4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili bila tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Davacı ---------Ş.'nin müşterisi olan --------- merkezli ---------Ş. ile, bu şirket tarafından ticari faaliyetlerinde kullanmak gayesi ile -------- Üretici -------- firmasından 10.09.2020 tarihli sözleşme ile imal edilmek ve fabrikasına kurulmak amacıvla satın alınmak üzere anlaşılan --------- marka ve tipli --------- Model --------- Seri Numaralı -------- Makinası ile ilgili olarak müşterisi ile 09.11.2020 tarihinde --------- Sözleşme Numaralı “Finansal Kiralama Sözleşmesi” imzalamıştır. Gerek imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi Hükümleri ve gerekse: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanun hükümleri gereğince; sözleşmeye konu “örgü makinası” nın mülkiyet hakkı müvekkil davacı ----------Ş.'ye aittir. Sözleşmeye konu “----------”; müvekkili şirketin müşterisi --------Ş.nin, ------- Mah. ------- Bölge, -------- No'lu Cadde No. --------- adresinde bulunan fabrika binasında kurulmuş ve bu aşamada müşteri ---------- firması tarafından davalı ---------Ş. nezdinde 05.08.2021 - 05.08.2025 tarihleri arasında ---------- Poliçe Numaralı “Leasing All Risk Sigorta Poliçesi” ile sigortalanmıştır. Mevcut durumda; ilgili Sigorta Poliçesinin Sigorta Ettireni--------Ş. sigortalısı ise sözleşme ve yasal mevzuat gereğince finansal kiralayan müvekkili-davacı ---------Ş.'dir. Davaya ve sözleşmeye konu “örgü makinası”, --------- Üretici --------- firması ile imzalanan 10.09.2020 tarihli sözleşmeye istinaden parça parça imal edilerek -------- gelmiş ve 2022 yılı Ocak-Temmuz döneminde 7 aylık süreçte montajı tamamlanarak kullanıcı-sigorta ettiren ------- firması tarafından 27.07.2022 tarihinde ilk kez kullanılmaya başlamıştır. Davaya konu “--------” ---------- firmasında kurulduklan sonra 29.12.2022 tarihine kadar yaklaşık 5 (beş) ay çalışmış olup 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen --------- merkezli büyük deprem nedeniyle Sigorta Ettiren-Finansal Kiracı ---------- firmasının fabrikasında 2023 yılı Temmuz ayına kadar çalışma olmamıştır. Depremin etkilerinin azalması üzerine Sigorta Ettiren --------- firmasının fabrikasında üretim 2023 yılının Temmuz ayında tekrar başlamış ve davaya konu “---------” ikinci startını deprem sonrasında 13 Temmuz 2023 tarihinde vermiştir. Davaya ve sözleşmeye konu makina 2 (iki) ay çalıştıktan sonra, 25.09.2023 tarihinde çalışır durumdayken aniden durmuş ve kontroller sırasında tambur tellerinin koptuğu tespit edilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, davaya konu sigortalı “----------” 27.07.2022 tarihindeki ilk kullanımından 25.09.2023 tarihindeki hasar tarihine kadar toplam 7 (yedi) ay kullanılmıştır. Davaya konu makina kırılması hasarının sigorta ettiren kullanıcı --------- tarafından müvekkili sigortalı adına 25.09.2023 tarihinde Davalı--------şirketine ihbar edilmesi ile birlikte, bu firma tarafından hasarın nedeni ve onarımı konusunda çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar kapsamında; henüz toplam 7 (yedi) ay çalışmış olan makinanın hasar durumu ve hasar fotoğrafları ---------- üretici ----------- firmasına bildirilmiş ve firma tarafından Sigorta Ettiren Kullanıcı --------- firmasına gönderilen ve davalı ---------- şirketine hitaben iki ayrı yazılı cevapta: ---------- Şirketine; --------- olarak ---------- şirketine 3,5 metre genişlikte Spunlace Nonwowen-Dokusuz Örgüsüz Kumaş Üretim Seti sattıklarını, teknik ayrıntıların 10.09.2020 tarihli salış sözleşmesinde yazılı olduğunu, 25.09.2023 tarihinde ---------- tipi tarama makinasının hasar görüp kapandığını, --------- gelen geri bildirime göre; çalışma esnasında silindirlerin arasına yabancı bir cismin girmesi ile oluşan sıkışma sonucu tarak garnitürlerinin hasar gördüğünün tespit edildiği, Farklı hammaddeler, bitmiş ürünler ve ekipman performansına dayalı olarak, tarak garnitürlerinin değişim periyodu her üretimde farklılık göstereceği, Deneyimlere göre doğrudan Spunlaca (dokumasız yüzey) üretim hattındaki tarak garnitürlerinin kullanım (hizmet) ömrünün yaklaşık 2-3 yıl olduğu, Makine Sigortası hususunda destek olunmasının rica edildiği, Şeklinde açıklamalar yapılmıştır. Davaya konu sigorta hasarı ile ilgili olarak hasarın ihbarından sonra Davalı ---------Ş. tarafından ------------ Poiçe Numaralı “Leasıng All Risk Sigorta Poliçesi” üzerinden açılan ---------- numaralı hasar dosyası kapsamında yaptırılmış olan araştırmalar neticesinde Sigorta Ettiren ----------- şirketine gönderilen 11.12.2023 tarih--------- Ref. sayılı yazıda; “Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları, Teminatın Kapsamının İncelenmesinden, yapılan ekspertiz çalışması ve temin edilen üretici firma raporlarına göre, zarar gören teller yaklaşık 3 yılda bir değişimi gereken kıymetlerdendir ve Genel Şartlarda yer alan BELİRLİ SÜRELERDE DEĞİŞTİRİLMESİ VEYA YENİLENMESİ MUTAD OLAN PARÇALAR sınıfına girmektedir. Bu sebeple meydana gelen hasarın teminat dışı olduğu tespit edilmiştir...” İfadeleri kullanılarak Sigortalı ve Sigorta Ettirenlere; Sigorta Genel Şartları, Poliçe Özel Şartları, TTK ve Sigorta mevzuatı çerçevesinde tazminat talebinin karşılanamayacağı belirtilmiştir.

Davalı Sigorta Şirketinin bu cevabının fiili duruma uygun olmaması, makinanın henüz 7 (yedi) ay çalışmış olması ve üretici firmadan gelen cevaplar üzerine; Sigorta Ettiren - Finansal Kiracı ---------- firması tarafından Sigortacı---------Ş.'ye hitaben yazılan ikinci talep ve itiraz yazısında; Sigorta Poliçesinin 7. ve 8. Sayfalarında yazılı olan özel koşullara atıfta bulunularak özetle: “ teminat kapsamındaki bir risk nedeniyle poliçe özel şartlarında sayılan parçaların da makine ile aynı zarara maruz kalması durumunda söz konusu parçalar B.3.1.a maddesinin son paragrafında belirtildiği şekilde ömür, teknoloji farkı tenzilatı uygulanarak tazminata dahil edilirler...” şeklinde özel şartı bulunduğu, Poliçeye konu “örgü makinası” nın Davalı --------- 11.12.2023 tarihili hasar Red yazısında 3 (üç) yıl ömrü olduğu söylenen “tarak tellerinin” makinadaki çalışma süresinin:

27.07.2022 Start - 29.12.2022 Stop

13.07.2023 Start - 25.09.2023 Stop şeklinde: toplam 7 (yedi) ay olduğu,

Bu duruma göre, makinanın parçalarının değişme zamanının gelmediği, kısa bi süre kullanıldığı ve bu husus dikkate alınarak gerektiğinde “ömür tenzilatı” uygulanmak suretiyle hasarın ödenmesi gerektiği...” ifade edilmiştir. Davalı Sigorta Şirketinin talep ve itirazlara rağmen makine hasarını reddetmesi üzerine; büyük yatırımlar ile (Finansal Kiracı adına satın alınan örgü makinasının Satın Alım Bedeli 4.550.000,00 USD'dir) satın alınan ve gecikmeden derhal onarılarak çalışması gerekli olan “----------” nın tamiratı için Sigorta Ettiren -------- şirketi tarafından aksiyon alınmış ve arıza ile ilgili olarak; --------- firmasından 25.09.2023 tarih ve ----------- numaralı fatura üzerinden KDV dahil 2.405.353,34 TL bedelle hasarlı “Tarak Teli” alımı yapılmış, **Ayrıca, ---------- firmasından 20.10.2023 tarih ve--------- numaralı fatura üzerinden KDV dahil 154.200,00 TL bedelle “Tel Sarım Hizmeti” satın alınarak makinadaki hasar giderilmiştir. Davaya konu Makine Kırılması Sigorta hasarının Davalı Sigorta Şirketi tarafından haksız olarak reddedilmesi nedeniyle sigortalı taraf olarak poliçeden doğan haklarının tazmini amacıyla işbu davanın ikame edilmesi zarureti hasıl olmuştur. Davalı -----------Ş.nin, sigorta kapsamındaki hasarı, “...zarar gören teller yaklaşık 3 yılda bir değişimi gereken kıymetlerdendir ve Genel Şartlarda yer alan BELİRLİ SÜRELERDE DEĞİŞTİRİLMESİ VEYA YENİLENMESİ MUTAD OLAN PARÇALAR sınıfına girmektedir. Bu sebeple meydana gelen hasarın teminat dışı olduğu tespit edilmiştir...” Şeklindeki red gerekçesi davaya konu sigorta poliçesi şartlarına ve TTK ve Sigorta hukuku mevzuatına uygun değildir. Sigorta poliçesinde “...teminat kapsamındaki bir risk nedeniyle poliçe özel şartlarında sayılan parçaların da makine ile aynı zarara maruz kalması durumunda söz konusu parçalar B.3.1.a maddesinin son paragrafında belirtildiği şekilde ömür, teknoloji farkı lenzilatı uygulanarak tazminata dahil edilirler...” şeklinde açık şart bulunmaktadır. Poliçeye konu "örgü makinası" ve makine dahilindeki "tarak tellerinin" makinadaki çalışma süresinin ise; 27.07.2022 Start - 29.12.2022 Stop 13.07.2023 Start - 25.09.2023 Stop şeklinde: toplam 7 (YEDİ) AY olduğu dikkate alındığında sigorta kapsamındaki zararlı malzemenin kullanım ömrünün geçmediği ve bu nedenle "ömür tenzilatı" uygulanmak suretiyle hasarın ödenmesi gerektiği açık olarak anlaşılmaktadır. Sigortalı Makinanın Sigorta Ettiren --------- merkezli ---------- firmasının fabrikasında kuruluşundan hasar gördüğü tarih aralığında sadece toplam 7 (yedi) ay çalıştığı hususu; yukarıda madde 2'de açıklanmış olup madde ekinde sunmuş oldukları, Sigorta Ettiren ----------, fabrikasının "hasarlı makinanın çalıştığı dönemleri gösteren yılları ve aylara göre elektrik ve doğal gaz tüketim tablosundan” açıkça anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan hususlar ve hasara konu makinanın deprem nedeniyle uzun bir süre çalışmadığı hususları muhatap sigorta şirketine açıklanmış ve belgelenmiş olmasına rağmen Davalı Sigorta Şirketi tarafından hasar tazminatının ödenmesi talebinin reddedilmesi hukuka uygun değildir. Hasarlı makinadaki sigorta hasarının zorunlu olarak karşılanmış olması ve dava öncesi yasal yükümlülük nedeniyle, hasara konu alacak ile ilgili olarak taraflarınca ---------- Arabuluculuk Bürosu nezdinde arabuluculuk başvurusu yapılmış ve arabuluculuk görüşmeleri sonrasında taraflar anlaşmaya varamamış olup, 29.05.2024 tarihli ve ----------- Dosya Numaralı Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı ile ANLAŞAMAMA yönünde tutanak düzenlenmiştir. Sonuç olarak haksız olarak reddedilmiş olan hasar tazminatının sorumlusundan tahsili amacıyla Mahkeme huzurunda, ödenmesi gerekecek hasar tazminatı tutarının net olarak tespiti mümkün olmadığından fazlaya dair talep ve dava hakları saklı olmak kaydı ile şimdilik işbu davanın kısmi olarak ikame edilmesi zarureti hâsıl olduğundan bahisle ödenmesi gerekecek hasar tazminatı tutarının net olarak tespiti mümkün olmadığından fazlaya dair talep ve dava hakları saklı olmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL hasar tutarının ödeme tarihi olan 25.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili 12/08/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle;

Davacı taraf, 23/09/2023 tarihinde meydana gelen olayda, Müvekkili Şirkete Leasing All Risk Sigorta Poliçesi ile Sigortalı, finansal kiralama sözleşmesine konu ---------- meydana gelen hasarın tazminini talep etmektedir.---------Ş. tarafından, ----------, 05/08/2021/2025 vadeli,------------- no lu Leasing All Risk Sigorta Poliçesi ile poliçe üzerinde yazılı teminatlar için poliçe üzerinde yazılı limitler ve ilgili Genel Şartlar ve poliçe üzerinde yazılı özel şartlar ile sigortalatılmıştır. Poliçe ile 4.825.275 USD teminat limiti ile sigortalanmıştır.

İşbu yargılama konu uyuşmazlık ile ilgili yangın 23/09/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, Türk Ticaret Kanunu'nun 1420. Maddesi gereğince davacı tarafın davası zaman aşımına uğramıştır. Öncelikle zamanaşımı yönünden davaya itiraz etmekteyiz. Davacı tarafın dayandığı delillerin tarafımıza tebliğini talep etmekteyiz. Davacı tarafın davasına dayanak teşkil eden deliller, davacı aleyhine açılan dava dosyaları, bilirkişi raporları ve diğer dayanak deliller tarafımıza tebliğ edilmemiştir. Tüm deliller tarafımıza tebliğ edilmediğinden Davanın dayandığı pek çok unsur hakkında bilgimiz bulunmamaktadır. Bu nedenle tüm deliller tarafımıza tebliğ edilinceye dek davaya cevap haklarımızı saklı tutmaktayız. Müvekkilim şirket temerrüde düşmemiştir. Davacının talebinden işbu dava ile haberdar olmuştur. Müvekkili Sigorta Şirketi'ne davadan önce bir başvuru yapılmamıştır. Müvekkili Şirkete usulüne uygun, gerekli ve yeterli belgeler ile başvuru yapılmadığından, Müvekkili Şirket'in temerrüde düşmemiştir. Makina kırılması sigortası genel şartları ve poliçe özel şartları gereğince "belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mutad olan parçalar"da meydana gelen hasarlar teminat dışıdır. Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları'nın Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı 3. Maddesi'nin h) bendi ile; "makinalerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan," kaynaklanan zararların Makina Kırılması Sigortası teminatı kapsamının dışında kaldığı belirtilmiştir. Müvekkili Şirket Sigorta Poliçesi'nin 7. Sayfasında yer alan Özel Koşullar başlıklı poliçe özel şartları ile; Sigortalı kıymetlerin periyodik bakım ve revizyon teminatına istinaden sigorta süresi içinde sürekli olarak yürürlükte olan bir "Bakım Sözleşmesi"nin bulunması zorunluluğu getirilmiştir. Makinaların üreticisinin belirlediği bakım programında belirtilen mutad olarak değişmesi gereken parçalarlar ve işçilikler, teminat dışı bırakılmıştır. Makina ya da cihazın kullanımı, normal işlemesi sırasında kullanılan ve tükenmesi beklenen, azaldıkça tamamlanan, yenilenen, ilave edilen ya da değiştirilmesi gereken veya zamana bağlı olarak özelliğini yitiren her türlü sarf malzemesi teminat dışı bırakılmıştır. Makinaların/Cihazların normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan,buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalar nedeni ile meydana gelen maddi zıya ve hasarlar teminat harici bırakılmıştır. Müvekkili Şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda düzenlenen Rapor ile; "Hasar gören söz konusu tarak telleri belirli sürelerde (3-5 yıl, kullanım yoğunluğuna ve malzemeye bağlı olarak) değişimi mutad olan kıymetlerden olduğu tespit edilmiştir. Üretici firmadan talep edilen teknik servis raporunun incelenmesinden üretim hattındaki tarak tellerinin hizmet ömrünün yaklaşık 2-3 yıl olduğu anlaşılmıştır. Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları, Teminatın Kapsamının incelenmesinden; Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet ve edevat, matris ve kalıplar, haddehanelerdeki sıcak hadde valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, karıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile BELİRLİ SÜRELERDE DEĞİŞTİRİLMESİ VEYA YENİLENMESİ MUTAD OLAN kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektriki izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında) temin edilemez., açıklaması bulunmaktadır. Hasar gören makinanın --------- model olduğu tespit edilmiş olup makinanın 2021 yılında üretime başladığı anlaşılmıştır. Makinanın üretime başladığı yıldan itibaren tarak tellerinin değişiminin yapılmadığı, teknik servis tarafından tellerin değişim periyodunun yaklaşık 2-3 yıl olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Hasarın meydana geldiği teller; daha önceki tespitlerde tecrübe edildiği gibi ve üretici firmanın raporunda da anlaşılacağı üzere yaklaşık 3 yılda bir değişimi gereken kıymetlerdendir. Hasarın meydana geldiği tellerin yenilenmesi mutad olan parçalar olarak değerlendirilmesinin yerinde olacağı kanaati oluşmuştur." tespitleri yapılmıştır. Ekspertiz Raporu'nda da isabetle tespit edildiği üzere, Makina Kırılması Sigortası Genel Şartlarının yukarıda açıklanan hükmü ve poliçenin özel şartları gereğince hasar gören makinanın belli bir kullanım süresi sonrasında değişmesi gereken "tarak telleri" parçasında meydana gelen hasar teminat dışıdır. Ekspertiz Raporu'nda da belirtildiği üzere bu parçanın ömrü yaklaşık 2-3 yıldır. Esasında meydana gelen olay, bir hasar değil, kullanım süresinin sona ermesi sonucu belirtilen parçanın işlevini yitirerek görevini yapmamasıdır. Bu parçalar ömrünü tamamlamış, mutad değişim zamanı gelmiştir. Değişim zamanı gelen parçanın görevini yapmaması şeklinde meydana gelen bu hasar tam olarak poliçe genel şartları ve özel şartlarında teminat dışı olarak tarif edilen şekilde meydana gelmiştir. Mutad ömrünü tamamlayan parçanın değişimi için talep edilen bu tutar sigorta teminatı kapsamına girememektedir. Poliçe özel şartı gereğince sigortalı makinanın bakım sözleşmesi olup olmadığı, bakımlarının düzenli ve zamanında yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır. Poliçe özel şartı ile Sigortalı kıymetlerin periyodik bakım ve revizyon teminatına istinaden sigorta süresi içinde sürekli olarak yürürlükte olan bir "Bakım Sözleşmesi"nin bulunması zorunluluğu getirilmiştir. Fakat Sigorta Ettiren tarafından bir bakım sözleşmesi yapılmamıştır. Poliçe özel şartı gereğince bakım sözleşmesi yapılmadığından, sigortalı makinada meydana gelen hasar teminat dışıdır. Periyodik bakım zamanı ve parça ömrü üretici firma tarafından çalışma saatine göre yıla göre tespit edilmiştir. Davacı taraf her ne kadar 06/03/2023 tarihinden 13/07/2023 tarihine kadar çalışmadığını, 3 yıllık sürenin hesabında bu sürenin düşülmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Fakat bu talep dayanaktan yoksundur. Periyodik bakım ve parça değişimlerinde fiili çalışma süresinin değil, makinanın üreticisi tarafından belirlenen sürelerin dikkate alınması teknik bir gerekliliktir. Üretici firma fabrikanın çalışma saatine göre bir bakım aralığı belirlememiştir. Eğer fiili çalışma saatine göre bakım süresi belirlense idi, fiili çalışma süresinin yoğun çalışmaya göre 3 yıldan daha önce de dolması mümkün olabilirdi. Davacı tarafın bu husustaki talebi teknik yönden dayanaktan yoksundur. Poliçe özel şartı gereğince hasar bedelinin tespitinde muafiyet uygulanmalıdır. Hiçbir şekilde Davacının talebinin kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, hasar bedeli tespit edilirken poliçe özel şartı gereğince her bir hasar için %10 oranında muafiyet uygulanması gerekmektedir. Bu muafiyet tutarının 650,00 EUR'un altında kalması halinde 650,00 EUR muafiyet uygulanacaktır. Hasar bedelinin tespitinde muafiyet özel şartı dikkate alınması gerektiğinden bahisle Zamanaşımı, ilk itirazlarının kabulü ile davanın reddine, Zamanaşımı ilk itirazının reddi halinde Esasa ilişkin İtirazlarının kabulü ile davanın reddine, yargılama giderleri ve hükmedilecek avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Zararın sebebinin ve miktarının ortaya konulması, makinenin zarar görene kadar fiilen ne kadar çalıştığının ve gerekli bakım ve parça değişimlerinin yapılıp yapılmadığının veya zarar tarihi itibariyle yapılması gerekip gerekmediğinin ortaya konulması ve zararın sigorta kapsam ve limitinde kalıp kalmadığının tespiti için dosyanın bir yüksek makine mühendisi ve bir sigorta uzmanı bilirkişiden oluşan heyete verilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişiler Eksper (Mühendislik/ Makine Kırılması/Elektronik Cihaz) Sigorta Tahkim Hakemi --------- ve Makine Yüksek Mühendisi ---------- tarafından sunulan 10/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "6.NETİCE VE KANAAT: Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, dava konusu yerin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde: A-) TEKNİK İNCELEME SONUÇ:--------- marka ve tipli, Üretim Makinesini ---------- model, ---------- seri numaralı Dokusuz Örgüsüz Kumaş tarak tellerindeki garnitürlerin hasar durumu --------- firması tarafından sunulmuş verilerde spunlace üretim hat hizmet ömrünün yaklaşık 2-3 yıl olarak belirlendiği, ------- marka --------- model, ---------- seri numaralı ---------- Makinesinin tarak tellerinde gamitürlerin davacı uhdesinde yaklaşık 7 ay kullanımda olması nedeniyle hizmet ömürlerini tamamlamamış olduğu, ------- Şti. firması tarafından düzenlenmiş 25.09.2023 Tarihli --------- seri numaralı Fatura içeriğinde yer alan hasarlı parçaların bedelleri olmak üzere toplamda 2.004.461,12 TL*KDV tutarın serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında, piyasa rayicine emsal teşkil ettiği ve baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı değerlendirilmiştir. -------- Şti. firması tarafından düzenlenmiş 20.10.2023 tarihli --------- seri numaralı Fatura içeriğinde yer alan tel sarım bedeli olarak toplamda 128.500,00 TL + KDV tutarın serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında, piyasa rayicine emsal teşkil ettiği ve baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı, Hasar tarihi itibariyle değişimi yapılan toplam tarak telinin 2093 kg olduğu, bu tellerin 10.000,00 TL sovtaj değerinin serbest piyasa şartlarında Kadr-i maruf olduğu, B-) SİGORTACILIK SONUÇ Davacının, dava dışı ----------Ş ile yapmış olduğu Finansal Kiralama sözleşmesi ise kiralayanı olduğu,-------- model ---------- marka -------- tipinde ---------- makinesinin, davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenmiş --------- no.lu 05.08.2021-05.08.2022 vadeli Leasing All Risk Sigorta poliçesi ile sigorta kuvertürü altına alınmış olduğu, Dava dışı ----------Ş ile davacı arasında 09.11.2020 tarihinde imzalanmış Finansal kiralama sözleşmesinin halen yürürlükte bulunduğu, Sözleşme eki ödeme planına göre son kira ödemesinin 23.06.2025 tarihinde gerçekleşmesinin planlanmış olduğu, Davalı sigorta şirketi tarafından atanmış eksper --------- tarafından düzenlenmiş Elektronik Cihaz Hasar ekspertiz raporuna göre, sigorta kuvertürü altına alınan ---------- üretim makinasında 23.09.2023 tarihinde devam eden üretim esnasında (düşme- kırılma) hasarının meydana geldiğinin anlaşıldığı; yapılan teknik inceleme sonucunda, meydana gelen hasarın Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarının md.1/ a maddesi dikkate alındığında sigorta teminatı kapsamında olduğu ve poliçenin geçerlilik süresi içinde meydana geldiği; Davalı sigorta şirketinin meydana gelen makine hasarından, TTK”nın md. 1409/1 hükmü gereği sorumlu olduğu husususun Muhterem Mahkemenin takdirinde olduğu Gerçekleşen rizikonun teminat kapsamı dışında kaldığını ispat yükünün TTK.”nın md.1409 /2 hükmü gereği sigorta şirketinde olduğu; eksper --------- tarafından düzenlenmiş elektronik cihaz sigortası ekspertiz raporunda hasarın teminat dışında kaldığının ispatlanamamış olduğu hususlarının, Muhterem Mahkemenin takdirinde olduğu; Heyetimiz tarafından, davacı sigortalının kiralayanı olduğu --------- tekstil makinasında meydana gelen hasar bedelinin 2.293.598,01 TL olarak hesaplandığı, Davalının 2.293.598,01 TL tutarındaki hasar bedeli ile bu tutar için 10.11.2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizinden sorumluğu olduğu, Düşünce ve kanaati ile, Gereğini Sayın Mahkemenizin takdir ve tensiplerine arz ederiz." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Davacı vekili 27/06/2025 tarihli dava dilekçesiyle özetle; Dava dilekçesinde talep etmiş oldukları Leasing All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında ortaya çıkan makine kırılması hasarı sebebiyle oluşan zararın giderilmesi yönünden zararın fazlaya dair olan talep ve dava hakları saklı tutarak harca değer miktar olan 5.000 TL olarak yargılama sürecini başlattıklarını ancak yargılamanın geldiği noktada bilirkişi raporunda zararın 2.293.598,01 TL tutarındaki hasar bedeline sahip olduğu ve bu tutar için 10.11.2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizinden sorumluğu olduğu tespit edilmiştir.

Bilirkişi tarafından tanzim edilen rapor hükme esas alınabilecek nitelikte olduğundan davalarını raporda belirtilen zarar oranında ıslah ettiklerini, ıslah harcını yatırmış bulunduklarından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.293.598,01 TL tutarındaki hasar bedeli ile bu tutar için 10.11.2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizinden sorumluğu olduğu göz önünde bulundurarak ıslah ettiklerini, ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliğini, dava dilekçesi ve ıslah dilekçesindeki tüm alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişiler Eksper (Mühendislik/ Makine Kırılması/Elektronik Cihaz) Sigorta Tahkim Hakemi -------- ve Makine Yüksek Mühendisi --------- tarafından sunulan 16/09/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "6.NETİCE VE KANAAT: Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, dava konusu yerin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde: Yukarıda yer alan tespit, inceleme ve değerlendirme bölümlerinde detaylı olarak açıklanan gerekçeler doğrultusunda;

1.Raporun Kapsamı ve Niteliği: İşbu bilirkişi raporu, tüm dava dosyası kapsamında detaylı teknik değerlendirmeleri içermektedir. Raporda sunulan analizler, bulgular ve değerlendirmeler, mevcut deliller ve güncel teknoloji uygulamaları ışığında hazırlanmıştır. Bununla birlikte, bu raporun yalnızca bir uzman görüşü niteliğinde olduğu ve mahkeme açısından bağlayıcı olmadığı bilinmelidir. Nihai karar, tüm delilleri, tarafların iddia ve savunmalarını, ilgili mevzuatı ve içtihatları değerlendirerek karar verecek mahkemeye aittir. A-) TEKNİK İNCELEME SONUÇ: ---------- marka ve tipli, --------- model, ---------- seri numaralı ------- Makinesinin tarak tellerindeki garnitürlerin hasar durumunun teknik kısımda detaylıca izah edildiği üzere KÖK RAPORDA belirlenen: --------- firması tarafından sunulmuş verilerde spunlace üretim hattındaki tarak gamitürlerinin hizmet ömrünün yaklaşık 2-3 yıl olarak belirlendiği, --------- marka ve tipli, ---------- model, --------- seri numaralı --------- Makinesinin tarak tellerinde garnitürlerin davacı uhdesinde yaklaşık 7 ay kullanımda olması nedeniyle hizmet ömürlerini tamamlamamış olduğu, ---------- Şti. firması tarafından düzenlenmiş 25.09.2023 Tarihli -------- seri numaralı Fatura içeriğinde yer alan hasarlı parçaların bedelleri olmak üzere toplamda 2.004.461,12 TL + KDV tutarın serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında, piyasa rayicine emsal teşkil ettiği ve baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı değerlendirilmiştir. --------- Şti. firması tarafından düzenlenmiş 20.10.2023 tarihli --------- seri numaralı Fatura içeriğinde yer alan tel sarım bedeli olarak toplamda 128.500,00 TL + KDV tutarın serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında, piyasa rayicine emsal teşkil ettiği ve baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı, Hasar tarihi itibariyle değişimi yapılan toplam tarak telinin 2093 kg olduğu, bu tellerin 10.000,00 TL sovtaj değerinin serbest piyasa şartlarında Kadr-i maruf olduğu, Görüş ve kanaatinde bir değişiklik olmamıştır. B-) SİGORTACILIK SONUÇ Davalı sigorta şirketi tarafından atanmış eksper --------- tarafından düzenlenmiş Elektronik Cihaz Hasar ekspertiz raporuna göre, sigorta kuvertürü altına alınan-------- üretim makinasında 23.09.2023 tarihinde devam eden üretim esnasında (düşme-kırılma) hasarının meydana geldiğinin anlaşıldığı; yapılan teknik inceleme sonucunda, meydana gelen hasarın Makine Kırılması Sigortası Genel Şartlarının md.l1/ a maddesi dikkate alındığında sigorta teminatı kapsamında olduğu ve poliçenin geçerlilik süresi içinde meydana geldiği; sonuç olarak kök rapordaki görüş ve kanaatlerimizi muhafaza ettiğimiz hususuna arz ederiz. Yukarıda yapmış bulunduğumuz açıklamalar sonucunda, tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesi, 6100 sayılı HMK 'nın md. 279/4 ve md 266/c.2 ahkamıyla 6754 sayılı Kanun'un md. 3/3 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece Yargı Makamına ait olmak üzere, görüş ve kanaatlerimizi saygılarımızla tetkike arz ederiz." şeklinde görüş bildirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava, davalı nezdinde sigortalı makinada meydana hasarın davalı sigortacıdan tahsili istemine ilişkindir.Davalı sigorta şirketi ile dava dışı ---------- Şirketi'nin sigorta ettireni, davacı -------- şirketi'nin sigortalısı olduğu 05/08/2021/2025 vadeli, --------- no lu Leasing All Risk Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk ticaret Kanunu'nun 4. Sigortanın kapsamı başlıklı 1409 uncu maddesi "(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmünü düzenlemiştir.Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları (Yürürlük Tarihi: 25 Şubat 1967)'nın Teminatının Kapsamı başlıklı 1 inci maddesi "Sigortacı, bu poliçe ile bu poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden ekli envanter cetvelinde sayıları, imalat yılları; nitelikleri ve değerleri yazılı makine ve tesisleri deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ezcümle: a) İşletme kazalarından, b) Modelin, imalatın, montajın, malzemenin, kalıbın, dökümün ve işçiliğin kusurlu olmasından, c) Yağlama kusurlarından, d) Elektrik enerjisinin doğrudan doğruya tesiri neticesi kısa devre, şerare, voltaj yükselmesi ile izolasyon hatası ve atmosferik elektrikiyetin dolaylı etkilerinden, e) Tıkanma, yabancı maddelerin girmesinden, f) Santrifüj kuvvetinden husule gelen parçalanmalardan, g) Buhar kazanlarında ve buhar kaplarında su noksanlığından, h) Su çekiçlemesi, ani olarak aşırı ısınma veya soğumadan, i) Kapalı kaplardaki alçak basınç dolayısiyle husule gelen ezilme, yırtılma, buruşma vs. Deformasyonlardan, j) Fırtına ve kasırgadan, dondan veya çözülen buz parçalarının yürümesinden, k) İşletme personelinin veya üçüncü şahısların ihmali, kusuru, hatası, dikkatsizliği veya sabotajından, l) İstisna edilmeyen diğer hallerden, husule gelen maddi ziya ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame masraflarını temin eder. Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet ve edevat, matris ve kalıplar, haddehanelerdeki sıcak hadde valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, karıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mutad olan kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektriki izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında) temin edilemez.", Aksine Sözleşme Yoksa, Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı 2 nci maddesi "Aksine sözleşme yoksa aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır: a) Fiziki infilaklardan meydana gelen ziya ve hasarlar, fiziki infilakdan maksat, basınçlı kaplarda buhar, gaz veya sıvı halindeki gazın genişlemesi yüzünden ani olarak meydana gelen kuvvet tezahürü olup, buhar, gaz veya sıvı halindeki gazın kabın cidarını parçalayarak dışarıya çıkması ve böylelikle kabın iç basıncı ile dış basıncı arasında ani olarak bir denge kurulmasıdır, b) Makine veya tesisin temel ve kaidelerinde teminat kapsamına giren sebeplerden ötürü meydana gelen ziya ve hasarlar, c) Teminatın kapsamına giren sebeplerden ötürü meydana gelen ziya ve hasarların gerektirdiği; uçak dışında kalan seri vasıtalarla yapılan nakliye masrafları, fazla mesai ve tatil günleri ücret ve zamları, d) Grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketlerinin ve bunların gerektirdiği askeri ve inzibati hareketlerin sebep olduğu bütün ziya ve hasarlar, e) 3 üncü maddenin (l) bendinde belirtilen zararlar hariç olmak üzere, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar. f) Sigorta sözleşmesiyle teminat altına alınan rizikoların gerçekleşmesi sonucunda doğrudan veya dolaylı olarak meydana gelen her türlü çevre kirliliği sebebiyle oluşabilecek bütün zararlar.", Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı 3 üncü maddesi "Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır: a) Harp, her türlü harp olayları, istila, yabancı düşman hareketleri, çarpışma (harb ilan edilmiş olsun olmasın), iç harp, ihtilal, isyan, ayaklanma ve bunların gerektirdiği inzibati ve askeri hareketler sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar. b) Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın yanması sonucu nükleer artıklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden husule gelen iyonlayıcı radyasyonların veya radyoaktivite buluşmalarının ve bunların gerektirdiği askeri ve inzibati tedbirlerin sebep olduğu bütün ziya ve hasarlar (bu bentte geçen yanma deyimi kendi kendini idame ettiren herhangi bir nükleer ayrışım ''fission'' olayını da kapsayacaktır). c) Kamu otoritesi tarafından sigortalı kıymet üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar, d) Yangın veya yangın vukuu dolayısiyle yapılan söndürme, yıkma ve kurtarma ameliyelerinin ve yıldırımın doğrudan doğruya tesirlerinden, e) Hangi sebepten husule gelirse gelsin her türlü kar kaybı ve mali mes'uliyetlerden, f) Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsten, g) Toprak çökmesi veya kayması, çiğ, volkan indifaları, deprem, sel ve su basması gibi tabii afetlerden, h) Makinelerin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan veya çürüme, paslanma veya oksidasyondan, buhar kazanlarında kireçlenme ve çamurlanmadan işletmede doğrudan doğruya meydana gelen etkilerden, atmosferik vesair şartların sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan, i) Kimyevi madde ve gazların ani oksidasyonu veya müşterek reaksiyonları neticesi vukua gelen infilaklarından, atmosferik elektrikiyet sebebiyle patlamaya mütemayil tozların infilakinden, j) Sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden, k) Sigortalının veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin kasdından ve ayrıca sözleşme varsa ağır kusurundan mütevellit maddi ziya ve hasarlar. l) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj sonucunda oluşan veya bu eylemleri önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucu meydana gelen biyolojik ve/veya kimyasal kirlenme, bulaşma veya zehirlenmeler nedeniyle oluşacak bütün zararlar." hükmünü düzenlemiştir. Makine kırılması teminatı; makinelerin ani ve beklenmedik bir şekilde bozulması, arızalanması veya kırılması sonucu oluşan zararlar. Bu genellikle işletme hataları, malzeme kusurları, tasarım hataları gibi durumları kapsar. 19 Eylül 2023 tarihli üretici firma teknik servis raporuna göre; sigortalı makinede meydana gelen hasarın sebebi çalışma esnasında silindirler arasına yabancı bir cismin düşmesi sonucu oluşan sıkışma sonucu tarak garnitürlerinin hasar gördüğü belirlenmiştir. Somut olayda; poliçe konusu makinenin çalışması esnasında içine yabancı bir cisim kaçması hasarlandığı, makinedeki hasarın ani ve beklenmedik şekilde olması sebebiyle genel şartlar ve poliçe teminatı kapsamında kaldığı, davalı tarafın mutat olarak değişmesi gereken parça savunmasını ispat edemediği, bilirkişi incelemesi sonucu hasar tazminatının 2.293.598,01 TL olarak hesaplandığı, tazminat miktarının poliçe kapsamında kaldığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜ ile,

1.2.293.598,01 TL'nin temerrüt tarihi olan 10.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

2.Harçlar Kanununa göre alınması gereken 156.675,68 TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 427,60 TL harç ve ıslah harcı 40.000,00 TL olmak üzere toplam 40.427,60 TL harçtan mahsubuyla bakiye 116.248,08 TL'nin davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafça yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç, 40.000,00 TL ıslah harcı, 132,00 TL posta gideri ve 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 52.987,20 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

4.Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 312.295,78 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5.Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenecek 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6.Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının re'sen yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 22/10/2025