14. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasındaki çek istirdadı davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Niğde 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/98 Esas sayılı dosyası ile ... Bankası AŞ, Niğde Şubesine ait ... seri nolu 01/04/2024 keşide tarihli 225.000 TL bedelli çek, ... seri nolu 21/04/2024 keşide tarihli 300.000 TL bedelli çek, ... seri nolu 15/04/2024 keşide tarihli 600.000 TL bedelli çek, ... seri nolu 30/04/2024 keşide tarihli 600.000TL bedelli çek, ... seri nolu 15/05/2024 keşide tarihli 800.000 TL bedelli çek, ... seri nolu 15/06/2024 keşide tarikli 600.000 TL bedelli çek, ... seri nolu 30/06/2024 keşide tarihli 600.000TL bedelli çek, ... seri nolu 30/05/2021 keşide tarihli 800.000 TL bedelli 8 adet çek için ödeme yasağı talepli çeklerin iptali davası açtığını, ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı tarafından çek iptali davasında ...bankası, Niğde Şubesi, ... çek nolu, Niğde/15.04.2024 keşide tarihli, 600.000,00 TL bedelli ve ... Bankası AŞ, Niğde Şubesi, ... seri nolu, Niğde / 30.04.2024 keşide tarihli 600.000 TL bedelli çeklerin ciro yoluyla uhdesine geçtiğini ve bankaya ibraz ettiklerini beyan ettiğini, ayrıca davalının bu çekler için Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün i ... Esas ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile haksız icra takibi başlattığını, mahkemece müvekkiline 2 haftalık kesin süre içersinde istirdat davası açılması için süre verildiğini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takiplerinin haksız olduğunu, takiplerin tedbiren durdurulmasını talep ettiklerini, çeklerin davacının elinden rızası dışında elinden çıktığını, davalı ve cirantalar ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, bu nedenle takip konusu iki çekin davacıya iadesi gerektiğini, davacının haklı hamil olduğunu, ileri sürerek, ... bankası AŞ, Niğde Şubesine ait ... seri no'lu, 15.04.2024 keşide tarihli, 600.000,00 TL bedelli ve ... bankası AŞ, Niğde Şubesine ait ... seri nolu,30.04.2024 keşide tarihli, 600.000 TL bedelli çeklerin davalıdan istirdadına, davacıya iadesine davacının haklı hamil olduğunun tespitine, telafisi güç ve imkansız zararlar doğmaması adına dava süresince ödeme yasağı kararının devamına, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takiplerinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; mahkemenin yetkili olmadığını, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, çekin asıldan mücerret olduğunu, davalının iyiniyetli yasal hamil durumunda bulunduğunu, davacının, davalının çeki iktisap ederken kötüniyetli olduğunu veya bile bile davacının zararına hareket ettiğini ispatlayamadığını, davanın haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava;

TTK 758. madde gereği davacının rızası dışında elinden çıkan çeklerin istirdatı istemine ilişkindir. Mahkememiz tarafından hazırlanan 16/01/2025 tarihli muhtıra ile davacı vekiline "Arabuluculuk Kanunu M.18/A/2 gereğince arabuluculuk son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir suretinin 1 Haftalık Kesin Süre içerisinde sunulması, aksi taktirde davanın usulden reddedileceği hususu" ihtar edilmiştir.

Davacı vekili 22/01/2025 tarihli beyan dilekçesinde; huzurdaki davanın arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını, davanın usulden reddedileceği yönündeki muhtıranın hukuka aykırı olduğunu, Sayın mahkeme bu yönde değerlendirme yapıyor ise taraflarına arabuluculuk işlemlerinin tamamlanması için süre verilmesini talep etmiştir. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2024/1370 Esas, 2024/2097 Karar, 12/12/2024 tarihli ilamı ile "davacı tarafından dava konusu çekin davalıdan istirdadı talep edilmiş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi uyarınca iş bu çek istirdadı davası, aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiğinden arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır. Bu nedenle, mahkemece arabuluculuk dava şartı yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usulden reddine dair verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu" belirtilmiştir. 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4.üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmü yer almaktadır. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, iş bu dava da 17/05/2024 tarihinde açılmıştır. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinde ise "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde somut olayda; davacı vekiline 16/01/2025 tarihli muhtıra ile kesin süre verildiği, kesin sürenin henüz dolmadığı ancak davacı vekili tarafından Mahkememize sunmuş olduğu 22/01/2025 tarihli beyan dilekçesinde arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığı anlaşıldığı, çek istirdadı davası zorunlu arabuluculuğa tabi olduğundan davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından her ne kadar arabulucuya başvurulmadığı gerekçesi ile usulden red kararı verilmiş ise de davanın arabuluculuk şartına tabi olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.