4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurulunun Olağanüstü Toplantıya Çağrılması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacılar tarafından mahkememize sunulan ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ... tarihinde kurulduğunu, 70 üyeden oluştuğunu, ancak istifa eden üyeler nedeniyle üye sayısının 63'e indiğini, üyelerin çoğunluğnun başka şehirlerde yaşadığını, kooperatifin ... adet villa ve ... adet ...’den oluşması planlanan inşaatının yaklaşık %50 seveiyesinde olduğunu, mevcut yönetim kurulunun ... tarihinde yapılan genel kurulda seçildiğini, son genel kurul toplantısını ise ... tarihinde olağanüstü olarak yaptığını, yapılan son genel kurulda eksik kalan inşaat işlerinin tamamlanabilmesi için ... Şti. İle sözleşme yapılmasına oy çokluğu ile karar verildiğini ancak bu müteahhitin inşaata hiç başlamadığını, konutların yapılacağı arsanın alımı için ... Bankasından kredi çekildiğini ve taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, kooperatifin mevcut kredi borcunun yaklaşık ... TL civarında olup banka tarafından daha önce ... tarihinde Antalya ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve son olarak da ... tarihinde Antalya ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek borcun tahsili için hukuki sürecin başlatıldığını, kooperatifin iflasın eşiğinde olduğunu, yönetim ve denetim kurullarındaki usulsüzlüklerden ötürü yönetim kurulu üyeleri olan ..., ... ve denetim kurulu üyesi ...'ın aleyhine 20 üyenin imzasıyla ... tarihinde Antalya C.Başsavcılığı'nın .../... soruşturma numarası ile şikayette bulunulduğunu, aynı tarihte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na ... sayılı müracaatta bulunulduğunu, ... tarihinde yönetim kurulu üyelerinden ...'un tespit ettiği usulsüzlükler nedeniyle yönetim kurulunun istifa ettiğini, boşalan yönetim kurulu üyeliğine yedek üyelerden kimsenin çağrılmadığını, Kooperatifler Kanunu'nun "Yönetim Kurulu Üyeliği Şartları" başlıklı 56/1. Maddenin 2.bendine göre yönetim kurulu üyesi olabilmek için aynı türde başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak şartığının bulunduğunu, ancak kooperatifin yönetim kurulu üyelerinden ...'nun yönetim kurulu üyesi seçildiği ... tarihinde ... Kooperatifi ve ... Kooperatifinde yönetim kurulu üyesi olduğunu, 3 kişiden oluşması gereken yönetim kurulunun 1 üyenin istifası ve 1 üyenin de üyeliğinin geçersiz olması nedeni ile 1 kişi kaldığını, ortada mevcut bir yönetimin de olmadığını, ...'nun kooperatifi temsil yetkisinin olmadığını, ...'nun kooperatifi temsilen atmış olduğu her imzanın mutlak butlanla geçersiz olduğunu, ... Şti isimli müteahhite hiçbir inşai faaliyet yapmamasına rağmen ... tarihinde 5 adet villa tapusunun genel kurul kararı olmaksızın devredildiğini, bu müteahhit ile yapılan sözleşmenin halen feshedilmediğini, savcılığa yaptıkları şikayetten sonra ise ... tarihinde denetim kurulu üyesi olan şüpheli ...'a bu villaların 3 tanesinin devredildiğini, yönetim kurulunun hiçbir iş yapmayan müteahhide neden 5 adet villa verdiğini ve neden 3 tanesini denetim kurulu üyesi ...'a devrettiğini bilemediklerini, genel kurul kararı olmamasına rağmen kooperatif ile uzaktan yakından ilgili olmayan ... isimli şahsa da 2 adet villa tapusunun devredildiğini, Savcılığa yaptıkları şikayetten sonra ... tarihinde yönetim kurulu üyesi olan şüpheli ...'ya bu villaların devredildiğini, bu nedenlerle ... Kooperatifine ait .../.../... mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı tüm taşınmazlar ile bu kooperatiften gerek üyelere gerekse de 3.şahıslara verilmiş olan tüm taşınmazları üzerine ileride telafisi mümkün olmayacak zararların önüne geçebilmek amacıyla tedbir konularak tapuların devrinin engellenmesini, Kooperatifler Kanununa aykırı olarak ... tarihinde yönetim kurulu üyeliğine seçilen ...'nun davalı ... Kooperatifi ile aynı amaca özgülenmiş başka kooperatifin yönetim kurulu üyesi olduğundan yönetim kurulu üyeliğinin yok hükmünde olduğu, yönetim kurulu üyeliğine seçilen ...'un yönetim kurulu üyeliğinden istifa etmesine rağmen yerine yedek üye çağrılmayıp yönetim kurulunun yasada belirtilen şartlarda teşekkül etmediği halde; kanunen yönetici olamayacak ... ve kooperatif yönetim kurulunun diğer üyesi ... ile birlikte, yetkileri olmadığı halde, kooperatif adına tasarruflarda bulundukları, en yetkili olan davalı ... Kooperatifi genel kurulu kararlarına, kooperatif anasözleşmesine ve yasaya aykırı şekilde 3.kişilere taahhütlerde bulunup kooperatife ait taşınmazları elden çıkarıp kooperatifi iflasa sürükleme amaçlı işlemler yaptıkları, genel kurul çağrılarının karşılıksız kaldığı, ... tarihinde yapılması planlanan genel kurulun hukuken ve filen yapılmasının mümkün olmadığı, genel kurula ilişkin Çevre Şehircilik il Müdürlüğüne yapılan başvurunun da sonuçsuz kaldığı gözetilerek Tedbiren davalı ... Kooperatifi Genel Kurulunun Kooperatifler Kanunu 44.Maddesi gereğince yapılmasına müsaade edilmesine, yetkisisiz ve yasaya uygun teşekkül etmeyen yönetimin kooperatifi iflasa sürüklemesinin önlenmesi için kooperatif yönetimine tedbiren kayyum atanmasına, Mahkememiz aksi kanaatte ise TMK 427/4.maddesi gereğince kooperatife genel kurulu toplamak üzere tedbiren kayyum atanmasına, kanunlara uygun teşekkül etmeyen ve kanunlara açıkça aykırı heraket eden kooperatif yönetiminin azline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen hususları kabul etmediklerini, böyle bir davanın hem müvekkili kooperatife hem de görevden azli istenilen mevcut yöneticilere karşı açılması gerektiğini, sadece kooperatifin davalı gösterilmiş olması, dava dilekçesi içeriğinde ve mahkemece verilen ... tarihli tensip tutanağı içeriğinde davanın esasına girilerek verilmiş olan tedbir kararlarının muhatabının yönetim kurulu üyelerine olmasına rağmen dava dilekçsinde davalı sıfatıyla isimleri geçmemiş olan yönetim kurulu üyeleri hakkında yapmış oldukları iddia edilen zararlandırıcı işlemlerden dolayı yönetim kurulu üyelerinin tedbiren görevlerinin durması yönünde verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, müvekkili kooperatifin yönetim kurulu başkanının ... ve üye ...’den oluştuğunu, dava dilekçesinde bahsedilen ... tarihinde üye ...’un istifasından boşalan yönetim kurulu üyeliğine ...’nün dahil edilmesi yönünde karar alındığını, bu kararla kooperatifler kanunu 55. Maddesinde bahsi geçen yönetim kurulunun 3 üyeden oluşması şartının ikmal edildiğini, herhangi bir organ boşluğuna mahal verilmediğini, yönetim kurulu üyesi ve başkanı ... hakkında beyanda bulunabilmek için bu kişi aleyhinede husumet yönetilmesine, yönetim kurulu üyesi ve başkanı ...’nun ... Kooperatifi ve ... Kooperatifinde yönetim kurulu üyesi olduğu yönünde ki beyanı kabul etmediklerini, ...’nun her iki kooperatif yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiğini, davacıların dayanmış olduğu Kooperatifler Kanunu 56/1 maddesinin ihlalinin söz konusu olmadığını, bu konuda ilgili kooperatifler, ticaret odası, çevre ve şehircilik bakanlığına belirtilen iddialar hakkında görüş alınmadan bu konuda tedbir kararı alınmasının hukuka aykırı olduğunu, yönetim kurulunun ... tarihinde ...'de saat ... de yapılmak üzere olağan genel kurul kararı aldığını ve bunu da üyelerine tebliğ ettiğini, müvekkili kooperatifin ... ili, ... ilçesi ... ada ... nolu parselde yapılacak ... Kooperatifinin ... adet villa yapımı ve 1 adet ... inşaatı yapımı için kurulduğunu, 70 üyeden oluşan bir konut yapı kooperatifi olduğunu, kooperatifin inşaat seviyesinin taraflarınca Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi .../... D.iş dosyasındaki bilirkişi raporunda görüldüğünü, kooperatifin mevcut durumunda inşaatı bitirecek kadar bir parası olmadığından inşaatı bitirme ve yapacağı imalat bedeli ile kooperatifin mevcut borçlarının ödenmesi koşuluyla ve kapsamlı bir sözleşme neticesinde ... tarihinde yönetim kurulunca alınan karar ile taşeron ...’un sahip olduğu ... Şti’ye ..., ..., ..., ..., ... Blok nolu bağımsız bölümlerin tapu tahsislerinin yapılmasına yönünde karar alındığını, alınan kararların kooperatif karar defterinde açıkça göründüğünü, davacıların dava dilekçelerinde bahsetmiş oldukları Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı .../... soruşturma dosyasında bahsi geçen iddiaların tamamen mesnetsiz olduğunu, yönetim kurulunun bütün işlemlerini kooperatif üyelerinin menfaatleri doğrultusunda yürüttüğünü, üyelerin ödemelerini yapmamalarından kaynaklı olarak bahsi geçen kredinin ödenememiş olup bu kişiler için ihtarnameler gönderildiğini, ancak davacılar tarafından bunun sorumlusunun müvekkili kooperatif yönetimi olarak gösterilmeye çalışıldığını, bu nedenlerle davanın reddine, kooperatif ve yönetim kurulu üyeleri aleyhine verilen tüm tedbir kararlarının kaldırılmasını yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

Davalı kooperatifin ortakları, ana sözleşmesi, yetkililerinin isim ve adresleri, imza sirküleri, genel kurul toplantı tutanakları ve kararları ile davacılar tarafından kooperatifler kanunu 44.maddesi gereğince genel kurul yapılmasına ilişkin olarak mürcaatta bulunup bulunmadığı, davalılara bu hususta cevap verilip verilmediğine ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş, ayrıca aynı hususta davacılar davalı kooperatif yönetimine başvuruda bulunup bulunmadıkları hususunda bilgi ve belgelerin gönederilmesi için de davalı kooperatife müzekkere yazılmış, gelen bilgi belgeler dosyamız araısna alınmıştır. Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kooperatife ait sicil dosyası ile yönetim kurulu üyesi olan ...'nun üyesi olduğu diğer kooperatiflere ait sicil dosyaları dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizin ... tarihli tensip ... nolu ara kararı ile davalı kooperatife tedbiren kayyum atanmasına karar verilmiştir.

Antalya C.Başsavcılığı'nın .../... soruşturma sayılı dosyası dosyamız içerisine alınmıştır. Davalı kooperatif yönetim kurulu üyeleri ... ve ... davalı yanında feri müdahile talebinde bulunulmuştur.

Mahkememizce yargılama sırasında dava dosyası re'sen seçilen kooperatif işlemleri hususunda uzman mali müşavir bilirikişiye Kooperatifler Kanununun 44. maddesi gereğince genel kurul yapılmasına izin talebine ilişkin olarak davalı kooperatifin mevcut yönetim kurulu üyelerinin Kooperatifler Kanunu 55. maddesindeki şartları taşıyıp taşımadığı, buna göre davacıların Kooperatifler Kanunu 44. maddesi gereği genel kurula izin talepleri yönünden şekil şartlarının bulunup bulunmadığı hususunda rapor tanzimi için tevdi edilmiş istenmesi için dava dosyasının kooperatif işlemlerinden anlayan mali müşavir bilirkişiye tevdi ile bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... havale tarihli raporda özetle; "...Kooperatif Yönetim Kurulu Üyesi Olarak Seçilen ...'nun Yönetim Kurulu Üyelik Şartlarını Taşımadığı, Yönetim Kurulu Üyesi ...'un ... Tarihinde İstifa Ettiği, Boşalan Yönetim Kurulu Üyeliklerine Yedek Üyelerin Seçilmediği, Yönetim Kurulu Üyelerinin Denetçiler Tarafından Tamamlanması Sonrasında Davacıların Kooperatifler Kanunu'nun 44. Maddesi Uyarınca Yeni Seçilecek Yönetim Kurulundan Genel Kurulu Toplantıya Çağırmasını İstemesinin Gerektiği, Davacıların, bu aşamada mahkemeden genel kurulu toplantıya çağırmasını isteyemeyeceği, Yeni Yönetim kurulunun belirlenmesinin Bekletici Mesele Yapılması Gerektiği, Boşalan Üyeliklerin Yerine Yedek Üyelerin Seçilmesi İle Oluşacak Yönetim Kurulunca, Genel Kurul Toplantıya Çağrılmaması Halinde Mahkeme Tarafından Genel Kurul Toplantı Çağrısının Yapılması Gerektiği..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Dava 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 44. Maddesi gereğince mahkemeden genel kurul yapılmasına izin talebi ile tedbiren davalı kooperatife yönetim kayyumu atanması istemine ilişkindir. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 44.Maddesinde ;"Dört ortaktan az olmamak kaydıyle ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine Genel Kurul toplantıya çağrılır.  Yönetim Kurulu bu isteği en az on gün içinde yerine getirmediği takdirde, istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Ticaret Bakanlığı tarafından, yapı kooperatiflerinde de İmar ve İskan Bakanlığı tarafından Genel Kurul toplantıya çağrılabilir.  Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak Genel Kurulu bizzat toplantıya çağırma müsaadesini alabilirler." düzenlemesi mevcuttur.

Dava konusu somut olayda kooperatif üyesi olan davacılar tarafından ... tarihinde yönetim kurulu üyeliğine seçilen ...'nun aynı amaca özgülenmiş başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olması sebebi ile üyeliğinin yok hükmünde olduğu, yönetim kurulu üyeliğine seçilen ...'unda üyelikten istifa ettiği ve yerine yedek üye çağrılmadığı, yönetim kurulu üyeliği şartlarını taşımayan ... ve diğer yönetim kurulu üyesi ... tarafından kooperatif genel kurul kararlarına, kooperatif ana sözleşmesine ve yasaya aykırı şekilde işlemler yapıldığı, bu sebeple ... tarihinde yapılması planlanan genel kurulun hukuken ve fiilen yapılmasının mümkün olmadığını, taraflarınca yapılan genel kurul çağrılarının karşılıksız kaldığı, Kooperatifler Kanunu 44.maddesi gereğince Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne yapıan başvurunun da sonuçsuz kaldığı gerekçeli ile genel kurul yapılmasına izin verilmesi talep edilmiştir.

Mahkememizce uyuşmazlığın çözümünde kooperatif üyesi olan davacıların genel kurul yapılmasına izin talebine ilişkin olarak Kooperatifler Kanunun 44.maddesindeki yasal şartların mevcut olup olmadığının incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 28/09/2015 tarih 2014/6885 Esas -2015/6015 Karar sayılı emsal içtihatında; "...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. Maddesi uyarınca bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde TTK'nın anonim şirketlere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, yönetim kurulu üyeliğinin belirli bir süre için seçilmiş olması ve sürenin dolmuş olması tek başına TTK 530. maddesindeki organ yokluğu sonucunu doğurmayacağı, süresi dolan yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırma yetki ve görevi devam edeceği, yeni yönetim kurulu oluşuncaya kadar eski yönetim kurulunun kooperatifin devamlılığı için gerekli zorunlu işlemleri yapmasının geçerli olduğu, ayrıca 1163 Kooperatifler Kanunu'nun 44. maddesi gereğince varsa kooperatifin ortağı olduğu üstbirlik ile bakanlığa başvurulması, bu başvurulardan da bir sonuç alınamaması durumunda mahkemeye başvurarak genel kurulun bizzat toplantıya çağrılması için izin alınması mümkün olduğu, davacıların bu yola başvurmadığı gerekçesi ile davanın reddine..."

Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 20/10/2014 Tarih 2014/3175 Esas -2014/6441 Karar sayılı emsal içtihatında da ;"...davacıların 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun 44. maddesine uygun şekilde kooperatif genel kurulunun toplantıya çağrılması için kooperatif yetkili kurullarına başvuru yolu tüketilmeden, doğrudan mahkemeye dava açılarak genel kurulun toplantıya çağırılması izninin istenildiği gerekçesiyle, davanın reddine..."

Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 14/10/2014 Tarih 2014/3158 Esas -2014/6281 Karar sayılı emsal içtihatında da ; "..Kooperatifler Kanunu'nun 44. maddesi ve yerleşik içtihatlara göre, genel kurul toplantısı isteyen ortakların, öncelikle yönetim kuruluna başvurmaları, daha sonra ilgili Bakanlığa başvurarak olağanüstü genel kurul toplantısı için çağrı yapılmasını talep etmeleri gerektiği, bu kurala uyulmadan doğrudan dava açıldığı, yine Kooperatifler Kanununu 44. maddesi uyarınca, bu davayı kooperatife kayıtlı ortakların (4 ten az olmamak üzere) en az 1 /10' unun birlikte açabileceği, ayrıca olağanüstü genel kurul toplantısı çağrısı yapılması isteminin geçerli ve haklı bir sebebe dayanmadığı gerekçesiyle, davanın reddine... " karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenleme ve emsal içtihatlar doğrultusunda mahkememizce yapılan değerlendirmede; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 98.maddesi uyarınca bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde TTK'nun anonim şirketlere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür. Eldeki davada davalı kooperatifin ... tarihil genel kurul toplantısında yönetim kurulu ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin seçildiği anlaşılmıştır. Yönetim kurulu üyelerinden ...'nun yönetim kurulu seçildiği sırada ... Kooperatifi ile ... Kooperatifinin üyesi olması nedeniyle kooperatif yönetim kurulu seçimine ilişkin şartları taşımadığı anlaşılmıştır. Diğer yönetim kurulu üyesi ...'un da kooperatif ana sözleşmesi gereği her zaman yönetim kurulu üyeliğinden çekilebileceği düzenlendiğinden bu hali ile yönetim kurulu üyesi ...'un ... tarihi itibari ile istifasının sonuç doğuracağı görülmüştür. Yönetim kurulu üyesi ... yönünden ise Kooperatifler Kanunu 56.maddesindeki şartların mevcut olduğu ve dava tarihi itibari ile üyeliğinin devam ettiği anlaşılmıştır.

Kooperatif ana sözleşmesi 54.maddesinde yönetim kurulu üyelerinin "gerekli şartları taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, toplantı nisabının kaydedilmesi halinde boşalan bu üyeliklere gecikmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırma görevinin denetçilerde olduğu açıkça belirtilmiştir. Ancak kooperatif denetim kurulu tarafından istifa eden yönetim kurulu üyesi ... ile kooperatif yönetim kurulu üyeliği şartlarını taşımadığı halde üye olan kişilerin yerine bu madde gereği yedek üyelerin seçilerek yönetim kurulunun devam ettirilmediği görülmüştür.

Kooperatifler Kanunu 44.maddesindeki hüküm gereği kooperatif ortaklarının en az 1/10'u tarafından öncelikle yönetim kuruluna başvurulması, bu isteğin yerine getirilmemesi halinde sırasıyla bakanlığa başvurulması, bu başvurulardan bir sonuç alınmaması durumunda mahkemeye başvurularak genel kurulun bizzat toplantıya çağrılması için izin alınması mümkündür.

Dosya içerisine celp edilen bilgi ve belgelerden davacıların yukarıda belirtilen sıralamaya uygun yaptıkları bir başvuru mevcut değildir. Bu durumda öncelikle denetim kurulu tarafından yönetim kurulu toplantı nisabının tamamlanmasından sonra davacıların öncelikle ilgili kanun gereği genel kurul toplantısı yapılması amacıyla yönetim kuruluna başvurup bu isteğin yerine getirilmemesi halinde Bakanlığı başvuru yapması gerekirken bu yola başvurmadan dava açtıkları (her ne kadar Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne yapılmış bir başvuru var ise de bu başvurunun usulüne uygun olmayıp red edildiği görülmekle) anlaşılmakla davacıların davasının reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davacıların davasının REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

4.Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,

5.Davacılar tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacılara İADESİNE,

Dair; davacılar, bir kısım davacılar vekili, davalı vekili ve feri müdahiller vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/05/2019 Başkan ...