava konusu çekin iadesi gerektiği mütalaa edilmiştir.
Dosyamız davalı Şirketin ticari defterleri de inceletilerek ve önceki bilirkişi raporundaki tespitler değerlendirilerek rapor alınmak üzere konusunda uzman farklı 1 SMMM, 1 borçlar mevzuatı alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişi ile 1 1 inşaat mühendisi bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmıştır. Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; taraf Şirketlerin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı alt yüklenici tarafından davalıya KDV dahil 12.285.442,10-TL tutarında hakediş faturası kesildiği, KDV ve stopaj kesintilerinden sonra ödenecek net tutarın
11.693.753,27-TL olduğu, davalı ana yüklenici tarafından davacı alt yükleniciye banka aracılığıyla
2.583.000,00-TL, çek ile de 8.115.800,00-TL olmak üzere toplam 10.698.800,00 TL hakediş ödemesi yapıldığı, davalı ana yüklenicinin, dava konusu iş kapsamında çalıştırılan işçilerin SGK primi olarak 303.386,99-TL, yemek parası olarak 296.054,73-TL, işçi ücreti olarak da
395.512,49-TL ödeme yaptığı, davacı tarafından kesilen hakediş faturalarından davalının banka ve çek olarak yaptığı ödemeler ile SGK, ücret ve yemek parası olarak ödediği tutarlar tenzil edildiğinde davacının hakediş alacağının bulunmadığı, dosya arasında SGK tarafından tanzim edilmiş ilişiksiz belgesi bulunmadığından , dava konusu teminat çekinin iadesi koşullarının oluşmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede hiçbir şekilde fiyat farkı talep edilemeyeceği kararlaştırıldığından, davacının davalıdan kur farkı nedeniyle zarar veya fiyat farkı talep edemeyeceği mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapor içeriğindeki tespitler dosya kapsamındaki veriler itibariyle denetime elverişli görülmekle yeniden rapor alınmasına Mahkememiz'ce gerek görülmemiştir.
Dosya kapsamında yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacı alt yüklenici ile davalı yüklenici şirket arasında 03/01/2019 tarihinde İstanbul İli, Ataşehir ilçesi Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Hizmet Binası ile Altyapı ve Çevre Düzenleme İnşaatı işine ait sözleşmenin imzalandığı, sözleşme kapsamında davacı şirketin konvansiyonel kalıp sistemiyle hizmet binası inşaatı işi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işinin ifasını toplam 97.553.000,00-TL bedel ile alt yüklenici şirket olarak üstlendiği, dosyada mevcut ve dava dışı işveren konumundaki ... ile davalı yüklenici şirket arasında tanzim edilen geçiçi kabul süre tespit tutanağına göre sözleşme konusu işin geçiçi kabulünün 04/03/2020 tarihinde yapıldığı ve tutanakta 1.712.780,00-TL eksik ve ayıplı iş tespiti yapıldığı, geçiçi kabul tutanağında yapı denetim elemanları tarafından 06/05/2020-07/05/2020 tarihleri arasında yapılan inceleme sonucunda geçiçi kabul komisyonu tarafından bahse konu tutanaktaki eksik ve kusurlu işlerin tamamlandığının tespit edildiğinin açıkça belirtildiği, yine aynı taraflar arasında 09/03/2022 tarihinde işin kesin kabulüne ilişkin süre tespit tutanağının tanzim edildiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında eser sözleşmesi niteliğindeki akdi ilişki çekişmesiz olup uyuşmazlık, işin ifa edilip edilmediği ve buna bağlı olarak davacının ödenmeyen bakiye hak ediş alacağının mevcut olup olmadığı, iddia edilen kur farkı zararını talep koşulları ile dava konusu teminat çekini iade koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Bu bağlamda, dosyamızda her ne kadar davacının ticari defterleri yönünden istinabe ile alınan SMMM bilirkişi raporunda cari hesap ekstresinden kaynaklı olarak davalı yüklenici şirketten alacaklı olduğu belirtilmiş ise de; dosyamıza sunulan ve Mahkememiz'ce de benimsenen bilirkişi heyeti raporu dikkate alındığında; taraflar arasındaki sözleşmenin7.m. Kapsamında davalı alt yüklenicinin sorumluluğunda olan sözleşme konusu işten kaynaklanan SGK prim ödemeleri ile işçiler için yapılan yemek parası ödemeleri ve işçi ücretlerinin davalı yüklenici tarafından davacının nam-ı hesabına ödenmesi nedeni ile sözkonusu giderlerin davalının takas -mahsup def'i gözetilerek davacının ödenmeyen hak ediş alacağından tenzili zorunludur.Bu doğrultuda davalı yüklenicinin, dava konusu iş kapsamında çalıştırılan işçilerin SGK primi olarak 303.386,99-TL, yemek parası olarak 296.054,73-TL, işçi ücreti olarak da
395.512,49-TL ödeme yaptığı, davacı tarafından kesilen hakediş faturalarından davalının banka ve çek olarak yaptığı ödemeler ile SGK, ücret ve yemek parası olarak ödediği tutarlar tenzil edildiğinde ise; davacının hakediş alacağının bulunmadığı bilirkişi heyeti raporu ile sabit olmakla; davacının sabit olmayan bakiye hak ediş alacağı isteminin reddi gerekmiştir.
Öte yandan, davacının kur farkı zararının tazmini talebinin ise; kur farkından kaynaklandığını ileri sürdüğü maddi zararını kanıtlar nitelikte bir delil sunmadığı gibi esasen sözleşmenin TL bedel üzerinden kararlaştırılığı dikkate alındığında talebin hukuki dayanağı da mevcut bulunmamaktadır. Yine, taraflar arasındaki sözleşmenin 14.m. gereğince de davacı alt yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesini talep edemeyeceğinden, sözkonusu talebin reddi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davacının kur farkı zararına ilişkin isteminin de reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının dava konusu teminat çekinin iadesi istemi yönünden ise; yukarıda değinildiği üzere davacının sözleşme konusu edimini ifa ederek teslim ettiğinin geçiçi kabul tutanağı ile sabittir. Alt yüklenici sözleşmesinin 10.4 maddesi dikkate alındığında; teminat çekinin iadesi hususunda sözleşmenin 8.2.1 m. gereğince sözleşmenin eki niteliğinde olduğu belirtilen Yapım işleri genel şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı tartışmasızdır. Dosya kapsamında dava dışı işveren ... tarafından yapılan kesin hakedişte davacının üstlendiği işler nedeniyle teminatlarından kesilecek bir alacak bulunduğu iddia ve usulen kanıtlanmamıştır. Davacı yan vekili 23/09/2023 tarihli ara kararı gereğince sözleşme konusu işe ait ilişiksiz belgesi örneği dosyamıza sunmuştur. Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında işin geçici kabulünde dava dışı iş sahibi ... tarafından tespit edilen eksiklik ve kusurlu imalatların giderildiği ve bu hususun yapı denetim görevlileri tarafından tanzim edilen tutanak ile sabittir. Davacı yan tarafından işin eksiksiz ve gereği gibi ifa edildiği sabit olup SGK ilişiksiz belgesi de sunulduğundan, dava konusu teminat çekinin iadesi isteminin de kabulü gerekmiştir. Bu itibarla, açıklanan gerekçelerle davacının dava konusu hak ediş bedeli alacağı ile kur farkı zararına yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine, dava konusu teminat çekinin iadesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
1.Davanın KISMEN KABULÜ ile; davacı Şirket tarafından davalı Şirkete teminaten verilen keşidecisi davacı, lehtarı davalı Şirket olan .... ... .... Bankası A.Ş. İkitelli Organize Sanayi Şubesine ait 6971783 seri numaralı, 885.000,00-TL bedelli çekin davacıya İADESİNE,
2.Davacının dava konusu diğer taleplerinin reddine,
3.Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 60.454,35-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 170,78-TL ile 15.113,58-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 15.284,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 45.169,99-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
4.Davacı tarafından peşin yatırılan 170,78-TL ile 15.113,58-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 15.284,36-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 135.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.(Reddine karar verilen alacak miktarı gözetilerek) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT 13/2.m. gereğince nispi 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7.Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 13.338,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. Gereğince red-kabul oranı (0,98) gözetilerek 13.071,24-TL'lk kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8.HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/09/2024 YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
1.Posta ve davetiye gideri : 338,00-TL
2.Bilirkişi ücreti : 13.000,00-TL TOPLAM : 13.338,00-TL