10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi 2025/3758 E. , 2025/7510 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalılardan işverene ait iş yerinde Aralık 2008 – Mayıs 2011 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının ve bu çalışmaların dışında kalan Kuruma bildirilen prime esas kazançlarının eksik ücret üzerinden bildirildiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. II.CEVAP
1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 14.09.2015 tarih ve 2013/514 - 2015/357 E.K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacı ...'in davalı ... ...'e ait iş yerinde sigortasız işçi olarak; 01.12.2008-31.12.2008 arası 30 gün günlük 21,29 TL ücretle, 21.04.2009-31.05.2009 arası 39 gün günlük 22,20 TL ücretle, 12.10.2009-31.12.2009 arası 79 gün günlük 23,10 TL ücretle, 01.01.2010 -30.06.2010 arası 180 gün günlük 24,30 TL ücretle, 01.07.2010-31.12.2010 arası 180 gün günlük 25,35 TL ücretle, 01.01.2011-17.05.2011 arası 137 gün günlük 26,55 TL ücretle çalıştığının tespitine, davacının bu sigortasız çalışmalarının sigortalı çalışma süresi olarak kabulüne, sigorta primlerinin davalı tarafından diğer davalı Kuruma ödenmesine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 13.02.2018 tarih ve 2016/9626 - 2018/1110 E.K. sayılı kararı ile ...dinlenen tanık beyanlarının çelişkili olduğu ve hüküm kurmaya yeterli olmadığı belirtilerek, yapılacak işin, ihtilaflı dönemde çeşitli tarih aralıklarında 1032732 sicil sayılı iş yerinin alt taşeronu olarak Kanun kapsamında olan davalının Kanun kapsamından çıktığı tarihlerden sonra da iş yerinde fiilen çalışmanın bulunup bulunmadığını ortaya koymak, re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinleyerek davacının çalışma süresini ve yaptığı işin mahiyetini belirlemek,bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği taktirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye ve muhtarlık marifetiyle iş yerine o tarihte komşu olan diğer iş yerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanları veya iş yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde beyanlarını almak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek, duvar-kalıpçı ustası olduğu anlaşılan davacının işin mahiyeti, inşaatların sayısı ve büyüklüğü de dikkate alınarak kesintisiz çalışıp çalışmayacağını değerlendirmek, yaşı ve yaptığı iş göz önüne alınarak davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, aynı işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibaret olduğuna işaret edilerek, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile verilen hüküm bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin 28.03.2022 tarih ve 2018/201 - 2022/228 E.K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacı ...'in davalı ... ...'e ait iş yerinde sigortasız işçi olarak; 01.12.2008-31.12.2008 arası 30 gün günlük 21,29 TL ücretle, 21.04.2009-31.05.2009 arası 39 gün günlük 22,20 TL ücretle, 12.10.2009-31.12.2009 arası 79 gün günlük 23,10 TL ücretle, 01.01.2010-31.01.2010 arası 30 gün günlük 24,30 TL ücretle, 01.02.2010-30.06.2010 arası 150 gün günlük 69,84 TL ücretle, 01.07.2010-31.12.2010 arası 180 gün günlük 69.84 TL ücretle, 01.01.2011-17.05.2011 arası 137 gün günlük 69,84 TL ücretle çalıştığının tespitine, davacının bu sigortasız çalışmalarının sigortalı çalışma süresi olarak kabulüne, sigorta primlerinin davalı tarafından diğer davalı Kuruma ödenmesine karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Daire kararı ile bozma kararının gerekleri tam olarak yerine getirilmediğinden, hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu, Mahkemece yapılacak işin, ilk bozma kararı çerçevesinde, 1032732 sicil sayılı iş yerinin alt taşeronu olarak Kanun kapsamında olan davalının Kanun kapsamından çıktığı tarihlerden sonra da iş yerinde fiilen çalışmanın bulunup bulunmadığını ortaya koymak adına, davalı iş yerine ait dönem bordrolarının tamamı getirtilmeli, re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinlenerek davacının çalışma süresi belirlenmeli, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği taktirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye ve muhtarlık marifetiyle iş yerine o tarihte komşu olan diğer iş yerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanları veya iş yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde beyanları alınmalı, tanık beyanları arasındaki çelişki de giderilerek, tüm deliller bir arada değerlendirilip takdir edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, karar bozulmuştur.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar
Mahkemenin 20.11.2024 tarih ve 2022/392 - 2024/544 E.K. sayılı kararı ile dosya kapsamı, tüm tanık anlatımları, toplanan ve sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde, Yargıtay bozma kararından sonra dinlenen kamu tanıklarının davacının iddiasını doğrulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu, dosya kapsamında toplanan deliller ve tanık anlatımları ile iddianın ispatlandığını, lehe delillerin nazara alınmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Sonuç Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
06.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.