1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı genişletilmiş kasko poliçesi ile 15/01/2018-2019 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, sigorta poliçesinin dava dışı ...AŞ ile müvekkili arasında tanzim edildiğini, sigortalı aracın 28/01/2018 tarihinde ...adresindeki... Otoparkına parkettiklerini, otopark görevlileri tarafından sigortalı araç sürücüsünün aranarak otoparkta bulunan ...plakalı aracın sigortalı araca çarptığı bilgisinin verildiğini, otopark yetkilisi ile yapılan görüşmede tüm hasarın karşılanacağı söylenmişse de hasar bedelinin ödenmediğini, sigortalı aracın hasarının ekspertiz raporu ile tespit edilerek 38.811,00 TL olarak 21/02/2018 tarihinde sigortalısına ödendiğini, meydana gelen hasardan davalı tarafın sorumlu olduğunu, rücuen tazmin amacıyla davalı aleyhine ...

30.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini belirterek , itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... şirketinin ve müvekkilinin tacir olmaları nedeniyle görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkiline ait ... otoparkında, ... plaka sayılı araca başka bir aracın çarpması neticesinde, trafiğe kapalı alanda meydana gelen olayda, araçta oluşan hafif hasar karşılığında 38.811 TL gibi fahiş bir hasar bedelinin müvekkili şirket yönünden kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu kaza bahane edilmek suretiyle, kazaya karışan aracın daha önceden hasarlı olan kısımlarının da bu olayda meydana gelmiş gibi, onarılmış olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:

1.... A.Ş.'den gelen ... plakalı araca ait fotoğraf bulunmadığı bilgisi ve araca ait iş emri ve faturalara ilişkin belgeler ve ...plakalı araca ait servis kayıtları,

2.... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen ... Şirketinin kayıtları,

3.Davacı şirketten gelen Dava konusu olaya ilişkin ... numaralı hasar dosyası (... rücu), ... numaralı poliçe ve ödeme dekontları,

4....Birliğinden gelen ...'ın ... kayıtlarında yapılan tetkikte,... tarihinde ...sicil numarası ile...'na kayıt olduğu ve bu kaydının halen devam ettiği bilgisi,

5.... Vergi Dairesinden gelen ...'un 01/01/1990 tarihinden itibaren daireleri faal mükellefi olduğu " Otopark Ve Garaj İşletmeciliği (bisiklet parkları ve karavanların kışın saklanması dahil)" işi ile iştigal ettiği ve ticari kazanç elde ettiği bilgisi,

6.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen ... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçe ve hasar bilgisi, Kasko Sigortası poliçe ve hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisi, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ve Yeşil Kart poliçe bilgileri,

7.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı araca ait en son tanzim edilmiş olan Trafik Sigortası poliçesindeki ... şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan sorgulama ile, 2015 yılı ve sonrasına ait Kasko Sigortası poliçe bilgisi,

8.... 30. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya aslı,

9.Bilirkişi kök ve ek raporları,

10.Tüm dosya kapsamı. (III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER: Davacı ... şirketinin davası, iddia edilen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Dava dosyası ...

21.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilmiştir. Dosyaya celp edilen takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine ...

30.İcra Dairesi'nin... Esas sayılı takip dosyasında ilamsız icra taklibi başlatıldığı, davalı tarafından süresi içinde yapılan itiraz sonucunda takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyaya celp edilen hasar dosyası ve eklerinin incelenmesinde, davacı tarafından dava dışı sigortalı ..A.Ş. adına kayıtlı ... plaka numaralı aracın genişletilmiş kasko poliçesi kapsamında sigortalandığı, sigorta başlangıç tarihinin 15.01.2018, bitiş tarihinin 15.01.2019 olduğu, sigortalı aracın davalı tarafından işletilen otoparkta iken ... plaka numaralı aracın çarpması sonucunda hasarlandığı ihbarı sonucunda davacı tarafından dava dışı sigortalısına 38.811,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından sigortalanan araçta meydana gelen hasarın davalı tarafından işletilen otoparkta meydana gelip gelmediği, oluşan zarardan davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususundadır. Dava konusu aracın servis kayıtları ilgili yerlerden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Uyuşmazlığa ilişkin bir hesap bilirkişisi ile otomotiv konusunda uzman bir makine mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 03.04.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dava konusu aracın hasarının aldığı darbe sonucu oluşması durumunda; dava konusu aracın ön ve arka hasar onarımlarının olduğu ve dava konusu aracı park halinde gösteren fotoğraf birlikte değerlendirildiğinde, arka hasarın ön darbe ile aracın geriye doğru hareketi ile duvara çarpması sonucu meydana gelmiş olması gerekli olup, davacı aracının ve çarpan aracın kütleleri göz önüne alındığında bu şekilde arka hasar oluşması için ön darbenin şiddetli olması gerektiği, bu şiddette bir darbenin aracın ön kısmında görünür hasar oluşturacağı aksi durumda aracın ön ve arka hasarlarının, otoparkın içinde veya dışında farklı zamanlarda meydana gelmiş olabileceği, dava dosyasına sunulan fotoğrafların dava konusu aracın hasarını tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya koyamaması nedeniyle onarılan hasarların dava konusu kaza nedeniyle oluşup oluşmayacağı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı, sonuç olarak davalı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 28/01/2018 tarihinde davalının sahibi olduğu otoparkta park halinde iken dava dışı bir aracın çarpması sonucu uğradığı hasarın ekspertiz raporu ile tespit edilen hasar ile uyuşup uyuşmadığının dava dosyasına sunulan belgeler kapsamında değerlendirilemeyeceği, 08/02/2018 tarihli onarım faturasında yer alan parça ve onarım kalemleri fatura tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Aynı bilirkişi heyet tarafından davacı vekilince dosyaya sunulan renkli fotoğraflar değerlendirilerek tanzim edilen 06.08.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dosyaya sunulan görüntü kalitesi incelemeye uygun fotoğraflarda, ... plakalı dava konusu aracın ön kısmında her hangi bir hasar emaresi görülmediği, aracın sol yan arka kesimden çekilmiş ve aracın arka kısmının “C” direği hizasından arka kısmının ve önünde park halinde olduğu duvarı gösteren fotoğraflarda, aracın arka kısmında hasar emaresi görülmemesine rağmen duvara ait tuğlaların kırılmış ve dökülmüş olduğu, dava konusu aracın arka bagaj kapağının tampon hizasının gerisinde olduğunun görüldüğü, davacı şirkete sigortalı ... plakalı, ...marka, ... tipi, 2015 model aracın yaklaşık 2.160 kg kütlesinde olup, çarpma ile aktarılan enerjinin bir kısmının deforme olan ön bölgede soğulacağı da göz önüne alındığında, önden aldığı darbe ile arka kısmını duvara çarparak duvarda görünen hasarı oluşturması için, yaklaşık 1495 kg kütlesinde olan ... tipi araç tarafından ön kısmında önemli mertebede görünür hasara neden olacak şiddette çarpmaya maruz kalmış olması gerektiği değerlendirildiği, dava konusu araçta arka bagaj kapağının tampon çıkıntısının gerisinde kaldığı, bagaj kapağı hasara uğraması için darbe etkisi ile arka tamponun bagaj kapağı hizasına kadar çökmesi gerektiği, aracın arka görüntüsünün duvar hasarı ile uyuşmadığı göz önüne alınarak, dosyaya sunulan hasarlı parçalar ve iddia edilen kaza senaryosunun uyuşmadığı" yönünde kanaat bildirilmiştir.

Davacı vekilinin rapora itirazları üzerine yine otomotiv konusunda uzman bir makine mühendisi bilirkişisinden uyuşmazlığa ilişkin rapor alınmıştır.

Dosyaya ibraz edilen 10.01.2022 tarihli kök ve 21.07.2023 tarihli ek raporda özetle, dava konusu trafik kazasının karayolu sayılan otoparkta meydana geldiği, dava konusu olayda davalı otopark sahibi araçlar otoparka giriş yaparken Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre: parkedilmek üzere bırakılan motorlu araçlardan, bir kaza geçirdiği belli olan veya üzerinde suç belirtisi bulunanları gecikmeden zabıtaya bildirmek, parkedilmek üzere bırakılan motorlu araçlardan, bir kaza geçirdiği belli olan veya üzerinde suç belirtisi bulunanların kayıtlarını tutma gereği olduğu,15.02.2018 tarihli ...Ltd. Şti. Tarafından hazırlanan Kasko Kesin Raporunda çıkarılan bedel kaza ile uyumlu olduğu, dosya kapsamında otoparka kabul esnasında herhangi bir belge düzenlenmediğinden dolayı aracın kazaya uğraması sonucu oluşan hasardan otopark yönetiminin sorumlu olduğu, siyah beyaz otopark içindeki görüntülerde anlaşılan otoparkın iç mimarisi, aracın park ettiği yer ve aracın park ettiği yerin arka duvarının yer aldığı fotoğraflarda, çarpan aracın hızı vs. bilinmemesine rağmen fotoğraflar, hasarlı parçalar ve kazanın oluş şekli itibarıyla oluşan hasarın senaryosunun uyumlu olduğu, ayrıca onarım faturasında yer alan parça ve onarım kalemleri fatura tarihi itibariyle piyasa rayiç değerleriyle uyumlu olduğu,06.08.2020 tarihli bilirkişi ek Raporunda yapılan değerlendirmelere fotoğraflar, otoparkın içinde çekilen fotoğraflardaki aracın park yeri ve arka duvarın yapısı nedeniyle iştirak olunmadığı bildirilmiştir.

Dosyaya uyuşmazlığa ilişkin görüş bildirilen makine mühendisi bilirkişilerin raporları arasında çelişki meydana gelmesi nedeniyle dosyada mevcut bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi giderir mahiyette uyuşmazlığa ilişkin otomotiv konusunda uzman bir makine mühendisi bilirkişisinden rapor alınmıştır.

Dosyaya ibraz edilen 09.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacı ... şirketinin talebi üzerine ... Ltd. Şti. firması eksperi tarafından 15.0.2018 tarihli Kasko Ekspertiz Raporunda ek olan sunulan fotoğraflar yer alan hasarlı parçaların, gerek ekspertiz raporunda yer alan listede ve gerekse 08.02.2018 tarihli faturadaki yedek parçalar ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın kapalı otoparkta park edildiği yerdeki fotoğraflarının incelenmesinden; ön kesimlerini gösteren fotoğraflardan ekspertiz raporunda listelenen (ön tampon alt spoyler, ön panjur, radyatör borusu, intercooler hortumu, intercooler borusu, radyatör alt koruma, ön park sensörleri, ön tampon sensör kablo demeti, sağ ön sis lambası, ön tampon alt çıtası, sağ ön sis far braketi, ön tampon, ön tampon braketi, alt hava kanalı, ön hava kanalı, sol hava deflektörü, ön sağ deflektör, radyatör sağ çerçevesi, ek su radyatörü, soğutma suyu) hasarlarının bariz ve net olarak görülmediği, beyanlara göre... plakalı otomobilin çarparak... plakalı aracı arkaya sürükleyerek duvara çarpmasına neden olabilecek şiddette çarpması halinde ön kesimlerinde oluşması muhtemel hasarların görülmediği, kapalı otopark alanını geniş açıyla ve park halindeki ... plakalı aracın konumunu gösteren fotoğraflardan, ... plakalı otomobilin önden arkaya doğru sürüklenmesi emaresi olarak lastik sürtünme izinin otopark zeminin görülmediği, çarptığı beyan edilen ... plakalı otomobilin manevrasına dair ve ayrıca lastik sürtünme, fren izi vb. emarelerin otopark zemininde bulunmadığı, dava konusu ... plakalı aracın arka kesimlerini gösteren fotoğraflardan ekspertiz raporunda listelenen (bagaj çıtası, arka çeki demir kapağı, arka logo, arka ...yazısı, arka ... yazısı, kasa alt bagaj kapağı, bagaj kapağı) hasarlarının net olarak görülmediği, duvara çarpan otomobilin duvarla temas halinde olmadığı, duvar ile arka tampon arasında açıklık bulunduğu, bagaj kapağı ve bagaj alt kapağının düz duvar yüzeyine çarparak hasarlanması durumunda arka tampon, sol ve sağ arka stop lambalarında belirgin hasarlanma ve deformasyon oluşması beklendiği, dava dosyasına sunulan kapalı otopark mahallini, park halindeki ... plakalı otomobilin ön kesimlerini, arka kesimlerini ve otomobilin arkasındaki duvar hasarını gösteren fotoğraflar ile 15.02.2018 tarihli Kasko Ekspertiz Raporunda tespit edilen hasarlı yedek parça listesi ve e 08.02.2018 tarihli ...Tic A.Ş. Firmasının e-faturasında yer alan yedek parça ve malzemelerin uyumlu olmadığı, dava konusu ... plakalı otomobilin hasarlanmasına ... plakalı otomobilin çarpmasının neden olduğu beyanının ispata muhtaç halde olduğu, ... plakalı otomobilde tespit edilen hasarların ... plakalı otomobilin hatalı manevrasıyla çarpması halinde oluşması muhtemel hasarlardan olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Dosyaya ibraz edilen 09.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna, somut olay ve dosya içeriği ile uyumlu, dosyada mevcut raporları denetler, taraf ve Mahkeme denetimine uygun ve gerekçeli olması sebebiyle Mahkememizce itibar edilmiştir. İspat, bir olayın veya hukuksal durumun varlığı veya yokluğu hakkında hâkimde kanaat uyandırmak için girişilen, ispat yükü üzerinde olan tarafın deliller vasıtasıyla yürüttüğü inandırma faaliyetidir.

İddia ve savunmaya dayanak gösterilen ve mahkemenin karar vermesinde etkili olacak olgulardan hangisinin kim tarafından ispat edileceği hususu ispat yükü kavramıyla ilgilidir. İspat yükünün ne şekilde dağılacağına ilişkin genel kural 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre: “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.” Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “İspat yükü” başlığını taşıyan 190. maddesinin 1. fıkrasında, ispat yükünün belirlenmesine ilişkin temel kural vurgulanmış;

2.fıkrada ise, karinelerin varlığı hâlinde ispat yükünün nasıl belirleneceği düzenlenmiştir. Buna göre “(1)İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”

İspat yükü üzerine düşen taraf ancak ispata “elverişli” deliller ile iddiasının haklılığını kanıtlayabilir. Kanun koyucu HMK’nın 200. maddesinde belli miktarın üzerindeki uyuşmazlıklar yönünden bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukukî işlemlerin senetle ispatını zorunlu kılmış ve bu miktar dâhilinde kalan bir alacağın takdiri delillerle ispatına imkân vermemiştir. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.09.2021 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararında da değinilmiştir. İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Hâkimin kendisine ispat yükü düştüğünü bildirdiği taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir.

Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır. ( İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar)

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu araçta meydana gelen hasarın dava dilekçesinde ileri sürüldüğü şekilde meydana geldiğinin davacı tarafından ispat edilemediği, davacı tarafın öncelikle dava dışı aracın dava konusu araca çarpması sonucunda takibe konu zararın oluştuğunu ispatlaması gerektiği, eş deyişle meydana gelen zarar ile davalı arasındaki illiyet bağının öncelikle ispatlanmasından sonra davalının kusursuz sorumluluğunun söz konusu olduğu, davacı tarafça delil olarak dayanılan Mahkememizce itibar edilen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, 15.02.2018 tarihli Kasko Ekspertiz Raporunda tespit edilen hasarlı yedek parça listesi ve e 08.02.2018 tarihli ... A.Ş. Firmasının e-faturasında yer alan yedek parça ve malzemelerin uyumlu olmadığı, bu durumda dava konusu araçta meydana gelen zararın iddia edildiği şekilde meydana geldiği ispatlanamadığından davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; Davacının davasının REDDİNE,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 662,80 TL harçtan mahsubu ile bakiye 47,40 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine, Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.000,00 TL bilirkişi ek ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

Davalı tarafından yapılan 200,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda MİKTAR İTİBARİ İLE KESİN OLMAK ÜZERE verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/03/2025 KATİP ...