44. Hukuk Dairesi

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... nolu icra dosyası ile davalı takip alacaklısı tarafından ... Ltd. Şti ünvanlı bir şirketle birlikte müvekkil şirket aleyhine 10/04/2022 keşide 27/05/2022 ibraz tarihli 95.000,00 TL tutarlı çek nedeniyle kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe ilişkin ödeme emrinin müvekkiline e-tebligat yoluyla 03/10/2022 tarihinde tebliğ edildiğini ancak müvekkilinin bu tebligattan daha sonra haberi olduğunu, söz konusu çek her ne kadar diğer takip borçlusu tarafından müvekkil şirket adına keşide edilmiş ve müvekkil şirket tarafından davalı adına ciro edilmiş görünse de müvekkili şirketin ne keşideci ile ne de davalı ile herhangi bir ilgisi ve ticaretinin bulunmadığını, müvekkil ünvanı ile yapılmış görünen ciro işlemindeki imzanın müvekkil şirkete ait olmadığını, bu hususun ilk bakışta dahi anlaşılabileceğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... nolu takip dosyasında icra veznesindeki paranın ihtiyati tedbir yoluyla alacaklıya ödenmemesine, davanın kabulü ile müvekkilinin İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... nolu takip dosyası ve takibe konu çek dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının tespitini, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde;

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dolduktan sonra açıldığını, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile ... Ltd. Şti. Ve ... Tüketim Maddeleri Pz. Ltd. Şti. Aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, 10.04.2022 keşide 27.05.2022 ibraz tarihli 95.000,00-TL tutarlı çek takip dayanağı belge olarak gösterildiğini, ödeme emrinin 08/10/2022 tarihinde davacı şirketin e-tebligat adresine tebliğ edildiğini, davacının herhangi bir itirazının bulunmaması üzerine takibin kesinleştiğini, 14.04.2023 tarihinde üçüncü kişi şirket yetkilisi ...'a 89/1 ve 89/2 gönderildiğini, 08.06.2023 tarihinde ... tarafından haciz ihbarnamesine cevap verildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde tebligattan haberdar olmadıklarına ilişkin iddiaya itibar edilmemesinin gerektiğini, takip kesinleştikten ve herhangi bir itirazda bulunmadıktan 2 yıl sonra iş bu davanın ikame edilmesinin kötü niyetli olduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğinin kabulü ile davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, müvekkilince davacı aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine özgü takibin dayanağı belge 10.04.2022 keşide 27.05.2022 ibraz tarihli 95.000,00-TL tutarlı 6864123 seri numaralı çek olduğunu, söz konusu çek ... Ltd. Şti. tarafından ... Maddeleri Pz. Ltd. Şti. emrine düzenlendiğini ve ... Tüketim Maddeleri Pz. Ltd. Şti. tarafından da ciro edildiğini, müvekkilinin Antalya/Gazipaşa'da hal işlettiğini ve meyve sebze ticareti yaptığını, dava dışı ... müvekkiline olan borcuna karşılık 06/01/2022 tarihinde ... Kargo firmasıyla müvekkile dava konu çeki kargo yoluyla gönderdiğini, müvekkili tarafından başlatılan takiple herhangi bir tahsilatın yapılamadığını, ... Kağıt üzerinde herhangi bir malvarlığı bulunmayan paravan şirket olduğunu, aynı takip dosyasının diğer borçlusu ... Gıdanın şirket adresine hacze gidildiğini ancak sanal ofis olarak gösterilen yerin tahliye edildiği bilgisinin edinildiğini, ... Gıda'nın tapu takyidat sorgusunda gelen 'Siirt Kurtalan ... Mah. ... Ada Parsel'' sayılı taşınmaza haciz eklendiğini ancak taşınmazın üzerinde 141 adet icrai haciz işlemi olduğunu, taşınmazın 22.10.2021 tarihinde edinildiği, bu kadar kısa süre içerisinde taşınmaz üzerine çok sayıda haciz şerhi işlendiğini, 26.10.2021 tarihinde ise ... lehine ipotek tesis edildiği görüldüğünü, takip dosyasının her iki borçlusunun da paravan şirket olarak davrandıklarını, herhangi bir mal varlıklarının bulunmadığını, icra dosyasının tahsil kabiliyeti olmadığını ortaya koyduğunu, haricen edindiğimiz bilgilere göre dava dışı ...'in daha önce öz abisi ...'e ait ... Nak. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şirketi adına çek hesabı açtığını, yine bu yolla şirket yetkilisinin imzasını taklit ederek çeki tedavüle soktuğunu, abisi ... tarafından dolandırıcılık ve sahte belge düzenleme suçlarından hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, kendisi hakkında Alanya Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde 2012/131 nolu soruşturma başlatıldığını ve 16.03.2022 tarihinde şüphelinin cezalandırılması istemli iddianame düzenlendiği bilgisine edinildiğini, yapılan yargılamanın sonuçlanıp sonuçlanmadığı konusunda herhangi bir bilgi mevcut olmadığını, ...'e davanın ihbar edilmesinin ardından bu soruşturma dosyasının da celp edilerek incelenmesini ve akıbetinin araştırılmasını talep ettiklerini, davacı taraf her ne kadar çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etse de; çekin arkasında şirketin kaşesi bulunduğunu, çekin kargo yolu ile gönderildiğinden üzerindeki imzanın kime ait olduğunun tespiti tarafımızca mümkün olmamakla beraber imzanın sahte çıkması durumunda dahi tarafların kötü niyeti ve dolandırıcılık kastı göz önüne alınarak müvekkilin iyiniyeti korunmalı ve işbu davanın reddi gerektiğini, tarafımızca yapılan harici araştırmalar neticesinde davacı ... Kağıt ve dava dışı ... Gıda şirketlerinin birbirleri emrine çok sayıda çek düzenlediklerini, bu çeklerin bir şekilde piyasaya sürüldüğünü, taraflarca menfi tespit davaları açıldığını, çekteki imzaların sahte olduğu iddia edildiği ve bu yolla çok sayıda kişinin mağdur edildiği bilgisi edinildiğini savunarak; davacı borçlunun haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, müvekkilinin alacaklı olduğunun tespitini, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

MAHKEME KARARI; İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/02/2025 tarihli 2024/55 E- 2025/94 K sayılı kararıyla; Davanın KABULÜ ile, davacının İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ve takibe konu ... Pendik Güzelyalı Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 10/04/2022 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 95.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Takip konusu asıl alacağın (95.000,00 TL) yüzde 20'sine karşılık gelen 19.000,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU;

Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davaya konu çekin ... ltd. Şti. Tarafından keşide edildiğini, müvekkilinin Antalya Gazipaşada hal işlettiğini ve meyve sebze ticareti yaptığını, müvekkilinin dava dışı ... isimli kişiden sattığı mallara karşılık dava konusu çeki aldığını, çekin kargo ile gönderildiğini, müvekkilinin mahkemeden kargo takip numarasının araştırılmasını istemesine rağmen mahkemece araştırma yapılmadığını, ...'in davaya dahil edilmediğini, davacı ... Kağıt, ... Gıda ve dava dışı ...'in kötüniyetli olup, birlikte hareket ettiklerini, dolandırıcılıktan şikayetçi olmaları üzerine Gazipaşa CBS nezdinde 2024/890 soruşturma sayılı dosyanın açıldığını, KYOK kararı verildiğini, bu karara da itiraz ettiklerini, müvekkilinin çek üzerindeki imzanın doğruluğunu teyit edecek durumda olmadığını, çekin kargo ile geldiğini, müvekkilinin kötüniyet tazminatına mahkum edilmişse de, kötüniyetli olduğunun ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, keşideci imzası ... Gıdaya ait ise davacı şirket ile aralarında ticari ilişki bulunduğunun sabit olduğunu, keşideci ve davacının birlikte hareket ettiklerini, tedavülde çok sayıda çekler bulunduğunu, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde başka bir davanın daha açıldığının yazılan yazıdan anlaşıldığını beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Çekteki imza inkarına dayalı menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesinin HMK 355. Madde gereğince kamu düzeniyle ilgili hususlarda resen ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususlarla sınırlı olarak yapılması gerekmektedir.Mahkemenin gerekçeli kararının incelenmesinde; gerekçeli kararın içeriğinde dosyaya dayanak çekin arkalı önlü örneği ile, bilirkişi raporunun bir kısmının fotoğraf olarak görüntüsünün yer aldığı anlaşılmıştır. T.C. Anayasası'nın 141/3 maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 388/1-3. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/1-c. maddesi, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiğini açıklamıştır. Bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe bölümüdür.

Gerekçe, hakimin (Mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar.

Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuki sebepleri) kendiliğinden (re’sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar.Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendini denetler. Üst mahkeme de, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz (Kuru, Baki/ Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 6100 sayılı HMK’ye göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, Ankara 2011, s.472). (bkz Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 24.05.2021 tarihli, 2020/931 Esas- 2021/4270 Karar sayılı kararı) 6100 sayılı HMK'nın “Hükmün Kapsamı” başlıklı 297. Maddesinde, gerekçeli kararda bulunması gereken hususların tek tek sayıldığı, davaya dayanak çek ile bilirkişi raporunun, mahkemece kararda tartışılıp değerlendirilmesi gerekirken, gerekçe içeriğinde fotoğraf olarak görüntülerine yer verilmesinin kararın gerekçesinde uyumsuzluğa neden olduğu, kararın bütünlüğünü bozduğu gibi HMK 297. Madde de düzenlenen usul hükmüne de uygun olmadığı görülmüştür.Dairemizce HMK 355. Madde gereğince resen yapılan incelemede; kararın HMK 297. Maddesine uygun olarak gerekçe içermemesi nedeniyle HMK 353/1-a-4 maddesi gereğince, davalı vekilinin sair istinaf sebepleri incelenmeksizin, istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması ve Dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam edilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.