8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkilinin hamili olduğu ... Bankası ... şubesinin 30/09/2024 vadeli ... numaralı 60.000 TL bedelli, 31/10/2024 vadeli .... numaralı 50.000 TL bedelli, 30/11/2024 vadeli ... numaralı 50.000 TL bedelli, 31/12/2024 vadeli .... numaralı 40.000 TL bedelli çeklerin zayi olması nedeni çekler hakkında evvela ihtiyati tedbir kararı verilerek ödemeden men edilmesi nihayeten de işbu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava;

TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil sıfatında (çek görüntüleri ve faturalar) olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.

Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Talebe konu; dava dilekçesindeki sıraya göre 1-2 nolu çekler yönünden değerlendirme;

Talep eden vekili tarafından dava konusu ... Bankası ... şubesinin "... ve ... " seri numaralı çekler hakkında talep eden tarafça ... Organik Tarım Gıda İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi'ne karşı Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile çek istirdadı davası açtığının bildirildiği anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devam maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerekli olup bu kapsamda ... Bankası ...şubesinin 30/09/2024 vadeli ... numaralı 60.000 TL bedelli, 31/10/2024 vadeli ... numaralı 50.000 TL bedelli, çekin ... Organik Tarım Gıda İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi'nin elinde bulundurduğu anlaşılmış, talep eden vekiline mahkememizce ara karar hazırlanarak istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, dava açıldığı taktirde bu konuda derkenarın mahkemeye ibraz edilmesinin istendiği, ibraz edilmediği takdirde davanın reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilinin istirdat davasını Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açtığına dair dilekçe ibraz ettiği anlaşıldığından çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, yukarıda bahsi geçen Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... esas ve ..... karar sayılı ilamı da dikkate alınarak verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması nedeniyle kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının devamına karar verilmiştir.

Talebe konu; dava dilekçesindeki sıraya göre 3.-4. nolu çekler yönünden değerlendirme;

Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen ... Bankası ... şubesinin 30/11/2024 vadeli .... numaralı 50.000 TL bedelli, 31/12/2024 vadeli .... numaralı 40.000 TL bedelli çekleri ile ilgili olarak TTK'nun 757 nci maddesi hükümlerine göre ödemekten men kararı verilmek suretiyle bankaya bildirilmiş ve çeki elinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren üç aylık süre içinde söz konusu çeki ibraz etmeleri veya bildirimde bulunmaları aksi hâlde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicil Gazetesi'nde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmıştır. Yasal üç aylık bekleme süresi içerisinde çeklerin bulunduğuna dair herhangi bir bildirimde bulunulmadığı gibi yukarıda anılan çek Mahkememize de ibraz edilmemiştir.

Tüm bu belirlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu ... Bankası ... şubesinin 30/11/2024 vadeli ... numaralı 50.000 TL bedelli, 31/12/2024 vadeli .... numaralı 40.000 TL bedelli çeklerin talep edenin iradesi dışında elinden çıktığı,yasal üç aylık ilan süre içerisinde de çekin bulunamadığı gibi yeri de belirlenemediğinden anılan çekin TTK'nun 818 inci maddesi yollamasıyla aynı yasanın 651,757 ve 763 üncü maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

1.a)Talep edenin dava dilekçesindeki sıraya göre 3 ve 4 nolu çekler yönünden davasının KABULÜ İLE, ... Bankası .... şubesinin 30/11/2024 vadeli ... numaralı 50.000 TL bedelli, 31/12/2024 vadeli .... numaralı 40.000 TL bedelli ÇEKLERİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,

b)Ödeme yasağının mahkememizin bu çekler yönünden verilen kararı kesinleşinceye kadar DEVAMINA,

2.a) Talep edenin dava dilekçesindeki sıraya göre 1 ve 2 nolu çekler yönünden davasının; .... Bankası ... şubesinin 30/09/2024 vadeli ... numaralı 60.000 TL bedelli, 31/10/2024 vadeli ... numaralı 50.000 TL bedelli çekler yönünden, konusuz kalması sebebiyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

b)Bu çekler yönünden ise ödeme yasağının, açılan istirdat davasının sonuna kadar devamına, itiraz olması halinde istirdat davasının açıldığı mahkemenin itirazı ve teminatın iadesini DEĞERLENDİRMESİNE,

3.Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,8‬0-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

4.Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,

5.Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde davacıya İADESİNE,

6.HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinden karar verildi. 26/06/2025 Katip ...