8. Ceza Dairesi

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Hükümlü hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 191/1. ve 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/401 Esas ve 2020/969 Karar sayılı dosyasında verilen "hakimin çekilmesi ve yeni bir hakim görevlendirilmesine" dair 10.01.2022 tarihli ek kararın merciiye gönderilmesi ile Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli ve 2022/55 Değişik İş sayılı kararı ile "karar verilmesine yer olmadığına" dair kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 2022/11461 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60867 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; "Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/01/2022 tarihli kararı ile; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan düzenlemenin ancak yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü halinde uygulanabileceği, bu talebin kabulüne veya reddine ilişkin değerlendirmenin yargılamayı yapan hakim tarafından yapılmasında kanuni bir engel olmadığı gerekçesiyle hakim belirlenmesi talebine yönelik karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Kanun'un 23/3. maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz.” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” şeklindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle, mahkûmiyet hükmünü veren hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini değerlendiremeyeceği gözetilmeden, talebin kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

A. Şüpheli hakkında, 20.04.2020 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, Manisa Cumhuriyet Başsavcılığının 24.06.2020 tarihli ve2020/6408 Soruşturma, 2020/2423 Esas, 2020/1654 sayılı iddianamesi ile Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/401 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirme talepli açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2020 tarih, 2020/420 Esas, 2020/645 Karar sayılı kararı ile Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/401 Esas sayılı dava dosyası ile birleşmesine karar verildiği,

B. Şüpheli hakkında 18.04.2020 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, Manisa Cumhuriyet Başsavcılığının 22.06.2020 tarihli ve 2019/18665 Soruşturma, 2020/2337 Esas, 2020/1598 sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasında Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.11.2020 tarihli ve 2020/401 Esas, 2020/969 Karar sayılı kararı ile 20.04.2020 tarihli eyleme ilişkin 5237 sayılı Kanun'un 191/1. ve 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; 18.04.2020 tarihli eyleme ilişkin davanın reddine karar verildiği,

C. Kararın istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3.

Ceza Dairesinin 15.12.2021 tarih, 2021/84 Esas, 2021/2560 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,

D. Sanık müdafii 05.01.2022 tarihinde mahkemeye dilekçe vererek yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuş, Manisa 6.

Asliye Ceza Mahkemesinin 10.01.2022 tarihli ve 2020/401 Esas, 2020/969 Karar sayılı ek kararı ile "hakimin davadan çekilmesine ve yeni bir hakim görevlendirilmesi için dosyanın merciine gönderilmesine" karar verildiği,

E. Yeni bir hakim görevlendirilmesi talebi ile Manisa 4.

Ağır Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 17.01.2022 tarihli ve 2022/55 Değişik iş sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun'un 23/3. maddesinde yer alan düzenlemenin ancak yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü halinde uygulanabileceği, bu talebin kabulüne veya reddine ilişkin değerlendirmenin yargılamayı yapan hakim tarafından yapılmasında kanuni bir engel olmadığı gerekçesiyle hakim belirlenmesi talebine yönelik "karar verilmesine yer olmadığına" kesin olarak karar verildiği, anlaşılmıştır.

F. 5271 sayılı Kanun'un 318/1.

maddesinde "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." ve aynı Kanun’un 23/3. maddesinde "Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz" hükümleri öngörülmüş; böylece aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır. Kanun koyucunun amacı ile adil yargılanma ilkesi gereğince bu hükmün geniş yorumlanması ve yargılama yapan mahkemede yer alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi kararına da katılamayacağının kabul edilmesi gerekir.

Mevcut düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen farklı bir hâkimin, yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerekir.

G. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde;

ilk yargılamada Manisa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.11.2020 tarihli ve 2020/401 Esas, 2020/969 Karar sayılı mahkûmiyet hükmünü veren Hakim Semih Arslan'ın (179281), yargılamanın yenilenmesi talebinin değerlendirilmesinde görev alamayacağı gözetilmeden, yeni bir hakim görevlendirilmesi talebinin kabulü yerine karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. Manisa 4.

Ağır Ceza Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli ve 2022/55 Değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.10.2025 tarihinde karar verildi.