4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 1) 12.04.2018 tarihinde, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkilİNİN sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpıp kaçması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilİNİN malul/sakat kaldığını, Kazaya asli kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi bulunmadığından oluşan zararın ... Hesabı'nın sorumluluğu altında olduğunu, Müvekkilinin kaza neticesinde vücudunun çeşitli yerlerinden yaralandığını, tedavilere rağmen eski sağlığına kavuşamadığını, kısaca malul-sakat kaldığını, ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan maluliyet raporuna göre müvekkilin 10 oranında sürekli maluliyetinin olduğu ve geçici iş göremezlik süresinin 120 gün olduğunun belirlendiğini, ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan rapor yeterli görülmezse mahkememizce rapor alınarak müvekkilin net özrü-vücut genel çalışma gücünden kaybı, geçici iş göremezlik durumunun tespit edilmesini, müvekkilinin ömür boyunca zorluk çekeceğini, bu nedenlerle sakat kalan - malul olan müvekkili için davalı tarafa yapılan başvurularının sonuçsuz kaldığını, bu nedenlerle fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ilk aşamada 100,00 TL geçici iş göremezlik, 4.500,00 TL daimi iş göremezlik toplamı 4.600,00 TL tazminatı davalının temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi - avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili mahkememize 27/09/2024 tarihinde sunmuş olduğu dilekçesi ile; 4.500,00 TL olan Sürekli İş görmezlik tazminatı taleplerini 180.831,11-TL daha arttırarak 185.331,11 - TL'ye, 100,00 TL olan Geçici İş Göremezlik tazminatı talebimizi 2.541,96-TL daha arttırarak 2.641,96- TL'ye yükselterek toplamda dava değerini 183.373,07 -TL daha arttırarak 187.973,07 -TL 'ye yükseltmiştir.
Davacı vekili yine mahkememize 08/04/2025 tarihinde sunmuş olduğu dava değeri arttırım dilekçesi ile; 185.331,11 TL olan Sürekli İş görmezlik tazminatı taleplerini 50.241,31-TL daha arttırarak 235.572,42 - TL'ye yükselterek toplamda 238.214,38 -TL üzerinden davanın kabulünü talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiline yapılan başvuruda başvurucu vekilinin Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenmiş bir Sağlık Kurulu Raporu sunmaksızın işbu başvuruyu yaptığını, bu nedenle de, usulüne uygun başvuru şartı yokluğu nedeniyle başvurunun reddinin gerektiğini, başvuru dosyasının incelenmesinden davaya konu kazaya ilişkin başlatılan soruşturmada, davacı tarafın kimseden şikayetçi olmadığını beyan ettiğini, ... Hesabı’nın sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle trafik sigortası bulunmadığı iddia edilen tescilsiz aracın, trafik sigortası yaptırma zorunluluğu bulunan motorlu taşıtlardan olup olmadığının tespitinin gerektiğini, kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihini kapsar şekilde geçerli trafik sigorta poliçesinin olup olmadığının tespitinin gerektiğini, davaya konu kazanın oluşumundaki kusur oranlarının tespitinin Adli Tıp vasıtasıyla yapılması gerektiğini, davacının daimi maluliyet durumunun tespiti adına Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’nden Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanmış sağlık raporu alınması gerektiğini, davaya konu maluliyet tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, geçici iş göremezlik nedeni ile doğan zararlara ilişkin maddi tazminat taleplerinin teminat dışında olduğunu, müvekkili kurumun bu talepler nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını, davacının müvekkili kurumdan talep etmiş olduğu bakıcı giderine bağlı maddi tazminat isteğinin reddinin gerektiğini, hiçbir şekilde sorumluluğu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının bakıcı gideri talep hakkı kabul edilse bile, davacıya ailesi tarafından bakılmakta olduğundan, bakıcı gideri tazminatından %50 oranında indirim yapılması gerekeceğini, hatır taşımasının varlığı halinde hesaplanacak tazminatta indirime gidilmesi gerektiğini, davacının müterafik kusurunun varlığı halinde, bu hususun da ayrıca indirim sebebi olduğunu, davacının gerekli güvenlik önlemlerini almamış olması sonucu yaralandığını, davacının kaskı ve diğer koruyucu önlemlerinin bulunmadığını, davacının kazanın gerçekleşmesindeki kusuruna ek olarak yaralanmasında da ağır müterafik kusuru bulunduğunu, ayrıca, davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya ödenmiş veya ödenen rücuya tabi tazminat miktarının tespit edilerek müvekkili kurum tarafından ödenecek tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, tazminata konu olayın haksız fiilden kaynaklandığını, müvekkili aleyhine karar verilmesi halinde ancak dava tarihinden itibaren ve ancak yasal faiz oranlarına hükmedilmesi gerektiğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduundan davanın reddine, Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, ... Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı raporu, başvuru evrakları, kusur ve maluliyete ilişkin Adli Tıp Kurumu raporları, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi ... E sayılı kararı, aktüer bilirkişi raporu, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE
Davacı tarafından açılan dava, Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat Davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf; Davacının uğradığı yaralamalı trafik kazası nedeniyle geçici ve daimi iş göremezlik tazminatına hak kazanıp kazanmadığı hususlarındadır.
Deliller toplandıktan sonra davaya konu kazada tarafların kusur oranlarının tespiti açısından rapor aldırılmış, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi mahkememize hitaben düzenlemiş olduğu 04/08/2021 tarihli raporunda özetle; "...12.04.2018 tarihinde saat:11.45 sıralarında sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile ... caddesi istikametinden ... sokak yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan kavşağa geldiği esnada aracının ön kısmıyla; seyir istikametine göre sağ tarafındaki kavşak üzerinden gelip, kavşak üzerinden geçiş yapmak isteyen Sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması ile neticelenen dava konusu trafik kazasının meydana geldiğini, Mevcut bulgulara göre ; A)-Sürücü ... sevk ve idaresindeki motosiklet ile olay mahalli kavşak üzerinde seyri sırasında, seyrini mahal özelliklerine göre her an tedbir alabilecek şekilde ayarlaması gerekirken bu hususa yeteri kadar riayet etmediği anlaşılmakla kusurludur.
B)-Sürücü ... sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli kavşağa geldiğinde seyir yönüne hitaben bulunan DUR levhasını dikkate alarak durması ve sol tarafındaki kavşak kolundan gelen motosiklete ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği anlaşılmakla; kazanın oluşumunda kusurludur.
SONUÇ : Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
A)-Sürücü ... nun % 25 ( yüzde yirmi beş ) oranında kusurlu olduğu, B)-Sürücü ... 'ın % 75 ( yüzde yetmiş beş ) oranında kusurlu olduğu kanaatinde..." olunduğunu bildirmiştir. İtiraz üzerinde dosya bu defa İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacı vekilinin ATK kusur raporuna itirazları da incelenerek kusur oranlarını belirleyici rapor aldırılmış, Makina Y. Müh. (İTÜ) Trafik Uzmanı ..., Makina Y. Müh.(İGU) İTÜ Öğr. Üyesi (E) Trafik Uzmanı ... ve Mak. Y. Müh. (İGU) İTÜ Öğr. Üyesi (E) Trafik Uzmanı ...mahkememize sunmuş oldukları 18/11/2021 tarihli heyet raporlarında özetle; "...12.04.2018 günü saat 11:45 sıralarında davalı sürücü ..., sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ...istikametinden ...Caddesini takiben ... Caddesi istikametine seyirle kaza mahalli olan .... sokak kavşağından geçişi esnasında, ... sokak istikametinden ... Caddesine çıkış yaparak tekrar karşı istikamette ... sokak istikametine geçiş yapmak isteyen sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin sağ yan orta kısımlarını, motosikletin muhtelif ön kısımları ile çarpması, akabinde motosikletin devrilmesi şeklinde meydana gelen ölümlü, yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın %75 oranında Kusurlu olmasına etkili olduğu, ... plakalı motorsiklet sürücüsü davacı ...'nun %25 oranında Kusurlu olmasına etkili olduğu, Böylece, huzurdaki dava kapsamında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 04.08.2021 tarihli raporuna iştirak iştirak edilmiş olduğunu..." bildirmişlerdir. Kusur raporunun aldırılmasının ardından maluliyete ilişkin rapor aldırılmış, İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi mahkememize hitaben düzenlemiş olduğu raporunda özetle; "... oğlu 02.02.1974 doğumlu ...’nun 12.04.2018 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı resmi gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları hakkında yönetmelik dikkate alındığında; Kas İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye Ait Sorunlar, Şekil 2.6’ya göre (%2+%5), Şekil 2.7’ye göre (%1+%1) olup, Tablo 2.3’e göre %5 olduğuna göre; 1)Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %5(yüzdebeş) olduğu, 2)İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceğinin oy birliği ile mütalaa olunduğunu..." bildirmiştir. Kusur ve maluliyet raporlarının aldırılmasının ardından dosya hesaplama yapılmak üzere aktüerya bilirkişisi ...'ya tevdi edilmi, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle; "...İddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğum inceleme sonucunda, a) - T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ‘nin... E. , ...K. Sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı, b) - Dava dışı SGK tarafından davacıya toplamda 2.943,31 TL Geçici İş Göremezlik ödemesi yapıldığı tespit edilmiş olup, yapılan ödemenin davalı tarafın kusuru oranında rücuya tabi kısmının davacının hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararından tenzil edildiği, c) - Takdir Sayın Mahkeme ‘ye ait olmak üzere örnek teşkil etmesi açısından; Pasif Dönem hesabında Vergi İstisnası Dâhil Asgari Ücret ve Vergi İstisnası Hariç Asgari Ücret dikkate alınarak alternatifli hesaplama yapıldığı, d) - Davacı ... ‘nın hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararının 4.849,44 TL olduğu, Dava dışı SGK tarafından yapılan 2.943,31 TL ödemenin davalı tarafın kusuru oranında rücuya tabi kısmının tenzili sonrası bakiye Geçici İş Göremezlik zararının 2.641,96 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Geçici İş Göremezlik zararlarının karşılanacağı Kişi Başı Tedavi ve Sağlık Giderleri Teminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı, e) - Davacı ... ‘nun hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının; -Pasif Dönemde eski adıyla AGİ ‘ye karşılık gelen Vergi İstisnası Hariç Asgari Ücrete Göre 185.331,11 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı, -Pasif Dönemde eski adıyla AGİ ‘ye karşılık gelen Vergi İstisnası Dâhil Asgari Ücrete Göre 203.834,01 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığının.." mütalaa olunduğunu bildirmiştir. Güncel asgari ücret dikkate alınarak yeniden hesaplama yapılmak üzere dosya yeniden aktüer bilirkşiye tevdii edilmiş bilirkişi hazırlamış olduğu ek raporunda özetle; d) Davacı ... ‘nın hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararının 4.849,44 TL olduğu, Dava dışı SGK tarafından yapılan 2.943,31 TL ödemenin davalı tarafın kusuru oranında rücuya tabi kısmının tenzili sonrası bakiye Geçici İş Göremezlik zararının 2.641,96 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Geçici İş Göremezlik zararlarının karşılanacağı Kişi Başı Tedavi ve Sağlık Giderleri Teminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı, e) Davacı ... ‘nun hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının; - Pasif Dönemde eski adıyla AGİ ‘ye karşılık gelen Vergi İstisnası Hariç Asgari Ücrete Göre 235.572,42 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı, - Pasif Dönemde eski adıyla AGİ ‘ye karşılık gelen Vergi İstisnası Dâhil Asgari Ücrete Göre 259.628,28 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Limitinin 360.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığının.." mütalaa olunduğunu bildirmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir. Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle;2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluğun SGK'ye geçmesine karşın belgeye dayanmayan tedavi giderlerinden (geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi yol gideri vb.) zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam ettiğinin anlaşılması karşısında, davalı ... Hesabı'nın geçici iş göremezlik tazminatından ve bakıcı giderinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi ... esas, ... karar sayılı kararı) 2918 sayılı KTK'nin 90. maddesinde yer alan "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 07/07/2020 gün ve 2019/40 (E) - 2020/40 (K) sayılı kararıyla, Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmesi nedeniyle işgücü kaybı tazminat hesaplamasının %1,8 teknik faiz uygulanarak yapılmasına ilişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması olanağı bulunmamaktadır. Yargıtay 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda bahsedilen kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ... E. ve ... K., ... E. ve ... K., ...E. ve... K. sayılı kararları) Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatları ile kaza tarihine göre dönemsel olarak uygulanması gereken yönetmelikler açıklanmıştır. Buna göre maluliyete ilişkin alınacak raporların, 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, 01/09/2013 tarihi ile 01/06/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20/02/2019 tarihinden sonrada Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. (Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin ... E. ve ...K., ...E. ve ...K., ... E. ve ... K. sayılı kararları) Somut olayda; 12/04/2018 tarihinde meydana gelen kazada alınan kusur raporları ile davacının %25, dava dışı sürücünün %75 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Kaza tarihine göre uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının tüm vücut engellilik oranının %5(yüzdebeş) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği tespit edilmiştir. TRH 2010 tablosu ve progresif rant formülü kullanılarak yapılan hesaplamada 235.572,42 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,2.641,96 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı görülmüştür. Bilirkişi Raporları dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan davanın kabulü ile, başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası temerrüte düştüğünden bu tarihe denk gelen 22/05/2019 tarihinden itibaren ve yasal faizine hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın KABULÜ ile; 235.572,42 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.641,96 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 238.214,38 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 22/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2.Harçlar Kanununca alınması gerekli 16.272,42 TL ilam harcından peşin yatırılan 54,40 TL peşin harç, 627,00 ve 175,00 TL ıslah harçlarının mahsubu ile bakiye 15.416,02 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 38.114,30 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç, 627,00 ve 175,00 TL ıslah harçları, 8.600,00 TL bilirkişi ücretleri, 723,00 TL ATK kusur rapor ücreti, 3.875,00 TL ATK maluliet rapor ücreti, 1.508,50 TL tebligat, müzekkere ve posta giderlerinden oluşan toplam 15.617,30 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan bakiye gider avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2025
Katip
(e-imzalıdır)
Hakim
(e-imzalıdır)
