1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle ;Müvekkil şirket, ...Beldesi Torbalı İzmir adresinde bulunan işletmesinde bulunan 8389.000 Kg "PORTAKAL" ürününü 10/03/2015 tarihinde, 4734,000 Kg "Limon" ürününü 10/03/2015 tarihinde ... plakalı araçla, 2260,000 Kg "Mandalina" ürününü 09/03/2015 tarihinde... plakalı araç ile göndereceğini hal kayıt sistemine bildirdiği, 2260,000 Kg "Mandalina" ürününü 09/03/2015 tarihinde gönderemeyince 10/03/2015 tarihinde gönderdiği, müvekkil şirket ...plakalı araç sabah arıza yapınca cezalı rüsum uygulanan malları ... plakalı araç ile göndermek zorunda kaldığı, hal girişinde bulunan görevliler araç plakası hal kayıt sisteminde görülmediğinden bahisle... plakalı aracın yeniden bildirim yapılmadan hale sokulmayacağını belirttikleri,

Müvekkil şirket büyük marketlere satış yaptığından marketin Kemalpaşa'daki deposuna ürünleri en geç 17:00'da teslim etmek zorunda olduğundan daha önce bildirim yapılan ürünler için hale giriş yapılmasını sağlamak için ikinci defa... Plakalı araç üzerinden bildirim yapıldığı, müvekkil şirket ürünleri saat: 17.00'ye kadar teslim etmediğinden müşterisine fatura tutarı kadar tazminat ödemek zorunda kaldığı, Belediye görevlilerinin hatalı ve bilerek yaptığı işlem nedeniyle aynı ürünler için ikinci defa rüsum alındığı,

Müvekkil şirket hal'e göndereceği cezalı rüsum uygulanan malları 09/03/2015 ve 10/03/2015 tarihinde hal kayıt sistemine bildirdiği, sisteme bildirim yapılan ürünlerin başka bir plakalı araç ile gönderilmesi nedeniyle cezalı rüsum uygulanması usul ve yasaya aykırı olduğu, hal yönetimi aynı durumdaki başka bir komisyoncu için ceza uygulamazken müvekkil hakkında cifte standart uygulayarak avnı şekilde cezalı rüsumlarına iptali için encümene başvurmadığı gibi hal hakem heyetinin talebimizi reddine karar vermesini sakladığı, bu davranışın cifte standart uygulandığını gösterdiği gibi eşitlik ilkesine aykırı olduğundan da hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle,

İzmir Ticaret İl Müduriüğü'nün 19.06.2015 tarihli ...eti kararının iptaline karar verilmesini, Yasaya uygun olmadan müvekkil şirkete kesilen 10.03.2015 tarih... serî numaralı "Cezalı Hal Rüsum Tutanağı' ile "Limon için, 10.03.2015 tarih ...seri numaralı "Cezalı Hal Rüsum Tutanağı" ile "Mandalina" için, 10 03 2015 tarih... seri numaralı "Cezalı Hal Rüsum Tutanağı ile "Portakal" için toplam 5.357,50 TL tutarındaki üç adet "Cezalı Hal Rüsum Tutanakları" ile verilen para cezalarının iptaline karar verilmesini, mahkeme masrafları ile avukatlık ücrettenin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini müvekkil şirket adına talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesine özetle; 10/03/2015 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Hal Zabıta Denetim Ekipleri tarafından davacıya ait olan 5650 kg limon, 2500 kg mandalina ile 1000 kg portakalın, Hal Kayıt Sistemine bildirim yapılmaksızın satılmak üzere sevk edildiği tespit edildiği, ...in kullandığı ...aca her üç mala ilişkin ayrı ayrı olmak üzere 10/03/2015 tarih ve... sayılı cezalı hal rüsumu tutanakları düzenlendiği, dava dilekçesinde 09/03/2015 ve 10/032015 tarihlerinde hal kayıt sistemine bildirdiği malları, nakliyesini sağlayacak aracın bozulması sebebi ile sevk edemediği ve başka plakalı bir araçla (...) sevk etmek zorunda kaldığı, yapılan kontrol esnasında ise ... plakalı aracın plakasının hal kayıt sisteminde görülmediğinden aynı mallara ilişkin cezalı hal rüsumu kesildiği,

Davacı tarafından hal kayıt sistemine bildirimde bulunulan mallar ve künye numaraları aşağıdaki gibi oldukları, -8389 kg portakalın ... künye numarası ile ... plaka sayılı araç ile, 4734 kg limonun ...künye numarası ile... plaka sayılı araç ile, 2260 kg mandalinanı...künye numarası ile... plaka sayılı araç ile gönderileceği hal kayıt sistemine bildirildiği, Cezai işleme konu olan malların ise şu şekilde olduğu; -10.03.2015 tarih... nolu cezalı hal rüsumu tutanağı ile 5650 kg limon; -10.03.2015 tarih ve...nolu cezalı hal rüsumu tutanağı ile 2500 kg mandalina: -10.03.2015 tarih ve ... nolu cezalı hal rüsumu tutanağı ile 1000 kg portakal için ceza uygulandığı,

Davacı tarafından 09.03.2015 ve 10.03.2015 tarihlerinde bildirim yapıldığı ileri sürülen malların.... plakalı araç ile taşınan mallara kesilen cezalı hal rüsumu tutanağı ile bir ilişkisi bulunmadığı, bildirimde bulunulan malların farklı miktarlarda ve farklı türlerde olduğunun görüldüğü, 09.03.2015 ve 10.03.2015 tarihli künye sorgulama bilgilerinde mevcut plakalara ait (...) cezai işleme konu olan aynı tonaj ve aynı ürün cinslerine ait bildirimler bulunmadığından, İzmir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacının yasal dayanaktan yoksun davasının esastan reddini, yargılama masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık tespiti ; İzmir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyetince davacı hakkında 17.06.2015 tarihinde verilen kararın 5957 sayılı yasa ve yönetmeliklere uygun olarak verilip verilmediği ve iptalinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır. Deliller, İzmir Hal Hakem Heyetinin toplantı tutanağı ve dosyası, bilirkişi raporları ve dosya kapsamı. Dava, İzmir Hal Hakem Heyetinin 17.06.2015 tarih ve... sayılı kararının iptaline yöneliktir.

Deliller celp edilip incelendikten sonra, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin sunmuş olduğu 17.11.2016 tarihli rapor ve 05.06.2017 tarihli ek raporda özetle: Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğinin 41.maddesine göre; yapılan bildirim sonucunda oluşan künye belgesindeki eksiklik ve değişikliklerin yine aynı yönetmeliğin 43.maddesindeki "bildirimcilerin yükümlülükleri" maddesinde açıklandığı, söz konusu madde ve fıkrasında bildirime bağlı olarak sistem tarafından gönderilen bilgini doğruluğunu kontrol etmek, eksiklik veya yanlışlıkların derhal düzeltilmesini sağlamak ve (e) fıkrasında sistemde kayıtlı iletişim bilgilerindeki değişiklikleri derhal bildirmek olarak düzenlendiği, Hal'e getirilen emtiada meydana gelmiş olan değişiklikleri, sistem üzerinden oluşturulmuş bulunan künyelerini yine hal kayıt sistemi üzerinden değişikliklerinin gerçekleşmediği gibi en azından Hal'e girişte ibraz edilmesi gereken değişiklik formlarının fiziki olarakda ibraz edilmediği ve oluşturulan künye ile uyuşmayan emtianın bu haliyle hal sınırlarına sokulmaya çalışılması mevzuta aykırılık halinin oluştuğu, dolayısıyla davalı idare tarafından düzenlenen cezalı rüsum tutanaklarının mevzuata uygun olduğu, söz konusu tutanaklar üzerinde düzenlenen 09.04.2015 tarihli encümen kararına ve buna itiraz üzerine inceleme yapan İzmir Hal Hakem Heyetinin 17.06.2015 gün ve... sayılı kararına yaptığı itirazının yerinde olmadığının belirlendiği görülmüştür.

İtiraz üzerine mahkememizce dosya üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış bilirkişinin sunmuş olduğu 27.10.2017 tarihli raporda özetle: davacı hakkında uygulanan cezalı hal rüsum tutanaklarının usulü açıdan noksan olduğu, yalın olarak hale giriş yapan aracın plakasının künyede belirtilenden farklı olması cezali hal rüsumu uygulamasını gerektirmediğini ve davacı hakkında uygulanan cezalı hal rüsumunun iptali gerektiğini beyan ettiği görülmüştür.

Mahkememiz, her iki rapor arasında çelişkinin bulunması nedeniyle, bilirkişi incelemesine karar vermiş ise de, cezalı rüsum tutanaklarının yönetmeklikte belirtilen oranlara ve davacı tarafın beyanındaki malların miktarlarına uygun olarak kesilmesinin bilirkişi raporuyla belirlenmesi, geriye kalan kısmında bilirkişi incelemesini gerektirmemesi nedeniyle mahkememiz yeniden bilirkişi incelemesinden vazgeçerek yargılamayı sonuçlandırması cihetine gitmiştir.

Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; davacı tarafı hal kayıt sistemine, 8389 kg portakalı 10.03.2015 tarih ve saat 05.24'de, ... plakalı araç ile; 4734 kg limonu 10.03.2015 tarih ve saat 05.33'de ...plakalı araç ile ve 2260 kg mandalinanın 09.03.2015 tarih saat 05.11'de ...plakalı araç ile gönderileceği hal kayıt sistemine bildirildiği görülmüştür.

Cezai işleme tabi tutulan mallar; 10.03.2015 tarih ...nolu cezalı hal rüsumu tutanağı ile 5650 kg limon, 10.03.2015 tarih ve... nolu cezalı hal rüsumu tutanağı ile 2500 kg mandalina ve 10.03.2015 tarih ve ... nolu cezalı hal rüsumu tutanağı ile 1000 kg portakal için ceza uygulandığı görülmüştür.

Davalı taraf, Sebze ve Meyve Ticari ve Toptancı Halleri Hakkındaki Yönetmeliğin 47/6.maddesi uyarınca; 5650 Kg limon için 3.107,50 TL, 2500 Kg mandalina için 1.875,00 TL ve 1.000,00 kg portakal için 375,00 TL cezalı rüsum uygulanmasına karar verdiği görülmüştür.

Davacı taraf, anılan yönetmeliğin 41.maddesine uygun olarak toptan hale getireceği malları beyan ederek künye belgelerini usulüne uygun olarak oluşturduğu, ancak hale getirilen limon, mandalina ve portakal meyvelerinin cinsleri oluşturulan künye ile uyumlu olmak ile birlikte üç meyve cinsinin de kilogramları farklı ve ayrıca sevkiyata kullanılan aracında farklı olduğu, bu hususun 5957 sayılı Hal Kanununun 13.maddesine aykırılık teşkil ettiği, her ne kadar davacı taraf emtiaların künye bilgileri olduğunu, aracın arıza yapması neticesinde meydana gelen zorunlu hal durumunun söz konusu olduğunu ileri sürmüş ise de, Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkındaki Yönetmeliğin 41.maddesine göre; yapılan bildirim sonucunda oluşan künye belgesindeki eksiklik ve değişikliklerin yine aynı yönetmeliğin 43.maddesindeki "bildirimcilerin yükümlülükleri" maddesinde açıklandığı üzere; bildirime bağlı olarak sistem tarafından gönderilen bilginin doğruluğunu kontrol etmek, eksiklik veya yanlışlıkların derhal düzeltilmesini sağlamak, sistemde kayıtlı iletişim bilgilerindeki değişikliği derhal bildirmek olarak düzenlendiği, meydana gelen değişiklikleri yine Hal Kayıt Sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi ve sonrasından hal sınırlarına sokması gerekirken, bildirimi yapmadan hale mal sokması mevzuata aykırılık oluşturduğu, bu durumda anılan yönetmeliğin 47/1-ç.maddesi uyarınca davacı taraf, gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hal böyle olunca, davalı idare tarafından düzenlenen cezalı rüsum tutanaklarının mevzuata uygun tutulduğu, encümen kararının ve İzmir Hal Hakem Heyeti Kararının yerinde olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Öte yandan kısa kararda davanın kabulüne denilmiş ise de, esasında davanın reddine denildiği, zapta hataen yazıldığı, kaldı ki davanın kabulüne denilmiş olsaydı talepte belirtildiği gibi İzmir Hakem Heyeti Kararının da iptalinede denilmesi gerekirdi. Oysa sadece davanın kabulüne denilmiş olup gerekçeli kararda bu maddi hatanın düzeltilmesi cihetine de gidilmiştir.

1.Açılan davanın REDDİNE

2.Davacı tarafından peşin yatırılan 27,70 TL harcın alınması gerekli 35,90 TL maktu red harcına mahsubu ile eksik kalan 8,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir yazılmasına,

3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4.Davalının yapmış olduğu 1 tebligat gideri 10,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

5.Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

6.Kararın kesinleşmesinden sonra kalan avansın taraflara ödenmesine, Dair, davacı vekili hazır olduğu halde verilen kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf - temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi . 12/04/2018 Katip ... E imza Hakim ...