10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkette 15.05.1995 tarihinde işe başladığını, 1999 yılı Ağustos ayına kadar çalıştığını, deprem nedeni ile işten ayrıldığını, 2003 yılı Haziran ayında tekrar aynı şirkette işe başladığını ve 11.10.2007 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını beyanla, davacının 15.05.1995 - 20.08.1999 ile 01.06.2003 - 11.10.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarına ilişkin hizmetlerinin ve son aldığı aylığın net maaş tutarının 1.500,00 TL olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 15.05.2012 tarih, 2008/915 E., 2012/306 K.sayılı kararıyla; davacının, dava konusu dönemde davalı şirkete ait işyerlerinde bildirilmeyen ve tespiti gereken sigortalı çalışması bulunmadığı anlaşılmakla tespit isteğinin reddine, davacının son aylık ücretinin 1.462,50 TL olarak tespitine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; somut olayda Mahkeme gerekçesinde, davacının birden fazla işe giriş ve çıkışının olduğu, işe giriş ve çıkışları arasındaki sigortalılık süresinin tam olarak bildirildiği kabul edilmesine rağmen davacının hizmet döküm cetvelinde 20.06.1995-19.11.1998 tarihleri arasında 51283 sicil numaralı işyerinden kısmi bildirimlerinin bulunduğu, ancak Mahkemece bu işyerinin davalı şirkete ait işyeri olup olmadığının araştırılmadığı, Mahkemece, davacının çalışmalarının geçtiği davalı şirkete ait işyeri kayıtlarının ve dönem bodrolarının getirtilmediği, dosyaya getirtilen dönem bodrolarının davalının hizmet döküm cetvelinde bulunmayan davalı şirkete ait 1071033 sicil no.lu büro işyerine ait olduğu, Mahkemece prime esas kazanç belirlenirken emsal rayiç bedelin baz alındığı ve Mahkemece hak düşürücü sürenin irdelenmediği anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında; Mahkemece, re'sen araştırma yapılarak, davacının hizmet döküm cetvelinde eksik bildirimler bulanan 51283 sicil numaralı işyerinin davalı şirkete ait olup olmadığı araştırılmalı, davacının çalışmalarının geçtiği işyerlerinin Kurum nezdindeki işyeri dosyası ile dönem bordroları getirtilmeli; bu işyerlerinden davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu tüm dönemi kapsar şekilde çalışması bulunan diğer bordro tanıkları re’sen belirlenmeli, davacının davalı şirkette geçen çalışmalarının sürekli olup olmadığı hususunda beyanlarına başvurulmalı, çalışmaların geçtiği işyerlerine ilişkin ücret bordroları, puantaj kayıtları gibi varsa tüm işyeri kayıtları davalı işverenden celbedilmeli; davalı şirketin ihale yolu ile iş aldığı kabul edildiğinden, ihale ile alınan işlerin başlanğıç ve bitiş tarihleri belirlenmeli, davalı şirketin ihale dışında yaptığı işler olup olmadığı, ayrıca büro işyeri bulunduğundan davacının ihale ile yapılan işler dışında davalı şirkette çalışmalarının bulunup bulunmadığı, çalışmalarının sürekli olup olmadığı araştırılmalı, prime esas kazancın tespiti hususunda, hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerin varlığı araştırılmalı, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, hak düşürücü süre de irdelenerek toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı işverenlik nezdindeki ilk çalışması 1999 yılında sona erdiğinden 31.12.1999 tarihinde başlayan 5 yıllık hak düşürücü süre 31.12.2004 tarihinde dolmuş olup davacının 15.05.1995-20.06.1995 tarihleri arasındaki çalışma iddiası yönünden hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu;

01.06.2003-11.10.2007 dönemi yönünden talebi yönünden ise tanık ... adına yapılan bildirimler karşılaştırılarak, davacının ... sicil numaralı işyerinden 11.08.2003-30.10.2003 tarihleri arasındaki, 1005540.66 sicil numaralı işyerinden 06.01.2005-18.05.2005 tarihleri arasındaki, ... sicil numaralı işyerinden 19.05.2005-02.06.2005 tarihleri arasındaki hizmetlerinin davalı işveren tarafından SGK'ya eksik bildirildiği, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin yerleşmiş kararlarında tanık beyanına, emsal ücrete ya da asgari ücrete oranlama yapılarak prime esas kazanç tespiti yapılamayacağı belirtildiğinden, davacının iddia ettiği tutarda ücret aldığına dair banka kaydı, ücret pusulası gibi herhangi bir yazılı belge ibraz edilmediğinden davacının prime esas kazancının asgari ücret olarak dikkate alınmasına,davacının 15.05.1995 - 20.08.1999 tarihleri arasındaki çalışmalarına ilişkin hizmetlerin tespitine ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekeceği kanaati ile davanın kısmen kabulü ile davacının;

01.06.2003- 11.10.2007 dönemi yönünden talebinin kısmen kabulü ile 1069107.06 sicil numaralı işyerinden 11.08.2003-30.10.2003 tarihleri arasındaki, 1005540.66 sicil numaralı işyerinden 06.01.2005-18.05.2005 tarihleri arasındaki, ... sicil numaralı işyerinden 19.05.2005-02.06.2005 tarihleri arasındaki hizmetlerinin davalı işveren tarafından SGK'ya eksik bildirildiğinin tespitine, davacı tarafın 15.05.1995 - 20.08.1999 tarihleri arasındaki çalışmalarına ilişkin hizmetlerin tespitine ilişkin talebinin reddine, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin yerleşmiş kararlarında tanık beyanına, emsal ücrete ya da asgari ücrete oranlama yapılarak prime esas kazanç tespiti yapılamayacağı belirtildiğinden, davacının iddia ettiği tutarda ücret aldığına dair banka kaydı, ücret pusulası gibi herhangi bir yazılı belge ibraz edilmediğinden davacının prime esas kazancının asgari ücret olarak dikkate alınmasına karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde;

davanın tümden reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin atfı ile HUMK'un 428, 439. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3.Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.