9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

------------ sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememiz esasına kaydedilmekle yapılan yargılama neticesinde;

DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 21/02/2022 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigorta şirketi sigortalısı ve dava dışı --------- Şti. geniş kapsamlı paket poliçesi ile emtiasını sigortaladığını, sigortalının riziko adresi olan ----------- Mahallesi ---------- caddesi ---------- --------- adresindeki fabrikadan 13.09.2020 Pazar günü öğlen saatlerinde, depo kilidi bertaraf edilerek hırsızlık sonucu emtialarının çalındığını ve zarara uğradığını, yapılan incelemede poliçe ve genel şartlar uyarınca zararlar hesaplanarak 03.11.2020 tarihinde sigortalı şirkete 54.332,00-TL ödeme yapıldığını, meydana gelen hasarın davalıların kusuruna dayalı olduğunu, davalılardan ----------Ş. sigortalının fabrikasının bulunduğu bina ve sitenin güvenlik hizmetlerini yürüttüğünü, diğer davalının ise sitenin maliki ve işleteni olduğunu, davada görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğunu, bütün bu nedenlerle, ---------İcra Müdürlüğünün ------------ Esas sayılı dosyasında baki itirazların iptalini ve takibin devamını, haksız itiraz nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davacı vekili 01/06/2022 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; Dava halefiyete dayalı rücu davası olduğunu, müvekkili sigorta şirketi sigortalısına halef olarak işbu davayı açtığını, sigortalı ile davalılar arasında kira ilişkisi ve buna bağlı olarak güvenlik hizmeti sunumu olduğunu, kiraya verenin davalı ----------Ş ile arasındaki kira sözleşmesine aykırı davranması ve keza hırsızlık olayının vukubulduğu binada Kat Mülkiyeti kanununun uygulanması gerekmekle her iki halde de görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi olduğunu, ticari mahiyette olduğunu, haksız fiilin vukubulduğu yer de ----------- olup yetkili mahkeme de buna göre belirlendiğini, davalı ---------ş nin sorumluluğu, kira ilişkisinden ve davalı vekilinin de ikrarı doğrultusunda binanın güvenlik hizmetini deruhte etmesinden kaynaklandığını, davalı vekilinin beyanına göre davalı -----------Ş, maliki ve kiraya veren olduğu binanın güvenlik hizmetini satın aldığını ve bedelini de kiracılara fatura ettiğini, binayı işletmekte yönettiğini, davalı şirketin bu hizmetleri gerektiği gibi vermesini ve teminini mecbur kıldığını, davalı bu nitelikte hizmet vermediğini, kusurlu hareket ettiğini ve kiracı (sigortalı ) da zarar gördüğünü, davalının kusur durumu belirlenmesi gerektiğini beyan etmiştir.Davacı vekili 30/08/2022 tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle; Davanın kat mülkiyetine tabi bir binada ortaya çıkan uyuşmazlık olduğunu, bu tip davalar ticari mahiyette de olsa yasanın amir hükmü gereği Sulh Hukuk Mahkemesinde görüleceğini, bu konuda çok sayıda emsal karar da mevcut olduğunu, görev itirazının doğru olmadığını, davanın süresinde açıldığını, herhangi bir zaman aşımı veya hak düşürücü süre geçmediğini, hırsızlığın meydana geldiği yer küçük sanayi sitesi içi olup davalı----------- maliki olduğu diğer davalının da korumakla yükümlü olduğu bir tesis olduğunu, bu hususların davalılar arasındaki sözleşmeden ve davalı vekilinin ibraz ettiği rapordan da açıkca anlaşıldığını, Halef olduğu sigortalı şirket ile davalılar arasında sözleşme olmadığının savunması yersiz olduğunu, sorumluluk kat mülkiyeti kanunundan (md 35) ve Borçlar kanununun haksız fiil sorumluluğunundan doğduğunu, sigortalı şirketin bekçisi olduğu hususunu kabul etmediklerini, bu hususun tek taraflı tanzim edilmiş bir tutanağa dayandığı sonucunu doğurmadığını, çalınan malzemenin kadri maruf olduğunu, bağımsız sigorta uzmanları tarafından değerlendirildiğini ve fiyatlandırıldığını, hatır ödemesinin söz konusu olmadığın beyan etmiştir.

Davalı -----------Ş. vekili 30/05/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davada yetkili mahkemelerin ----------- Adliyesi Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın öncelikle görev ve yetki yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirketin hırsızlık olayının gerçekleştirildiği binanın maliki olduğunu, yöneticisi olmadığını, hırsızlık olayının yaşandığı iddia edilen bina müvekkili şirketin eski fabrika binası olup, müvekkili şirketin 10 yıldır bu binayı kısım kısım kiracılara kiraladığını, binanın güvenliğinin diğer davalı -----------Ş. tarafından yapılan sözleşme ile sağlandığını, bütün bu nedenlerle, davacı tarafın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğundan iş bu davanın öncelikle görev ve yetki yönünden reddini, bu talep yerinde görülmemesi halinde ise esastan reddini, davacı taraf haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatmış olmakla icra inkar tazminatı ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ---------Ş vekili 15/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının beyanları yersiz olup davanın reddi gerektiğini, 10.09.2022 tarihinde ---------- Şti. ne ait işyerinde hırsızlık meydana geldiği gerekçesi ile müvekkili firmadan zarar talep ettiğini, öncelikle müvekkili firma ile hırsızlığın meydana geldiği firma arasında herhangi bir hizmet sözleşmesi ve saklama sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili firma ile diğer davalı----------Ş. arasında sözleşme gereği müvekkili firmanın sadece ---------- ait dükkanı ve binayı korumakla görevli olduğunu, sitenin korunmasında herhangi bir sorumluluğunun mevcut olmadığını, bu nedenle meydana gelen hırsızlık olayı ile ilgili herhangi bir sorumluluğu ve kusurundan bahsedilemeyeceğini, kaldı ki müvekkili firma tarafından davalı firma için hazırlanan güvenlik risk analizi raporunda doğabilecek güvenlik zafiyetini dile getirdiğini, hırsızlık olayının gerçekleştiği davacının halef olduğunu iddia ettiği firmanın kendisine ait bekçisi bulunduğunu, olayla ilgili olarak tutulan tutanakta olay anında firmanın bekçisinin ve 2 tane ofis çalışanının hırsızlık olayını fark etmesine rağmen durdurmadıklarını, bütün bu nedenlerle, müvekkilinin kusursuzluğu nedeniyle haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, defalarca kendisine sorumlu olmadıklarını bildiren kötü niyetli davacı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

---------İcra Müdürlüğü'nün---------- Esas sayılı dosyasına ait Uyap sureti, ---------- Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün 21/10/2022 tarihli müzekkere cevabı, --------- Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü'nün 17/11/2023 tarihli müzekkere cevabı, --------- İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 08/02/2024 tarihli müzekkere cevabı, -Makine Mühendisi, Sigorta Uzmanı ve Güvenlik Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 11/09/2024 tarihli bilirkişi raporu,

Makine Mühendisi, Sigorta Uzmanı ve Güvenlik Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 11/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 5.1. Davacının Dava dışı sigortalısı --------- Şti. 13.09.2020 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayının gündüz zaman diliminde saat:12:00 sıralarında meydana geldiği, olay anında çalışanlarının mesai dahilinde oldukları, çalınan emtiaların bulunduğu deponun personellerinin sigortalı çalışanlarının kontrol ve himayesinde olduğu, depo kapısının kilitli olmadığı yalnızca kapı dili vasıtasıyla çekilerek kapatıldığı, emtialarının çalınmasında özensiz davrandığı, takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere, görevlilerin bulunduğu çalışma saatlerinde muhafazalarında olan emtiaların çalınmasına sebebiyet verdiği,Davalı ----------Ş.; 13.09.2020 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Temmuz 2017 yılında tespit edilen Güvenlik Risk Analizi ile eksikliklerin diğer davalı ---------Ş. tarafından yerine getirilmemesi sebebiyle, ----------Ş. takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, kendisine sağlanan teknik ve fiziki imkanlar dahilinde, dava konusu hırsızlık olayını önleme imkanının olmadığı,Davalı -----------Ş.; Diğer davalı ------------ş. tarafından 2017 yılında tespit edilen Güvenlik Risklerinin olay tarihi 13.09.2020 yılına kadar yerine getirmediği, Güvenlik Hizmetinin sağlandığı alanda, önlemeye ve yakalamaya yönelik tedbirler kapsamında teknik ve fiziki yönden alınması gereken tedbirleri almadığı, takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere hırsızlık olayına sebebiyet verdiği kanaatine varılmıştır.5.2. Davacının davalılardan ----------Ş ne oranınca ( sigortalısı da kusurlu olduğundan ) 27.166 TL için rücu edebileceği, icra takip dosyasında işleyen faizinin de, 9.328 TL :2 = 4.664 TL olacağı" sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür.Davacı vekili 20/09/2023 harç tarihli ıslah dilekçesinde özetle; İtirazı iptali olarak açılan davayı hukuki lüzum üzerine alacak davası olarak ıslah ettiğini beyan etmiştir.

Dava, ıslah neticesinde davacı tarafından dava dışı sigortalısına ödenen bedelin davalılardan tahsili istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1.maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4/1-a maddesinde; "Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'una göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler." hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde; "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a)Bu Kanunda,

b)Türk Medenî Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c)11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d)Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e)Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f)Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (...)" hükmüne yer verilmiştir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun Ek 1. maddesinde; "Bu Kanun'un uygulanmasından doğacak her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözümlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler (6100 sayılı HMK'nın 115/1.maddesi). Bu düzenlemelere göre, mahkeme, görevli olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da (mahkemenin görevli olmadığı yönündeki) dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.----------- sayılı görevsizlik kararı ile ------------ Tapu Müdürlüğü'nün 21.10.2022 tarih ve E---------- sayılı cevabi yazısı ile gönderilen tapu kayıtları incelendiğinde; dava konusu ana taşınmazın ---------- ili, ----------- ilçesi, ---------- Mahallesi, ----------- ada, ------------ nolu parsellerde olduğu, ana taşınmazın üzerinde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmadığı somut olayda, davacı sigorta şirketinin riziko adresi olan fabrikada gerçekleşen hırsızlık olayı neticesinde uğranılan zararın tazmini için davalılar aleyhine ----------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlattığı, her ne kadar davacı şirket vekili dava dilekçesinde, davalı ---------- Şirketi'nin sigortalısının fabrikasının bulunduğu sitenin güvenlik hizmetini yürütmesi, davalı ------------ Şirketi'nin de sitenin yönetim işlerini yürütmesi nedeniyle 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 34. ve 35. maddeleri kapsamında meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını ileri sürmüş ise de, davacı şirketin sigortalısına ait fabrikanın bulunduğu ana taşınmazın -------- ili,-------- ilçesi, --------- Mahallesi, ------------ ada, ----------- nolu parsellerde olduğu, tarla ve kuyusu olan bostan nitelikli davaya konu ana taşınmazın üzerinde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmadığı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun uygulanabilmesi mümkün olmadığından görevsizlik kararı verilmiştir.Dosya kapsamı ve tüm delil durumu birlikte değerlendirildiğinde;davacı sigorta şirketi riziko adresi olan fabrikada dava dışı sigortalılsının gerçekleşen hırsızlık olayı neticesinde uğranılan zararın tazmin ettiği ve kusurları oranında tahsili amacıyla için davalılar icra takibi başlattığı, itirazın iptali olarak açılan davayı yargılama sırasında alacak davası olarak ıslah ettiğine ilişkin beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. ----------- sayılı görevsizlik kararı ile dava konusu olayın meydana geldiği yerde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmadığı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun uygulanabilmesi mümkün olmadığından görevsizlik kararı verilmiş ise de dava dilekçesinde ve rapora karşı davalıların itiraz dilekçeleri ekinde sunulan kira sözleşmesine göre davalı ----------- Şirketi'nin ile davacının dava dışı sigortalısı ---------- Şti arasında imzalanmış 20/01/2015 tarihli kira sözleşmesinin sunulduğu ve davacı vekili dava dilekçesinde davalı ------------ Şirketi'nin sigortalısının bulunduğu fabrikanın güvenlik hizmetini yürütmesi, davalı ----------- Şirketi'nin de ise sitenin malik ve işleteni olması nedeniyle sorumluluğundan kaynaklı talepte bulunduğu , dava dışı -------- Şti ile davalı ---------- Şirketi'nin arasında imzalanmış 20/01/2015 tarihli kira sözleşmesinin 6. Maddesi ile " kiralanan mecurda mevcut kapalı ve açık alanların her bir kira dönemi bakımından; yangın, sel , tabi aferler, defrem ve diğer risk klozlarını içeren poliçe şartlarına göre gerekli sigortası kiraya veren nam ve hesabına kiraya veren tarafından sigorta şirketlerinin eksperleri aracılığı ile belirlenecek değer üzerinden sigorta ettirilecek .." şeklinde düzenlenmiş olup davalı ------------ Şirketi'nin sorumluğu yönünden kira sözleşmesinin irdelenmesi gerektiği ve davacının da dava dilekçesi ile davalı ----------- Şirketi yönünden bina maliki sıfatıyla sorumluluğuna başvurulduğu anlaşılmıştır.Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalılar arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır.----------- sayılı kararında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticarî dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan, TTK'nun “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder” hükmüne yer verilmiştir . Tüm açıklanan nedenlerle davacı sigorta şirketinin, sigortalısı ----------Şti'nin halefi olarak dava açtığı, dava dışı sigortalı ile davalı -------------- Şirketi'nin arasında 20/01/2015 tarihli kira sözleşmesinin olduğu ve dava dışı sigorta ettiren ile davalı ----------- Şirketi'nin arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğundan tüm davalılar yönünden uyuşmazlığındavanın daha özel nitelikte olan sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğinden davanın Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanında olması nedeniyle HMK'nın 114/1-c, 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddi ile, mahkememizin karşı görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir

1.Davanın Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanında olması nedeniyle HMK'nın 114/1-c, 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddi ile, MAHKEMEMİZİN KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE,

2.Dosyanın yetkili ve görevli ----------- Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3.Dava dosyası hakkında -------- Sulh Hukuk Mahkemesi ile Mahkememiz arasında görev uyuşmazlığı olduğundan, mahkememizin görevsizlik kararı istinaf edilmeksizin kesinleştiğinde, HMK 21/1-c maddesi gereğince dosyanın görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için ----------- Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine resen gönderilmesine,

4.HMK'nun 331/2.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı --------- vekilinin yüzüne karşı (e duruşma ile), davalı ----------- vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı... 20/03/2025