7. Hukuk Dairesi
7. Hukuk Dairesi 2025/1181 E. , 2025/2193 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili adına kayıtlı 107 ada 35 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısının olmadığını belirterek davalılara ait 107 ada 34, 36, 37 ve 40 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili; dava konusu taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, geçit talebinin yasal olmadığını, farklı taşınmazlardan güzergah araştırılması gerektiğini belirtmek suretiyle davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 23.09.2020 tarihli ve 2019/106 Esas, 2020/170 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacıya ait 107 ada 35 parsel sayılı taşınmaz lehine davalı ...’ye ait 107 ada 40 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit tesisine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A
. Bozma Kararı
1.Mahkemenin 23.09.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 15.04.2021 tarih ve 2021/63 Esas, 2021/2840 Karar sayılı ilamı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen ve mahkeme tarafından geçit hakkı kurulan kısmın 107 ada 40 parsel sayılı taşınmazı ikiye böldüğünü, taşınmazın ekonomik kullanım bütünlüğü bozulmuş olup fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine aykırı olduğunu, ayrıca kurulan geçidin kadastral yola değil paftasında dere olarak gözüken yere bağlandığı anlaşılmakla kesintisizlik ilkesinin ihlal edildiğini, mahkemece davalıya ait taşınmazın bütünlüğü bozulmadan yola ulaşımın sağlanmasının mümkün olup olmadığı araştırılarak en uygun alternatiften geçit hakkı kurulması gerektiğini belirterek hükmün bozulmasına verilmiştir.
3.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 04.04.2019 tarihli ve 2018/4423 Esas, 2019/3134 Karar sayılı kararıyla davacı vekilinin karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.
4.Mahkemenin 29.06.2022 tarihli ve 2021/166 Esas, 2022/153 Karar sayılı kararı ile “...107 ada 35 parsel sayılı taşınmaz lehine, davalılardan ... adına kayıtlı 107 ada 37 parsel sayılı taşınmazın krokide A harfi ile ve yeşil renk ile taralı olarak gösterilen 3 metre genişliğinde 88,00 m²'lik kısımdan, davalılardan Maliye Hazinesine ait 107 ada 36 parsel sayılı taşınmazın krokide B harfi ve yeşil renk ile taralı olarak gösterilen 3 metre genişliğinde 95,64 m²'lik kısımdan geçit hakkı tesisine" karar verilmiştir.
5.Mahkemenin 29.06.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
6.Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 09.02.2023 tarihli ve 2022/6816 Esas, 2023/760 Karar ile geçitle yükümlenen taşınmazlardan 107 ada 36 parsel sayılı taşınmaz hakkında Fethiye Kadastro Mahkemesi 2020/130 Esas sayılı dosyada 22-A uygulaması sonucunda davalı olduğuna dair beyan bulunduğu, mahkemece ilgili dosya getirtilerek incelenmesi, çap kaydı kesinleşmeden geçit hakkı tesis edilemeyeceğinden bu durum gözetilerek gerekirse kadastro mahkemesi dosya sonucunun beklenilmesi, kesinleşen son çap durumu dikkate alınarak davacı taşınmazı lehine halen geçit tesisi gerekip gerekmediği ve güzergahı hakkında yeniden değerlendirme yapılması gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda davacının taşınmazının genel yola bağlantısının bulunmadığı ve bu nedenle arazisinden genel yola çıkış için mutlak geçit ihtiyacının olduğu, bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde alternatif yollardan 1 numaralı güzergahın geçit hakkı tesis edilebilmesi için en uygun alternatif olduğu, Fethiye Kadastro Mahkemesinin 2020/130 Esas sayılı dosyasında,.........., Mahallesi 107 ada 44 ve 436 numaralı parseller arasındaki arkın dava konusu olduğu, davacıya ait 107 ada 35 parsel ile davalılara ait 36 ve 37 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden geçit tesisine karar verilen kısım ile Fethiye Kadastro Mahkemesinin 2020/130 Esas sayılı dosyasında davalı parseller arasında müşterek sınır bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 107 ada 35 parsel sayılı taşınmaz lehine, davalılardan ... adına kayıtlı Muğla ili, ....... ilçesi, ...... Mahallesi, ....... mevkiinde kain 107 ada 37 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi tarafından tanzim edilen 20/11/2021 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile ve yeşil renk ile taralı olarak gösterilen 3 metre genişliğinde 88,00 m²'lik kısımdan, davalılardan Maliye Hazinesine Muğla ili,.......ilçesi, ....... Mahallesi, ...... mevkiinde kain 107 ada 36 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi tarafından tanzim edilen 20/11/2021 tarihli rapor ve krokisinde B harfi ve yeşil renk ile taralı olarak gösterilen 3 metre genişliğinde 95,64 m²'lik kısımdan geçit hakkı tesisine, geçit hakkının tapu kaydının beyanlar hanesine şerh edilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece eksik ve yetersiz inceleme ile tanzim edilmiş bilirkişi raporlarına istinaden davanın kabulüne karar verildiğini, davacının talebi bakımından başka ve daha yakın olan makul parselden geçit hakkı var ise Hazine taşınmazına yönelik geçit hakkı talebinin reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile geçit hakkı bedelinin eksik hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik incelemeyle karar verildiğini, geçit hakkı tesisinin müvekkilinin zararına yol açacağını, geçit hakkının şartlarının gerçekleşmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, geçit hakkı istemine istemine ilişkindir.
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kununu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
22.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.