4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ticari defter ve belgelerin işyerinde muhafaza edilmekte olup yapılan kontroller esnasında şirkete ait 2020 yılı ------------ Noterliği 18/12/2019 tasdik tarihli Yevmiye Defteri , Defteri Kebir , Envanter yerinde olmadığının görüldüğünü, müvekkili şirketin 30/09/2024 tarihinde ------- Mah -------- Sk No:-------- İç Kapı No:-------- ---------- adresinden ---------- Mah. ---------- Cad. No:-------- İç Kapı No: --------- ---------- adresine taşınmış olup, 01/10/2024 tarihinde müvekkili şirket yetkilisinin işyerine geldiğinde kapının açık olduğunu gördüğünü, içeride yaptığı kontrollerde bir eksiklik farketmediğinden hırsızlık yaşanmış olabileceğini düşünmediğini ancak daha sonra yapılan kontrollerde defterlerin yerinde olmadığının tespit edildiğini beyan ederek 30/09/2024 tarihindeki taşınma esnasında kaybolarak zayi olan Yevmiye Defteri , Defteri Kebir , Envanter tespiti ile zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK 82/7 maddesi uyarınca, davacı şirketin yevmiye, defteri kebir ve envanterinin zayi olduğundan bahisle açılan zayi davasıdır.Bilindiği gibi TTK. m. 82/7'de:"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." zayi belgesi verilme şartları düzenlenmiştir. TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.

Davacı taraf defterin kaybolduğunu beyan ederek zayi davası açmıştır. Bu itibarla basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve müstenidatı belgelere gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği halde davacının var olduğu iddia edilen defterini ise bu özen ve yükümlülüğünün ihlali sonucu kaybettiği ve davasını ispatlayamadığı,

TTK 82/7 maddesi gereği zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Davacı tacirin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tüm tedbirleri alması gerektiği, davacının bu hususta basiretli bir tacir gibi davranmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim bu hususta -------- Sayılı ilamı, -------- E. --------- K. Sayılı ilamı,--------- Sayılı ilamı gibi benzer mahiyette bir çok karar bulunmaktadır.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, Yerleşik içtihatlar birlikte değerlendirildiğinde,

TTK 82/7 uyarınca kanunen sınırlı olarak sayılmayan ancak davacının özen yükümlülüğünü ihlali anlamına gelmeyecek deprem,sel,yangın,doğal afet gibi irade dışı sebeplerle zayi belgesi istemli dava açılabileceği, davacının gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirdiği halde defterlerin kaybolduğunu ispatlayamadığı,

TTK 82/7 uyarınca zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış olmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davanın REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 187,80-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin DAVACININ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,

4.Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde resen yatıran tarafa iadesine, Dair, Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/01/2025