5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Diyarbakır ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 272 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

lk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, baraj göl sahası içerisinde kaldığından tapudan terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişilerin raporlarını hazırlarken tek bir yıla ait veriler üzerinden değerlendirme yapmak yerine son beş yıla ait verileri kullanmaları gerektiğini, objektif değer artışının yüksek belirlendiğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı hesaplandığını, bilirkişi raporunda verim miktarları ve ürün fiyatlarının resmî verilerden yüksek alındığını, fark bedele faiz uygulanması gerekirken, daha önce tespit edilen bedele faiz uygulanmasının hatalı olduğu iddialarını ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artışının düşük belirlendiğini, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak belirlenmesi gerektiğini, münavebeye esas alınan ürünlerin veriminin düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaza net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak gelir metoduna göre belirlenen metrekare birim fiyatına uygun objektif değer artış oranı uygulanarak kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında yöntem itibarıyla bir isabetsizlik bulunmadığı; ancak masrafların brüt gelirinin 1/3'ünü geçemeyeceği kabul edilerek hesaplama yapılmasının bilimsel gerekçesi bulunmadığı gibi, yerleşik Yargıtay içtihatlarına da uygun olmadığı, değerlendirme tarihine ilişkin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin esas alınması gerektiği, yine Dairelerinin 15.06.2022 tarihli ikinci kaldırma kararında; Türkiye ortalamasına göre münavebe ürünlerinin üretim masraflarının brüt gelire göre, yazılı şekilde fazla alınması ekonomik tarım yapılmasında tereddüt yaratacağından İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden üretim masraflarının yeniden sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünde kaldırma kararı verilmesine rağmen İlk Derece Mahkemesinin 15.08.2023 tarihli kararına esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünlerinin üretim masraflarının brüt gelirinin 1/3'ü alınmak suretiyle yapılan hesaplamaya göre kamulaştırma bedelinin belirlenmesi doğru görülmemiş, kabule göre de İlk Derece Mahkemesinin ilk kararında derhal ödenmesine karar verilen 269.493,00 TL bedele dava tarihinden 4 ay sonrası olan 21.01.2018 tarihinden ilk karar tarihi olan 11.07.2018 tarihe kadar, İlk Derece Mahkemesinin ikinci kararında derhal ödenmesine karar verilen ve fark bedel olan 180.070,72 TL bedele ikinci karar tarihi olan 19.02.2021 tarihine kadar, İlk Derece Mahkemesinin üçüncü kararında derhal ödenmesine karar verilen ve fark bedel olan 279.316,44 TL bedele üçüncü karar tarihi olan 15.08.2023 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin hatalı olduğu, buna göre; Dairelerince dava konusu taşınmazın net gelir yöntemine göre ve ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2017 yılına ait verilerinin esas alınması suretiyle yeniden hesaplama yapılması gerektiğinden istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;

istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine

08.10.2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.