10. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi No :845-35 Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin 01.12.1984 olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1. maddesi hükmünde yer alan düzenleme ile genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında, davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun olduğu kabul edilmelidir.

01.09.1981-30.09.1981 döneminde 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında, ...’a ait konfeksiyon işyerinde 01.12.1984 günü çalışmaya başladığı yönünde davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesinin yasal hak düşürücü süre içerisinde 10.12.1984 tarihinde davalı Kuruma verildiği, imza ve fotoğraf incelemesinde davacıya ait olduğunun tespit edildiği, işverenin ise yasa kapsamından çıkmış olan işyerinin, yasa kapsamından, kurumun re’sen yapılan işlemi ile mi, işverenin beyanı üzerine mi çıkartıldığı, davacının, işe giriş tarihinde, işverenin faaliyetinin devam edip etmediği vergi kayıtları, varsa ticaret sicil kayıtları, faaliyetin varlığına ilişkin vergi dairesine işveren tarafından verilmiş beyannameler araştırılarak, işyerinin o tarihlerde faal olup olmadığı araştırılarak kayıtlardaki mevcut çelişki giderilmeli, işyerinin kapsamda olmadığı belirtildiği için dönem bordrosu da bulunmadığından, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ile bunların çalıştırdığı kişiler yöntemince saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, anlatımlar arasında varsa çelişkiler giderilmeli, çalışma olgusu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde araştırılarak elde edilen bilgi ve belgelerin tanık anlatımlarında belirtilen olgularla örtüşüp örtüşmediği de YHGK’nun 21.09.2011 günlü 2011/10-527 E-2011/552 K. sayılı ilam içeriği de gözetilerek irdelenip sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Diğer taraftan; davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin (G) fıkrasında; bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresinin, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edileceği yönünde hüküm öngörülmüş olup, düzenlemedeki “malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanlar” ibarelerinin, sigortalılar yararına bir yorumla, tabi olması gerekenleri de kapsadığının kabulü gerekmektedir. Bununla birlikte, anılan Kanunun geçici 54’üncü maddesinde; 01.04.1981 tarihinden önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60’ıncı maddenin (G) fıkrası hükmünün uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, 506 sayılı Kanunun 60/G maddesi gözetilmeden, sigortalılık başlangıcı olarak on sekiz yaşın doldurulduğu tarihin benimsenmesi gerekirken, mahkemece yukarıdaki düzenlemeler göz ardı edilerek istemin aynen kabulü yönünde hüküm kurulması, işveren davalı olarak bulunmadığı ve davalı tarafta sadece Kurum yer aldığı halde vekalet ücreti yönünden birden fazla davalı varmış gibi hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı SGK Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 09.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.