10. Hukuk Dairesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; aksine işlemin iptali ile yurt dışı borçlanmasının geçerli olduğunun tespiti, yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsilini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın kabulü gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, aksine işlemin iptali ile yurt dışı borçlanmasının geçerli olduğunun tespiti, yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme konusu davada, davacı 14.09.2009 tarihinde Lübnan/Beyrutta 01.01.1981-24.12.1989 tarihleri arasında temizlik şirketi elemanı olarak, şahsa ait işyerinde hizmetçi olarak geçen çalışmalarını borçlanma talebinde bulunmuş, temin ettiği 05.01.1988 tarihli makbuzda, 1987/Aralık ayı için temizlik şirketinden ödenmiş maaş çeki, 05.02.1981 tarihli makbuzda 1981/Ocak ayında yine aynı işveren tarafından ödenen maaş çeki, Lübnan Cumhuriyeti Emniyet Genel Müdürlüğü Yabancılar Şubesi tarafından verilmiş 1962 doğumlu davacının 1982 tarihli fotoğrafını içerir ve veriliş tarihi 16.06.1981 olan 15.06.1982 tarihine kadar geçerli olmak üzere kimlik sureti, 16.06.1981 tarihinde düzenlenmiş Lübnan Cumhuriyeti Adalat Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş ikamet belgesi, 18.08.2009 tarihli Lübnan Cumhuriyeti Çalışma Bakanlığı tarafından düzenlenmiş ve davacının Mohammed İtani yanında hizmetçi sıfatıyla 01.01.1981-24.12.1989 tarihleri arasında çalışmayı ifade eden çalışma tezkeresini Kuruma sunarak Lübnan çalışma ve boşta geçen süresini borçlanma talebinde bulunmuş, 01.01.1981-24.12.1989 tarihleri arası için hazırlanan 3234 günlük tahakkuku ödemiş ve 01.10.2009 tarihinde bulunduğu yaşlılık aylığı tahsis talebi üzerine tarafına aylık bağlanmış, davalı Kurumun daha sonra borçlanma talebinde bulunulan belgelerin yönetmeliğe uygun olmadığının tespiti gerekçesi ile borçlanması iptal edilerek 5510 sayılı Kanun'un 96/b maddesi kapsamda 26.12.2014-28.08.2019 arası 85.696,96 TL yersiz aylık borcu çıkarıldığı, davacının iptal işlemine itirazının reddi reddi üzerine eldeki davanın açıldığı, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, 01.11.1962 Lübnan doğumlu davacının, Türkiye- Lübnan çifte vatandaşlığının bulunduğu, Mahkemeye bulunduğu beyanında ...'ta büyüdüğünü, 8-9 kişi olarak temizlik şirketinde çalıştıklarını, orada sosyal güvenlik kaydının tutulmadığını, sağlık hizmetlerinden faydalanmak için sigortalı olmaları gerekmediğinden bu yönde de bir kayıt ya da tescilin bulunmadığını, ...'taki çalışmalarının ... çıkmadan önce ve henüz Türkiye'ye taşınmadan önce geçtiğini, o tarihlerde Türkiye'ye gelip gitme durumlarının bulunmadığını, Türkiye'ye ilk kez işinden ayrıldıktan ve evlendikten sonra savaş nedeniyle karayoluyla geldiğini beyan ettiği, dosya içine alınan ve ... Büyükelçiliği tarafından davalı Kuruma gönderilen 18.09.2020 tarihli yazıda; Konsolosluk şubelerine sunulan belgede, davacının yanında çalıştığı belirtilen işveren şirketin ünvan-mühür ve imzasını taşıyan, noter tarafından düzenlenmiş çalışma belgesi başlıklı belgeden; davacının 01.01.1981-24.12.1989 tarihleri arasında temizlik işçisi olarak çalıştığının belirtildiğini, çalışma izni olmaksızın çalışıldığının anlaşıldığı belirtilmiştir. Davacının Türkiye'ye gelmeden önce ...'ta geçen çalışmalarını borçlanmış olması, dolayısıyla borçlanılan sürede Türkiye'ye giriş-çıkış kaydının bulunmamamış olmasının davacı aleyhine kabul edilmeyeceği gözetilerek dosya içiresinde bulunan ve davacının borçlandığı tarih aralığındaki çalışmayı teyid eden belgeler ile tanık beyanlarının varlığı karşısında davanın kabulüne karar verilmesi gerekireken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerekitir.

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.